Τέσσερις λόγοι για τους οποίους ο σοσιαλισμός αποτυγχάνει οικτρά

0
682
 Ο ισχυρισμός πως ο σοσιαλισμός θα συνδυαστεί με τη δημοκρατία, είναι εξίσου απάτη με τον ισχυρισμό ότι ο σοσιαλισμός θα επιφέρει ευημερία. Το αληθινό πρόσωπο του σοσιαλισμού είναι ο δεσποτικός ολοκληρωτισμός.
 Ο ισχυρισμός πως ο σοσιαλισμός θα συνδυαστεί με τη δημοκρατία, είναι εξίσου απάτη με τον ισχυρισμό ότι ο σοσιαλισμός θα επιφέρει ευημερία. Το αληθινό πρόσωπο του σοσιαλισμού είναι ο δεσποτικός ολοκληρωτισμός.

Το σύστημα τιμών μειώνει την πολυπλοκότητα λήψης αποφάσεων για τον μεμονωμένο ανθρώπινο παράγοντα, στον ενιαίο αριθμό της τιμής. Ο σοσιαλισμός αποτυγχάνει να κατανοήσει στοιχειώδη οικονομικά.

Του 

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

Ο σοσιαλισμός είναι καταδικασμένος να αποτύχει

Οι νέοι «δημοκρατικοί σοσιαλιστές» θέλουν να κάνουν τους οπαδούς τους να πιστεύουν ότι θα μπορούσε κάποιος να αναδιανείμει τον πλούτο και τα εισοδήματα και να κοινωνικοποιήσει ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας, χωρίς να βλάψει την παραγωγή και την παραγωγικότητα. Ισχυρίζονται ότι ένας περιεκτικός έλεγχος της οικονομίας από την κυβέρνηση, θα φέρει περισσότερη δικαιοσύνη και ευημερία. Οι δημοκρατικοί σοσιαλιστές θέλουν περισσότερο κεντρικό σχεδιασμό και λιγότερη αγορά. Ωστόσο, αυτή η θεώρηση αγνοεί ότι ο σοσιαλισμός δεν αποτυγχάνει από ατύχημα ή λόγω συγκυριών. Ο σοσιαλισμός αποτυγχάνει επειδή πάσχει από τέσσερα θεμελιώδη σχεδιαστικά ελαττώματα.

  • Κατ ‘αρχάς, ο σοσιαλισμός εξαλείφει την ιδιωτική ιδιοκτησία και τις αγορές και έτσι εξαλείφει τον ορθολογικό υπολογισμό.
  • Δεύτερον, ο σοσιαλισμός επιτρέπει επιδοματικούς προϋπολογισμούς, οπότε δεν υπάρχει μηχανισμός για την απόρριψη αναποτελεσματικών μεθόδων παραγωγής.
  • Τρίτον, η κατάργηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και η αντικατάστασή της από το κράτος στρεβλώνει τα κίνητρα.
  • Τέταρτον, το σοσιαλιστικό σύστημα με την απουσία ιδιωτικής ιδιοκτησίας και ελεύθερων αγορών, εμποδίζει τον οικονομικό συντονισμό του συστήματος καταμερισμού της εργασίας και κατανομής του κεφαλαίου.

Η σημασία των τιμών της αγοράς

Ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να φέρει ευημερία επειδή καταστρέφει τις λειτουργίες της αγοράς και της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Υπό τον σοσιαλισμό, η ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής δεν υπάρχει πλέον και επομένως δεν υπάρχουν διαθέσιμες τιμές αγοράς για τα κεφαλαιουχικά αγαθά. Θεσμικά, ο σοσιαλισμός συνίσταται στην κατάργηση της οικονομίας της αγοράς και στην αντικατάστασή της από μια κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία. Με την εξάλειψη της ιδιωτικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής, ταυτόχρονα εξαφανίζονται οι πληροφορίες των αποτιμήσεων της αγοράς. Ακόμη και αν η σοσιαλιστική διοίκηση θέσει ετικέτες τιμών στα καταναλωτικά αγαθά και ο λαός μπορεί να κατέχει καταναλωτικά αγαθά, δεν υπάρχει οικονομικός προσανατολισμός για τη σχετική σπανιότητα κεφαλαιουχικών αγαθών.

Πολλοί υποστηρικτές του σοσιαλισμού υποθέτουν ότι η διαχείριση των επιχειρήσεων δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα είδος αδειοδοτημένης εγγραφής ή απλής λογιστικής. Ο Vladimir Lenin πίστευε ότι η γνώση της ανάγνωσης και της γραφής, κάποια εμπειρία στη χρήση των βασικών αριθμητικών πράξεων, καθώς και κάποια κατάρτιση στη λογιστική, θα ήταν αρκετά συστατικά για τη διεξαγωγή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι σοσιαλιστές προωθούν τη μηχανική και την επιστήμη, αλλά πιστεύουν ότι δεν υπάρχει ανάγκη ύπαρξης του επιχειρηματία. Το σοσιαλιστικό καθεστώς μπορεί να δαπανήσει βαριά ποσά για την εκπαίδευση, αλλά, παρόλα αυτά, όταν δεν υπάρχει επιχειρηματική οικονομία, ο λαός θα παραμείνει φτωχός.

Ο ρόλος της σπανιότητας

Οι σοσιαλιστές αγνοούν τη σπανιότητα. Υποθέτουν ότι ένα σχέδιο θα μπορούσε να καθορίσει την κατανομή αγαθών και υπηρεσιών ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι σχεδιασμού πρέπει να απαντήσουν πώς ένα τέτοιο σχέδιο θα βρει τα πρότυπα αποτίμησης του. Χωρίς τιμές και αγορές, δεν υπάρχει προσανατολισμός σχετικά με τους συντελεστές παραγωγής που είναι περισσότερο πολύτιμοι και αυτούς  που είναι λιγότερο πολύτιμοι. Οι σοσιαλιστές προγραμματιστές δεν γνωρίζουν το κόστος της παραγωγικής διαδικασίας. Χωρίς αγορές, η δομή της επικρατούσας αξίας παραμένει άγνωστη.

Η προσφορά σε σχέση με τη ζήτηση κάνει τα αγαθά πολύτιμα. Σε μια οικονομία της αγοράς, οι σχετικές τιμές δείχνουν τους βαθμούς σπανιότητας. Παρατηρώντας τις τιμές, οι συμμετέχοντες στην αγορά λαμβάνουν τις πληροφορίες που τους καθοδηγούν για να ευθυγραμμίσουν τις οικονομικές τους αποφάσεις με τα σήματα της αγοράς. Το σύστημα τιμών ενημερώνει για σχετικές αδυναμίες. Δεν υπάρχει ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο σύστημα λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την προέλευση και τη φύση της σπανιότητας πέραν των τιμών για να ληφθεί μια ορθολογική απόφαση. Το σύστημα τιμών μειώνει την πολυπλοκότητα λήψης αποφάσεων για τον μεμονωμένο ανθρώπινο παράγοντα, στον ενιαίο αριθμό της τιμής.

Σε μια οικονομία της αγοράς, οι οικονομικοί συμμετέχοντες χρειάζονται μόνο μερική γνώση για να ενεργούν ορθολογικά. Στον καπιταλισμό, το κίνητρο για κέρδος και η αποφυγή του κόστους, λειτουργούν ως κίνητρο για οικονομικά ορθολογική συμπεριφορά. Σε μια οικονομία της αγοράς, οι τιμές παρέχουν κίνητρα και πληροφορίες ταυτόχρονα για τον πωλητή και τον αγοραστή.

Όλη η παραγωγή αντιμετωπίζει το πρόβλημα ενός σχεδόν απεριόριστου αριθμού τρόπων με τους οποίους μπορεί να παραχθεί ένα αγαθό. Μπορεί κάποιος να κατασκευάσει ένα εμπόρευμα με πολύ διαφορετικές πρώτες ύλες, τεχνολογίες και συνδυασμούς συντελεστών παραγωγής, με μια ατέλειωτη πληθώρα σχεδίων.

Θέτοντας προτεραιότητες 

Μαζί με την τεχνολογική εφαρμοσιμότητα ενός έργου, πρέπει να υπολογιστεί η κερδοφορία του. Χωρίς κόστη σε σχέση με τις πωλήσεις, μια τεχνική αξιολόγηση είναι κενή νοήματος. Το γεγονός ότι ένα έργο είναι τεχνικά βιώσιμο, δεν σημαίνει ότι και η πραγματοποίησή του αξίζει. Αυτό που φαίνεται αποτελεσματικό από τεχνική άποψη, δεν είναι απαραίτητα αποδοτικό από οικονομική σκοπιά. Με τα κόστη να αποκλείονται από την προσοχή της, η σοσιαλιστική παραγωγή είναι τυφλή και ρισκάρει την παραγωγή αγαθών που κοστίζουν περισσότερο από ο, τι αξίζουν. Σε μια σοσιαλιστική οικονομία, ακόμη και ένας καλοπροαίρετος δικτάτορας, δεν θα μπορούσε να παράσχει το σωστό συνδυασμό αγαθών όσον αφορά την τιμή και την ποιότητα

Οι σοσιαλιστές υποθέτουν ότι για να εφαρμόσουν την κυριαρχία τους στην οικονομία, είναι απλώς απαραίτητο να κοινωνικοποιήσουν τις ιδιωτικές εταιρείες, να αντικαταστήσουν τη διοίκηση, να εγκαταστήσουν συμβούλια εργαζομένων και, ακολούθως, η νέα οικονομική τάξη θα ευδοκιμήσει. Οι πρώιμοι σοσιαλιστές, ανέμεναν ότι η αφθονία θα ακολουθούσε εξίσου, επειδή πλέον οι εργαζόμενοι θα διατηρούσαν όλα όσα προηγουμένως πήγαιναν στα χέρια των καπιταλιστών ως κέρδη. Ωστόσο, οι σοσιαλιστές αγνόησαν ότι η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής ήταν μόνο η αρχή. Απέτυχαν οικτρά στο να λειτουργήσουν την οικονομία.

Το σφάλμα του σοσιαλιστικού οικονομικού σχεδιασμού, έγκειται στο ότι υποθέτει πως η διαχείριση των επιχειρήσεων, θα μπορούσε να συνεχιστεί όπως πριν, αφότου οι σοσιαλιστές αναλάβουν την καπιταλιστική διαχείριση. Ενώ το σοσιαλιστικό καθεστώς μπορεί να εκπαιδεύσει χειριστές και μηχανικούς και να θέσει τα μέλη του κόμματος στη θέση των διευθυντών, αυτοί οι νέοι διευθύνοντες, δεν μπορούν να αποφασίσουν σύμφωνα με τις σχετικές ελλείψεις, επειδή δεν υπάρχει πλέον ένα ιδιωτικό σύστημα επιχειρηματικών τιμών που βασίζεται στην ιδιωτική ιδιοκτησία.

Εν κατακλείδι

Η πραγματικότητα του σοσιαλισμού αφορά διαταγές και υπακοή. Χωρίς προσανατολισμό από τις αγορές και τις τιμές, ο εξαναγκασμός και η βία της εξουσίας ρυθμίζουν την κατανομή των αγαθών. Ο ισχυρισμός πως ο σοσιαλισμός θα συνδυαστεί με τη δημοκρατία, είναι εξίσου απάτη με τον ισχυρισμό ότι ο σοσιαλισμός θα επιφέρει ευημερία. Το αληθινό πρόσωπο του σοσιαλισμού είναι ο δεσποτικός ολοκληρωτισμός.

Δεν προκαλεί έκπληξη, ότι ακόμη και μια μορφή νοθευμένου καπιταλισμού, παράγει περισσότερη ευημερία από ότι ο «καλύτερος» σοσιαλισμός. Ως εκ τούτου, ο στόχος μας δεν μπορεί να είναι η εξάλειψη του καπιταλισμού για να επιβληθεί σοσιαλισμός, αλλά  να κάνουμε τον καπιταλισμό καλύτερο. Με άλλα λόγια: να γίνουμε περισσότερο καπιταλιστές.

***

 

Ο γεννημένος στην Γερμανία Antony Mueller διδάσκει οικονομικά στο ομοσπονδιακό πανεπιστήμιο του Sergipe (UFS) στη Βραζιλία.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα για την ασθένεια του σοσιαλισμού