Οι πραγματικές συνέπειες των ανούσιων περιβαλλοντικών συμβολισμών

0
576
Οι μεγαλύτεροι συντελεστές αποβολής πλαστικών στους ωκεανούς, είναι η Κίνα και η Ινδονησία. Ένα άρθρο του 2015 στον ιστότοπο science, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι χώρες του ΟΟΣΑ ευθύνονται για λιγότερο από το 5% των πλαστικών στους ωκεανούς.
Οι μεγαλύτεροι συντελεστές αποβολής πλαστικών στους ωκεανούς, είναι η Κίνα και η Ινδονησία. Ένα άρθρο του 2015 στον ιστότοπο science, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι χώρες του ΟΟΣΑ ευθύνονται για λιγότερο από το 5% των πλαστικών στους ωκεανούς.

Αν και τα οφέλη από τις απαγορεύσεις στα πλαστικά είναι σε μεγάλο βαθμό φαντασιακά, τα κόστη για το περιβάλλον και την οικονομία είναι απολύτως πραγματικά.

 

Του Robert P. Murphy

Απόδοση στα Ελληνικά: Ευθύμης Μαραμής

Εισαγωγή

Ο πρωθυπουργός του Καναδά Trudeau πρότεινε πρόσφατα την απαγόρευση ορισμένων πλαστικών μιας χρήσης, με το επιχείρημα πως: «Έχουμε ευθύνη να συνεργαστούμε με τους εταίρους μας για τη μείωση της ρύπανσης με πλαστικά, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δημιουργία θέσεων εργασίας για να αναπτυχθεί η οικονομία μας.» Όπως συνέβη και με  παρόμοια μέτρα στην Καλιφόρνια, τη Χαβάη και τη Νέα Υόρκη, η προτεινόμενη απαγόρευση πλαστικών στον Καναδά θα βλάψει τους καταναλωτές, παρέχοντας ελάχιστα οφέλη σχετικά με το περιβάλλον.

Οι πλάνες των ζηλωτών της «προστασίας» του περιβάλλοντος

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τους θιασώτες της απαγόρευσης των πλαστικών, είναι ότι τα μέτρα που προτείνουν (μέχρι στιγμής) δεν αφορούν σχεδόν καθόλου τις περιοχές επιβολής τους, όσον αφορά το υποτιθέμενο πρόβλημα. Οι μεγαλύτεροι συντελεστές αποβολής πλαστικών στους ωκεανούς, είναι η Κίνα και η Ινδονησία. Ένα άρθρο του 2015 στον ιστότοπο science, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι χώρες του ΟΟΣΑ ευθύνονται για λιγότερο από το 5% των πλαστικών στους ωκεανούς.

Ένα άλλο πρόβλημα, είναι ότι οι κυβερνητικές απαγορεύσεις συνοδεύονται από απρόβλεπτες συνέπειες. Για παράδειγμα, μια  έρευνα στις αρχές του έτους εξέτασε την απαγόρευση της πλαστικής σακούλας στην Καλιφόρνια και ανέφερε ότι «η εξάλειψη 40 εκατομμυρίων λιβρών (περίπου 18 εκατομμύρια κιλά) πλαστικών σακουλών [αντισταθμίστηκε] από την αύξηση αγορών πλαστικών σακουλών απορριμμάτων κατά 12 εκατομμύρια λίβρες. Το πιο ανησυχητικό, όμως, ήταν πως αντισταθμίστηκε από την χρήση 80 εκατομμυρίων λιβρών χάρτινων σακουλών, διπλάσιο βάρος από τις πλαστικές σακούλες που εξαλείφθηκαν, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό όσον αφορά τις εκπομπές που ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη, δεδομένου ότι το αποτύπωμα άνθρακα ενός αντικειμένου είναι γενικά ανάλογο με τη μάζα του».

Καθώς οι κάτοχοι κατοικίδιων ζώων χρησιμοποιούσαν τις πλαστικές σακούλες τους από το παντοπωλείο για να μαζέψουν τα περιττώματα των ζώων τους, η απαγόρευση απλώς τους ανάγκασε να αγοράσουν πλαστικές σακούλες. Κατά ειρωνικό τρόπο, η νομοθεσία της Καλιφόρνια οδήγησε αυτούς τους ανθρώπους να  σταματήσουν την  ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση!

Το κράτος έχει ένα πρόβλημα για κάθε λύση 

Αυτές οι αφελείς «άμεσες επιθέσεις» σε μια περιβαλλοντική ανησυχία, μπορούν επίσης να εμποδίσουν την πρόοδο σε άλλα μέτωπα. Για παράδειγμα, αν ένα κατάστημα επιστρέψει στις χάρτινες σακούλες, τότε αυτό θα σημαίνει περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Πράγματι, μια μελέτη της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου το 2011, κατέληξε στο συμπέρασμα πως ένας καταναλωτής θα χρειαζόταν να χρησιμοποιήσει 131 φορές την ίδια τσάντα που φέρεται να είναι «φιλική προς το περιβάλλον»,  για να προκαλέσει λιγότερη περιβαλλοντική ζημία από τις πλαστικές σακούλες που θα αντικαταστήσει.

Οι Ισχυρισμοί του πρωθυπουργού του Καναδά Trudeau περί «δημιουργίας θέσεων εργασίας» αποτελούν επίσης ανοησίες. Η λογική της εργασίας, είναι ότι μας ωφελεί ως ανθρώπους σε αντάλλαγμα του κόπου μας. Αν οι θέσεις εργασίας «δημιουργούνται» απλώς για να εξυπηρετήσουν ένα αυθαίρετο κυβερνητικό διάταγμα, τότε είναι άσκοπη  απασχόληση του τύπου «σε δουλειά να ‘μαστε» ανάλογης αυτής που αναθέτουν πολλές φορές βαριεστημένοι δάσκαλοι στα νήπια. Σε μια σχετικά ελεύθερη οικονομία της αγοράς με ευέλικτους μισθούς, όλοι όσοι θέλουν μια παραγωγική δουλειά μπορούν να τη βρουν, ειδικά μακροπρόθεσμα.

Οι κρατικές απαγορεύσεις πλαστικών ή οι περιορισμοί στις εκπομπές αερίων, προκαλούν τεχνητή έλλειψη και «δημιουργούν θέσεις εργασίας» με τον ίδιο τρόπο που θα δημιουργούσε και η απαγόρευση των ηλεκτρικών εργαλείων και μηχανημάτων: θα «δημιουργούσε πολλή δουλειά» – κάνοντας τους ανθρώπους να δουλεύουν περισσότερο και πιο κοπιαστικά, έχοντας λιγότερο χρόνο και λιγότερα αγαθά στη διάθεση τους. Θα έκανε την ανθρωπότητα φτωχότερη.

Κόστη και συνέπειες

Τώρα, αν και τα οφέλη από τις απαγορεύσεις στα πλαστικά είναι σε μεγάλο βαθμό φαντασιακά, τα κόστη είναι απολύτως πραγματικά. Για παράδειγμα, ο περιορισμός των πλαστικών μίας χρήσης, όπως τα πιρούνια και τα μαχαίρια, θα αυξήσει την εξάπλωση μολύνσεων, καθώς οι άνθρωποι επαναχρησιμοποιούν μεταλλικά εξαρτήματα για τα γεύματα στο γραφείο τους κ.λ.π. αντί να πετάνε στα σκουπίδια τα πλαστικά σκεύη μετά από κάθε γεύμα. Ομοίως, εάν οι καταναλωτές εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την ίδια τσάντα για τα είδη παντοπωλείου, τελικά θα καταλήξουν να μεταφέρουν τα τρόφιμα τους σε πλούσιες αποικίες βακτηρίων αντί στις πολύ πιο υγιεινές πλαστικές σακούλες μιας χρήσης που απορρίπτονται αμέσως.

Ωστόσο, εκτός από αυτές τις ωφελιμιστικές ανησυχίες, υπάρχει το βασικό γεγονός ότι οι πλαστικές σακούλες είναι πολύ βολικές και έτσι η απαγόρευση της χρήσης τους δυσκολεύει πολύ τους καταναλωτές. Εξάλλου, υπάρχει κάποιος λόγος που τα παντοπωλεία σταμάτησαν τις χάρτινες σακούλες και τις αντικατέστησαν με πλαστικές. Όσοι έχουμε καλή μνήμη, μπορούμε να εκτιμήσουμε την επιπλέον ειρωνεία: Τα καταστήματα που τώρα επιστρέφουν στις χαρτοσακούλες, χρησιμοποιούν πιο λεπτό χαρτί από αυτό που διέθεταν όταν ήμασταν νεότεροι. Ενώ ένας δυνατός ενήλικας με πλαστικές σακούλες θα μπορούσε να μεταφέρει σε μια διαδρομή όλα τα ψώνια με πλαστικές σακούλες, τώρα με τις λεπτές χαρτοσακούλες, απαιτούνται πολλές διαδρομές.

Συμπέρασμα

Η πρόταση του Trudeau για απαγόρευση των πλαστικών μιας χρήσεως, είναι ένας ακόμη θρίαμβος συμβολισμού εις βάρος της ουσίας: Το μέτρο δεν θα κάνει ουσιαστικά τίποτα για να μειώσει τα πλαστικά απόβλητα στον ωκεανό και δεν θα «βοηθήσει την οικονομία.» Ωστόσο, αυτό που θα κάνει, είναι να οδηγήσει στην αύξηση των εκπομπών αερίων, στην αύξηση της εξάπλωσης ασθενειών και στην ταλαιπωρία των καταναλωτών.

***

Ο Robert P. Murphy είναι Ανώτερος Συνεργάτης του Ινστιτούτου Ludwig von Mises και Επίκουρος Καθηγητής στο Ινστιτούτο Ελεύθερης Αγοράς στο Texas Tech University. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων. Το τελευταίο του είναι το Contra Krugman: Smashing the Errors of America’s Most Famous Keynesian. Άλλα έργα του είναι το  Chaos Theory, Lessons for the Young Economist, and Choice: Cooperation, Enterprise, and Human Action (Independent Institute, 2015), που συντελούν μια σύγχρονη απόσταξη των βασικών στοιχείων της σκέψης του Ludwig von Mises. Ο Murphy είναι συνδιοργανωτής, με τον Tom Woods, του δημοφιλούς podcast Contra Krugman, που αποτελεί εβδομαδιαία αποδόμηση της στήλης του Paul Krugman στους New York Times. Είναι επίσης ο οικοδεσπότης του The Bob Murphy Show.

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.