Βασικά οικονομικά: Η στατιστική ανάλυση δεν επαρκεί για την κατανόηση της ανθρώπινης δράσης

0
107
Το ότι ο άνθρωπος ακολουθεί σκόπιμες δράσεις, σημαίνει ότι τα αίτια στον κόσμο των οικονομικών προέρχονται από ανθρώπους και όχι από εξωτερικούς παράγοντες. Με την εξέταση των ιστορικών δεδομένων χωρίς έναν συνεκτικό τρόπο σκέψης, η στατιστική ανάλυση θα μπορούσε να προσαρμόσει οποιαδήποτε θεωρία για να παράσχει εξηγήσεις για το τι αποτελεί την καρδιά της οικονομικής ανάπτυξης.
Το ότι ο άνθρωπος ακολουθεί σκόπιμες δράσεις, σημαίνει ότι τα αίτια στον κόσμο των οικονομικών προέρχονται από ανθρώπους και όχι από εξωτερικούς παράγοντες. Με την εξέταση των ιστορικών δεδομένων χωρίς έναν συνεκτικό τρόπο σκέψης, η στατιστική ανάλυση θα μπορούσε να προσαρμόσει οποιαδήποτε θεωρία για να παράσχει εξηγήσεις για το τι αποτελεί την καρδιά της οικονομικής ανάπτυξης.

Για να έχουν νόημα τα δεδομένα στην στατιστική ανάλυση, ο οικονομολόγος πρέπει να κατέχει μια θεωρία, η οποία στέκεται μόνη στα πόδια της και δεν προέρχεται από τα δεδομένα.

Του 

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

Σύμφωνα με τα σύγχρονα οικονομικά, οι διάφορες ιδέες που έχουμε καθιερώσει για τον κόσμο των οικονομικών προκύπτουν από τα ιστορικά δεδομένα. Ελέγχοντας τα δεδομένα, ένας οικονομολόγος διαμορφώνει άποψη σχετικά με τη συμπεριφορά τους. Εφόσον η θεωρία φαίνεται να εξηγεί τα δεδομένα, ακολούθως θεωρείται έγκυρη. Μόλις αποτύχει να εξηγήσει επαρκώς τα δεδομένα, αντικαθίσταται από μια νέα θεωρία. Σημειώστε ότι με αυτόν τον τρόπο σκέψης, η θεωρία προκύπτει από τα δεδομένα.

Σύμφωνα με τους περισσότερους εμπειρογνώμονες, η ραγδαία αύξηση του βιοτικού επιπέδου στον δυτικό κόσμο τις τελευταίες εκατονταετίες, μπορεί να αποδοθεί στη συσσώρευση τεχνικών γνώσεων.

Αυτό το συμπέρασμα συνάγεται από την παρατήρηση ότι για χιλιάδες χρόνια οι περισσότεροι άνθρωποι ζούσαν σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, αλλά από το 18ο αιώνα, υπήρξε μια τεράστια αύξηση της ευημερίας, την οποία οι οικονομολόγοι αποδίδουν στην κατακόρυφη αύξηση των τεχνικών γνώσεων.

Δεδομένου αυτού του τρόπου σκέψης, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Paul Romer, φετινός νικητής του βραβείου Νόμπελ στα οικονομικά, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η καρδιά της οικονομικής ανάπτυξης είναι αποτέλεσμα της επέκτασης της τεχνογνωσίας.

Σύμφωνα με τον Ludwig von Mises:

Η εμπειρία της οικονομικής ιστορίας, είναι πάντα η εμπειρία πολυσύνθετων φαινομένων. Δεν μπορεί ποτέ να μεταβιβάσει γνώση ανάλογη του είδους που εξάγει ο πειραματιστής από ένα εργαστηριακό πείραμα.

Για να έχουν νόημα τα δεδομένα, ο οικονομολόγος πρέπει να κατέχει μια θεωρία, η οποία στέκεται μόνη στα πόδια της και δεν προέρχεται από τα δεδομένα. Μέσω μιας θεωρίας, ο οικονομολόγος θα μπορούσε να μελετήσει ενδελεχώς τα δεδομένα και θα μπορούσε να προσπαθήσει να τα κατανοήσει. Το βασικό συστατικό μιας τέτοιας θεωρίας, είναι ότι πρέπει να προέρχεται από κάτι πραγματικό που δεν μπορεί να αντικρουστεί. Αυτό εκπληρώνεται με μια θεωρία που στηρίζεται στο θεμέλιο ότι οι άνθρωποι δρουν συνειδητά και σκόπιμα.

Το ότι οι άνθρωποι δρουν συνειδητά και σκόπιμα, δεν μπορεί να διαψευσθεί, γιατί όποιος προσπαθήσει να κάνει κάτι τέτοιο το κάνει συνειδητά και σκόπιμα, δηλ. αντικρούει τον ίδιο τον εαυτό του.

Ο Ludwig von Mises, ο θεμελιωτής αυτής της προσέγγισης, την χαρακτήρισε πραξεολογία. Δηλώνοντας ότι τα ανθρώπινα όντα δρουν συνειδητά και σκόπιμα, ο von Mises κατάφερε να εξάγει όλο το σώμα των οικονομικών. Η γνώση ότι οι ανθρώπινες δράσεις είναι συνειδητές και σκόπιμες, μας επιτρέπει να βγάλουμε νόημα από τα ιστορικά δεδομένα. Ο Rothbard γράφει επί αυτού:

Ένα παράδειγμα που ο Mises αρεσκόταν να χρησιμοποιεί στην τάξη του για να επιδείξει τη διαφορά μεταξύ δύο θεμελιωδών τρόπων προσέγγισης της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ήταν η εξέταση της συμπεριφοράς στον κεντρικό σταθμό του Μανχάταν κατά την ώρα αιχμής. Ο «αντικειμενικός» ή «αληθινά επιστημονικός» συμπεριφοριστής, όπως επισήμαινε, θα παρατηρούσε τα εμπειρικά γεγονότα: π.χ. οι άνθρωποι κινούνται  μπρος και πίσω, σε συγκεκριμένες προβλέψιμες ώρες της ημέρας. Και αυτό είναι το μόνο που θα γνώριζε. Αλλά ο αληθινός μελετητής της ανθρώπινης δράσης, θα ξεκινούσε από το γεγονός ότι όλη η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι σκόπιμη και θα παρατηρούσε ότι ο σκοπός αυτών των ανθρώπων είναι να μετακινηθούν από το σπίτι στο σταθμό του τρένου το πρωί για να εργαστούν και αντίστροφα τη νύχτα κ.λ.π. Είναι εμφανές ποιος θα ανακαλύψει και θα μάθει περισσότερα σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά και, ως εκ τούτου, ποιος θα είναι ο πραγματικός «επιστήμονας».1

Τα αίτια στα οικονομικά προέρχονται από ανθρώπινα όντα

Το ότι ο άνθρωπος ακολουθεί σκόπιμες δράσεις, σημαίνει ότι τα αίτια στον κόσμο των οικονομικών προέρχονται από ανθρώπους και όχι από εξωτερικούς παράγοντες. Με την εξέταση των ιστορικών δεδομένων χωρίς έναν συνεκτικό τρόπο σκέψης, θα μπορούσε κάποιος να προσαρμόσει οποιαδήποτε θεωρία για να παράσχει εξηγήσεις για το τι αποτελεί την καρδιά της οικονομικής ανάπτυξης.

Ωστόσο, αν ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι οι άνθρωποι λειτουργούν στο πλαίσιο της εφαρμογής μέσων για την επίτευξη στόχων, τότε κάποιος είναι πιθανό να διαπιστώσει ότι χωρίς την επέκταση των μέσων συντήρησης, δεν θα προκύψει βιώσιμη διεύρυνση της οικονομικής ανάπτυξης.

Για παράδειγμα, για να δημιουργήσει ένα συγκεκριμένο εργαλείο, ο κατασκευαστής του πρέπει να έχει την ιδέα για το πώς να κατασκευάσει αυτό το εργαλείο. Ωστόσο, η ιδέα δεν επαρκεί για την παραγωγή του εργαλείου. Διάφορα συστατικά για την κατασκευή του εργαλείου, πρέπει να παραχθούν προτού αυτό φτάσει στο στάδιο της συναρμολόγησης.

Στα διάφορα στάδια της παραγωγής, δηλαδή στα ενδιάμεσα και τελικά στάδια, οι άνθρωποι που θα απασχοληθούν σε αυτά τα στάδια πρέπει αρχικά να υποστηριχθούν με τελικά καταναλωτικά αγαθά, τα οποία θα τους συντηρήσουν. Η κατανομή των τελικών καταναλωτικών αγαθών προς τα διάφορα άτομα που ασχολούνται με τα διάφορα στάδια παραγωγής, είναι ο ορισμός των πραγματικών αποταμιεύσεων.

Παρατηρήστε ότι, χωρίς την κατανομή καταναλωτικών αγαθών προς τα άτομα στα διάφορα στάδια παραγωγής, το εργαλείο δεν θα κατασκευαστεί, παρά το γεγονός ότι ο κατασκευαστής του έχει τις τεχνικές γνώσεις για το πώς να κατασκευάσει το εργαλείο.

Το γεγονός ότι η βιομηχανική επανάσταση που ξεκίνησε στις αρχές του 18ου αιώνα, συνδέθηκε με την τεράστια οικονομική ανάπτυξη, δεν σημαίνει ότι το κλειδί για αυτήν την ανάπτυξη ήταν οι τεχνικές γνώσεις.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εμφάνιση νέων τεχνολογικών ιδεών έχει μεγάλη σημασία. Παρόλα αυτά, χωρίς το σχηματισμό κεφαλαίου, οι ιδέες θα παρείχαν ελάχιστη βοήθεια. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι φιλελεύθερες ιδέες ήταν ένας σημαντικός παράγοντας για την ενεργοποίηση αυτού που ονομάζουμε καπιταλισμό. Το αναδυόμενο περιβάλλον που παρείχε τα κίνητρα για τον σχηματισμό κεφαλαίου, ανέπτυξε επίσης τις τεχνικές ιδέες.

Συμπέρασμα

Τα ιστορικά δεδομένα, δεν μπορούν να παράσχουν πολλές πληροφορίες για τα πραγματικά γεγονότα, χωρίς μια θεωρία που «στέκεται στα πόδια της» και η οποία δεν προέρχεται από τα δεδομένα. Η κατανόηση των δεδομένων δεν μπορεί να βοηθήσει έναν αναλυτή στην εξεύρεση αιτίων στον οικονομικό κόσμο. Το μόνο που θα κάνει, θα είναι να τον βοηθήσει να περιγράψει τα πράγματα. Για να εξακριβωθούν τα υποκείμενα αίτια, απαιτείται μία εξήγηση που μπορεί να δοθεί μέσω μιας λογικά επεξεργασμένης θεωρίας. Ο ρόλος των ιστορικών δεδομένων σε όλα αυτά, είναι απλώς να απεικονίσουν τα πράγματα, αλλά όχι να εξυπηρετήσουν ως απόδειξη.

***

 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην ιστοσελίδα του ινστιτούτου Mises

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα Βασικά Οικονομικά:
Σημείωση:
  1. Murray N. Rothbard προλογίζοντας το Theory and History του Ludwig von Mises.