Το πραγματικό κόστος της δημαγωγικής παροχολογίας του Κ. Μητσοτάκη

0
369

Ο κ. Μητσοτάκης απλά διαιωνίζει την καθεστηκυία τάξη της παρασιτικότητας και της κρατικής εξάρτησης. Δεν έχει λοιπόν ουσιαστικές διαφορές από τον κύριο ανταγωνιστή του, τον κ. Τσίπρα

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Στο 12ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, ο κ.Μητσοτάκης μπήκε για τα καλά στο παιχνίδι της παροχολογίας και εξαγοράς ψήφων με υποσχέσεις για αναδιανομή με χρήματα άλλων. Έχοντας τιμήσει στο παρελθόν τους αγώνες της αριστεράς, καιρός ήταν για την αντιπολίτευση να χρησιμοποιήσει την ίδια ρητορική και για να κλέψει όσους ψήφους μπορεί από το αριστερό στρατόπεδο. Δεν μας έφτανε η αριστερή ηγεμονία στη χώρα, τώρα θα βρει και καταφύγιο υπό του δήθεν δεξιού κόμματος της ΝΔ.

Ο κ. Μητσοτάκης έκανε δύο εξαγγελίες. Πρώτον, επίδομα δύο χιλιάδων ευρώ ανά γέννηση παιδιού και αύξηση του κατώτατου μισθού σταδιακά, κατά δύο φορές της ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ μέχρι να φτάσουμε τα 703 ευρώ κατώτατο όριο. Ας δούμε αυτά τα δύο μέτρα ξεχωριστά.

Βασικός Μισθός

Τα του βασικού μισθού έχουν αναλυθεί πολλάκις στη σελίδα (δείτε ενδεικτικά εδώ, εδώ και εδώ), οπότε θα σταθούμε στην αύξησή που προτείνει ο κ. Μητσοτάκης διπλάσια από την εκάστοτε προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕΠ. Έτσι λοιπόν, αν το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 5%, τότε ο βασικός θα αυξηθεί κατά 10% από τα προηγούμενα επίπεδα που βρισκόταν. Δύο θεμελιώδη προβλήματα προκύπτουν από εδώ.

Πρώτον, καμία πρόβλεψη για αύξηση του ΑΕΠ δεν μπορεί να γίνει, καθώς ένα γενικευμένο πείραμα τέτοιας έκτασης, που να λαμβάνει υπόψη όλους τους παράγοντες που θα επηρεάσουν τις μελλοντικές συναλλαγές είναι αδύνατο. Στην καλύτερη περίπτωση απλά θα γίνονται εικασίες και τα παρελθοντικά στοιχεία από τα οποία δομούνται οι προβλέψεις δεν αποτελούν τίποτα παραπάνω από οικονομική ιστορία και στατιστικά ιστορικά στοιχεία που καταγράφουν απλά το παρελθόν. Η ανθρώπινη δράση δεν μπορεί να τοποθετηθεί σε ένα calculus καθώς δεν διέπεται από οικουμενικές σταθερές αλλά μόνο από οικονομικούς νόμους.

Επομένως, ακόμα και αν δεχτούμε ότι η αύξηση του ΑΕΠ οφείλεται στην αύξηση της παραγωγικότητας, τέτοιας που θα απορροφούσε τον βασικό μισθό, η αδυναμία προβλέψεων κάνει αδύνατο και τον υπολογισμό της αύξησης του βασικού. Συνεχώς οι υπολογισμοί θα πέφτουν έξω, και με ρευστό το κατώτατο όριο μισθοδοσίας, η αγορά εργασίας θα δέχεται ανά χρόνο απανωτές ανακατατάξεις που θα εμποδίζουν την προσαρμογή της σε νέες συνθήκες με αποτέλεσμα την ανεργία.

Η αύξηση του ΑΕΠ, όπως έχουμε αναλύσει σε άλλο άρθρο δεν αποτελεί στοιχείο οικονομικής ανάπτυξης. Μία αύξηση στο ΑΕΠ μπορεί να οφείλεται και στις κρατικές δαπάνες (οι οποίες συνυπολογίζονται σε αυτό) και κάτι τέτοιο, εφόσον οι κρατικές δαπάνες στερούν πόρους από τον ιδιωτικό τομέα, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση ένδειξη οικονομικής ανάπτυξης. Σίγουρα αποτελεί ένδειξη αύξησης του κρατισμού.

Το ΑΕΠ επίσης αποτελεί ένα συσσωματικό μέγεθος, ήτοι περιέχει όλες τις συναλλαγές σε μία οικονομία. Η παραγωγικότητα της εργασίας (κοντά στην οποία τείνουν και οι μισθοί) δηλαδή μπορεί να διαφέρει από κλάδο σε κλάδο, κάτι που δεν εκφράζεται σε όρους ΑΕΠ. Επομένως, οποιαδήποτε αύξηση του βασικού μισθού θα «χτυπάει» διαφορετικά τις διάφορες βιομηχανίες και θα επηρεάζει ανομοιόμορφα τα εργατικά κόστη. Πάλι αυτό θα οδηγήσει σε δυσπροσαρμοστικότητα στην αγορά εργασίας και επομένως σε μεγαλύτερη ανεργία. Η κατάργηση του βασικού μισθού θα ήταν το ιδανικό μέτρο, αλλά ακόμα και το να αυξηθεί άπαξ και να παραμείνει σταθερός θα ήταν απείρως καλύτερο από αυτό που προτείνει ο κ. Μητσοτάκης.

Επίδομα ανά γέννηση παιδιού

Ο κ. Μητσοτάκης υποσχέθηκε και δύο χιλιάδες επίδομα άπαξ με κάθε γέννηση παιδιού. Εμείς, από την οικονομική θεωρία γνωρίζουμε ότι η επιδότηση δραστηριοτήτων οδηγεί σε μεγαλύτερη προσφορά αυτών. Στην συγκεκριμένη περίπτωση έχουμε διαστροφή των κινήτρων ως προς τη δημιουργία οικογένειας. Αν οικογένειες αρχίσουν να τεκνοποιούν για να λάβουν το επίδομα, τότε έχουμε, τηρουμένων των αναλογιών, διαστρέβλωση των κινήτρων για απόκτηση παιδιών. Συνήθως, παιδιά που εξυπηρετούν την παρασιτικότητα των γονέων μέσω των επιδομάτων αποτελούν και «κατεστραμμένα» παιδιά, καθώς έχουν γεννηθεί σε περιβάλλον που δεν είχε σκοπό τη διαμόρφωση οικογενειακών δεσμών. Τέτοια παιδιά, χωρίς να φταίνε τα ίδια, αποτελούν επιπλέον κόστος στο ήδη φαλιρισμένο κρατικό σύστημα παιδείας. Αποτελούν μία εξωτερικότητα που θα την χρεωθούν οι φορολογούμενοι.

Δύο γραμμές επιχειρηματολογίας υπάρχουν εναντίον της παραπάνω θέσης μας. Πρώτον, το επίδομα είναι, λένε, πολύ μικρό και δεν μπορεί να συντηρήσει την ανατροφή ενός παιδιού, και εφόσον δίνεται άπαξ δεν αποτελεί σημαντικό κρατικό έξοδο. Αυτή η θέση αποδεικνύει υπερβολικά πολλά. Εφόσον δεν είναι επαρκές ποσό και εφόσον δίνεται άπαξ, τότε γιατί δίνεται εξ αρχής; Θα ήταν απείρως προτιμότερο, για κάθε παιδί να αυξάνεται το αφορολόγητο όριο και να μειώνεται ο φόρος εισοδήματος, ο ΕΝΦΙΑ και άλλες εισφορές που στερούν εισόδημα από την οικογένεια για να μεγαλώσει τα παιδιά της. Αυτές οι απαλλαγές μάλιστα δεν είναι μεμονωμένες αλλά διαρκείας, σίγουρα πολύ καλύτερες από την καταβολή επιδόματος μία φορά και μόνο.

Δεύτερον, το επίδομα, μας ενημερώνουν, στόχο έχει να αντιμετωπίσει το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας και ότι δεν είναι αρκετά μεγάλο για να διαστρεβλώσει τα κίνητρα τεκνοποίησης. Όσον αφορά το πρώτο μέρος της ένστασης, το δημογραφικό πρόβλημα έχει δύο συνιστώσες: πρώτον τη φυγή νέου πληθυσμού στο εξωτερικό και μετά την υπογεννητικότητα. Αλλά η φυγή και η υπογεννητικότητα οφείλονται στο γεγονός ότι οι νέοι και οι γονείς που θέλουν να κάνουν παιδιά δεν θεωρούν ότι θα μπορέσουν να μεγαλώσουν συντηρηθούν σε μία παρηκμασμένη οικονομία. Αλλά αυτό θα ήταν μία ανάποδη θέαση του προβλήματος: είναι οι κρατικές δαπάνες, η αναδιανομή και οι φόροι που τις χρηματοδοτούν που έχουν οδηγήσει τη χώρα σε αυτήν την κατάσταση. Η επιπλέον παροχή επιδομάτων ισοδυναμεί με την χορήγηση δηλητηρίου ως αντίδοτο σε προηγούμενο δηλητήριο.

Και όντως, η διαστρέβλωση κινήτρων μπορεί να μην είναι σημαντική. Παρόλα αυτά, οριακοί παραλήπτες των επιδομάτων θα υπάρξουν που θα εκμεταλλευτούν αυτή τη συγκυρία. Η επιβολή αυστηρών κριτηρίων για την επιλογή των δικαιούχων αυξάνει τα λειτουργικά κόστη του κρατικού μηχανισμού. Δεν θα είναι μόνο τα δύο χιλιάρικα το πρόβλημα, αλλά και το κόστος διανομής τους που θα επιβαρύνει τον φορολογούμενο συν τις όποιες κοινωνικές συνέπειες (έστω και μικρές) που θα επιφέρει, η όποια διάβρωση του οικογενειακού θεσμού.

Τι σημαίνουν πρακτικά όλα αυτά;

Αμφιβάλλουμε ότι ο κ. Μητσοτάκης δεν γνωρίζει όλα τα παραπάνω. Θα μπορούσε κάλλιστα, αντί για παροχές να υποσχεθεί μείωση φόρων χωρίς αυτές για πιο μόνιμα αποτελέσματα. Χωρίς απόλυση δημοσίων υπαλλήλων, όπως είχε προαναγγείλει, και με επιπλέον επιδόματα (είχε προτείνει και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα), πώς στο καλό θα καταφέρει να μειώσει φόρους; Για να χρηματοδοτηθούν όλα αυτά, αντιθέτως, θα χρειαστούν ακόμα μεγαλύτεροι φόροι!

Στην πραγματικότητα ο κ. Μητσοτάκης έχει εμπλακεί σε μία επικίνδυνη παροχολογία για εξαγορά ψήφων. Είναι πολύ πιο ταχύ και αποτελεσματικό να υποσχεθεί κάποια παροχή στο παρόν παρά μία μείωση απλά των φόρων που θα φέρει αποτελέσματα μέσο-μακροπρόθεσμα αλλά και σε πιο μόνιμη βάση. Χρησιμοποιεί καθαρά αριστερίστικες τακτικές, προσπαθώντας να ανταγωνιστεί την αριστερά σε… «αριστεροσύνη».

Φυσικά όμως, όπως και οι αριστεροί και πάσης φύσης σοσιαλιστές δεν πρόκειται να βάλει ο ίδιος το χέρι στην τσέπη του για να καταβάλει τις υποσχέσεις του. Εσείς θα το κάνετε, ο ιδιωτικός τομέας. Ο κ. Μητσοτάκης απλά διαιωνίζει την καθεστηκυία τάξη της παρασιτικότητας και της κρατικής εξάρτησης. Δεν έχει λοιπόν ουσιαστικές διαφορές από τον κύριο ανταγωνιστή του, τον κ. Τσίπρα. Είναι πραγματικά περίεργο γιατί παίζει αυτό το παιχνίδι, εφόσον η νίκη του εκλογικά είναι σχεδόν εγγυημένη λόγω της αγανάκτησης με την «πρώτη φορά αριστερά». Όπως και να έχει, η σαθρότητα της ρητορικής του αποδεικνύεται μέσω υγιούς οικονομικής σκέψης. Η ρητορική του δεν αποτελεί κάτι παραπάνω από τις κούφιες υποσχέσεις ενός δημοκράτη πολιτικού καιροσκόπου.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: