Τελικά, γίνονται όλα για τα λεφτά;

0
719

Οι υποστηρικτές της άποψης «όλα για το χρήμα γίνονται» απλά δεν έχουν συνείδηση του ρόλου που επιτελεί. Ίσα ίσα, εμείς θα μπορούσαμε να τους κατηγορήσουμε ότι «μόνο το χρήμα σκέφτονται»

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Η δημοσοφίες ενίοτε κρύβουν αρκετή…σοφία μέσα τους. Ενίοτε απλά αποτελούν κατάφωρες ανοησίες. Μία από αυτές είναι η πεποίθηση ότι τα πάντα γίνονται για τα λεφτά, για το χρήμα. Φυσικά, το ότι γίνονται για το χρήμα είναι κακό από μόνο του, δεν χρειάζεται περεταίρω δικαιολόγηση για τον δημοσοφιστή. Ευτυχώς, τα οικονομικά είναι ένα υπέροχο όπλο για να καταρρίπτουμε τέτοιες άστοχες απόψεις.

Τι είναι το χρήμα;

To χρήμα είναι ένα μέσο συναλλαγής. Τελεία. Τίποτα περισσότερο τίποτα λιγότερο. Οι λοιπές λειτουργίες του (μέσο υπολογισμού, αποθήκη αξίας κοκ) προκύπτουν παραγωγικά από τον αρχικό του ορισμό ως μέσου συναλλαγής. Δεν υπάρχει κάτι να πούμε περεταίρω για αυτό.

Το χρήμα ως αυτοσκοπός

Τώρα, ας απαντήσουμε σε αυτούς που θεωρούν ότι το χρήμα μπορεί να είναι αυτοσκοπός. Εφόσον το χρήμα είναι μέσο συναλλαγής, τότε εξ ορισμού αυτό χρησιμοποιείται για άλλους σκοπούς πέραν της απόκτησής του. Το μαζεύουμε γιατί μέσω αυτού ανοίγουν άλλες πόρτες για την ικανοποίηση των αναγκών μας. Παρόλα αυτά, ας δώσουμε μερικά περιθώρια αμφιβολίας σε αυτούς που υποστηρίζουν κάτι τέτοιο.

Έστω ότι ένας επιχειρηματίας πουλάει τα προϊόντα του και παίρνει τα χρήματα στο χέρι ή ένας εργαζόμενος λαμβάνει τον μισθό του. Εφόσον το χρήμα θεωρείται αυτοσκοπός και αυτός επετεύχθη, τότε…τέλος. Πήραμε τα χρήματά μας και καθόμαστε να τα καμαρώνουμε. Εκπληρώσαμε τον σκοπό μας. Μπορούμε κάλλιστα να τα βάλουμε στο τηγάνι να τα μαγειρέψουμε, να κοιμηθούμε πάνω τους ή να κάνουμε τα χάρτινα νομίσματα σαΐτες και τα κέρματα σκουλαρίκια.

Το χρήμα είναι μέσο για ικανοποίηση αναγκών

Μάλλον όχι έτσι; Δεν γίνεται αυτό, είναι ανόητο. Εάν το χρήμα ήταν αυτοσκοπός θα συγκεντρώναμε χρήματα στα σπίτια μας και απλά θα τα κρατούσαμε εκεί. Όμως, με αυτά τα χρήματα θα αγοράσουμε προϊόντα και υπηρεσίες, θα διασκεδάσουμε, θα τα αποταμιεύσουμε για μία δύσκολη ώρα ή για μία μελλοντική επένδυση. Εάν το χρήμα ως σκοπός το ίδιο θεωρείται κάτι κακό, τότε, οι υποστηρικτές αυτής της άποψης θα πρέπει να αποδεχτούν και την ικανοποίηση αναγκών μέσω του χρήματος και αυτή κάτι κακό. Αλλά δεν βλέπουμε κάποιον να εγκαταλείπει το χρήμα και να κάνει ανταλλαγή αγαθών σε είδος. Αν είναι δυνατόν!

Υπάρχουν βέβαια και εκείνοι οι παλαβοί που θέλουν να καταργήσουν το χρήμα. Βλέπετε, το θεωρούν πηγή όλων των δεινών, αλλά δεν δοκιμάζουν να το απολέσουν από τις καθημερινές τους συναλλαγές, έστω για να δοκιμάσουν τη γλύκα του να ψάχνουν συνεχώς κάποιον υποψήφιο αγοραστή για τις υπηρεσίες τους επ’ αόριστον. Θέλουν να καταργηθεί το χρήμα για όλους, ώστε όλοι να βιώσουμε παρέα την καταστροφή του καταμερισμού εργασίας. Θέλουν να μας πάρουν στον Καιάδα μαζί τους.

Μόνο τα λεφτά σκέφτεσαι!

Ακόμα και αν λάβουμε υπόψη έναν σπαγκοραμμένο, που μαζεύει τα λεφτά του μέσα σε μαξιλάρια, πάλι δεν μπορούμε να ορίσουμε το χρήμα ως αυτοσκοπό. Εκείνος το συγκεντρώνει επειδή αισθάνεται ευχαρίστηση να το έχει κρυμμένο στα μαξιλάρια και τα σεντούκια του σπιτιού του. Ε και; Και πάλι, αν το χρήμα ως αυτοσκοπός είναι κάτι κακό, τότε και η επιδίωξη ευχαρίστησης μέσω αυτού αποτελεί κάτι το κακό και αυτή.

Η όλη άποψη πρακτικά βασίζεται στις αυθαίρετες ηθικές κρίσεις τρίτων ανθρώπων για τις επιλογές άλλων. Έξω από τον χορό, όμορφα τα λένε βέβαια, καθώς δεν αναγνωρίζουν την απλή αλήθεια που αναφέραμε εδώ. Το χρήμα είναι ένα μέσο, διότι με αυτό επιτυγχάνουμε άλλα πράγματα εμμέσως. Οι υποστηρικτές της άποψης «όλα για το χρήμα γίνονται», απλά δεν έχουν συνείδηση του ρόλου που επιτελεί. Ίσα ίσα, εμείς θα μπορούσαμε να τους κατηγορήσουμε ότι «μόνο το χρήμα σκέφτονται». Διότι με αυτό περιγράφουν τις σχέσεις των ανθρώπων: εργοδότη-εργαζομένου, πελάτη-επιχειρηματία κοκ. Μήπως εκείνοι είναι που πρέπει να αναρωτηθούν, αν η κατηγορία που προσάπτουν στους άλλους αρμόζει καλύτερα για τους ίδιους; Έπειτα, αν αποδεχτούν κάτι τέτοιο, εφόσον το χρήμα είναι κακό, ας μας δώσουν τα δικά τους χρήματα να τους απαλλάξουμε και από το βάρος αυτού του διαβολικού μέσου.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: