«Πατριώτες», αριστεροί, διεθνιστές και το κακό συναπάντημα του ολοκληρωτικού κρατισμού

0
233

Σκεπτόμενοι τη χώρα ως μια μεγάλη οικογένεια, οι «προοδευτικοί» κρατιστές, κρίνουν τις πράξεις κάθε πολίτη προς τους άλλους πολίτες όπως θα έκριναν τις πράξεις κάποιου προς τα αδέλφια του εντός μιας πραγματικής οικογένειας.

Του Ευθύμη Μαραμή

Εισαγωγή

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να διακρίνουμε μεταξύ τριών ομάδων σκέψης: των φιλελεύθερων των συντηρητικών και των αριστερόστροφων. Ένας από αυτούς είναι το ότι τόσο οι αριστερόστροφοι όσο και οι συντηρητικοί θεωρούν τη χώρα ως μια οντότητα η οποία έχει δικό της σκοπό. Αντίθετα, οι φιλελεύθεροι και ειδικότερα οι αναρχοκαπιταλιστές, κατανοούμε ότι η χώρα (σε αντίθεση με το κράτος και την κυβέρνηση της) δεν μπορεί να θεωρηθεί με κανέναν λογικό τρόπο ως οντότητα με δικό της «σκοπό».

Όπως μας λέει ο Ludwig von Mises, η ανθρώπινη δράση είναι απαραίτητα σκόπιμη δράση και μόνο το μεμονωμένο άτομο μπορεί να σκεφτεί και να δράσει.

Ο παραλογισμός του κολεκτιβισμού και ο ορθολογισμός του μεθοδολογικού ατομικισμού

Εσύ ο αναγνώστης ως σκεπτόμενο άτομο έχεις σκοπούς (για παράδειγμα να αποφοιτήσεις από το πανεπιστήμιο και να έχεις μια καλή σταδιοδρομία.) Η οικογένεια σου μπορεί να ειπωθεί με λογική βάση ότι έχει σκοπό (για παράδειγμα να μεγαλώσει τα παιδιά όσο καλύτερα γίνεται και να μην έχει χρέη.) Η επιχείρησή σου έχει σκοπό (για παράδειγμα να αποκομίσει όσο το δυνατόν περισσότερα κέρδη.)

Μια οικονομία, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική της σημασία, αφορά τις υλικές υποθέσεις ενός νοικοκυριού. «Οικονομία» σημαίνει τη «διαχείριση των μέσων του οίκου».

Ο Αριστοτέλης, στα Ηθικά Νικομάχεια, όρισε τη λέξη «οικονομία» ως «την τέχνη της διαχείρισης των οίκων»: «Κάθε οίκος μπορεί να τύχει καλής ή κακής διαχείρισης. Όταν τυγχάνει καλής διαχείρισης, διευθύνεται «οικονομικά». Τα μέσα του οίκου – ο χώρος, τα έπιπλα, οι οικοσκευές, τα αποθέματα τροφίμων και ποτών, ο διαθέσιμος χρόνος – χρησιμοποιούνται για να εξυπηρετήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους από τους σκοπούς του.

Ομοίως, αυτά ισχύουν και για σένα αναγνώστη, ως άτομο. Χρησιμοποιείς τα μέσα που διαθέτεις για να εκπληρώσεις όσο το δυνατόν περισσότερους από τους σκοπούς σου. Το ίδιο ισχύει και για μια επιχείρηση. Κάθε επιχείρηση χρησιμοποιεί το κεφάλαιο και τις παραγωγικές της εισροές για να αποκομίσει κέρδη.

Η χρήση μέσων με τρόπο που θα εκπληρώσει όσο το δυνατόν περισσότερους σκοπούς, δεν απαιτεί μόνο σχεδιασμό, αλλά και συνειδητή προσπάθεια ώστε να εκτελεστεί ο σχεδιασμός.

Σε έντονη αντίθεση με τα μεμονωμένα άτομα, τα νοικοκυριά και διαφόρους οργανισμούς όπως για παράδειγμα τις επιχειρήσεις, αυτό που σήμερα ονομάζεται «οικονομία» από τους αριστερόστροφους τους συντηρητικούς και εν γένει τους κρατιστές, δεν έχει κανέναν «σκοπό» διότι δεν μπορεί να έχει «σκοπό».

Η οικονομία, όπως εννοείται σήμερα, δεν έχει ιεράρχηση στόχων τους οποίους επιδιώκει να εκπληρώσει η ίδια ή οι συμμετέχοντες σε αυτή. Κάθε Έλληνας, κάθε Ελληνική οικογένεια και κάθε Ελληνική επιχείρηση (κερδοσκοπική, μη κερδοσκοπική και κυβερνητική) ιεραρχεί τους δικούς της επιδιωκόμενους σκοπούς και όλοι και όλες δρουν μέσα στο πλαίσιο της Ελληνικής οικονομίας – μάλλον, στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας. Όμως, όλες αυτές οι διαφορετικές δράσεις, οι προσπάθειες εκπλήρωσης επιμέρους στόχων, δεν αποτελούν επ’ ουδενί τμήμα μιας κολεκτιβιστικής προσπάθειας για την επίτευξη κάποιου «ανωτέρου, υψίστου κοινού σκοπού».

Η Ελληνική οικονομία, όπως και κάθε αποκαλούμενη εθνική οικονομία, δεν έχει σκοπό. Δεν αποτελεί οικονομία με την έννοια της σκοπούμενης δράσης. Δεν είναι μια οντότητα που καθοδηγείται από επιδιωκόμενους στόχους, όπως κάνει ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση. Μια οικονομία, αν θέλουμε να το θέσουμε ορθά, είναι μια καταλλαγή. Ο Ludwig von Mises χρησιμοποίησε πρώτος αυτή την αρχαία Ελληνική λέξη (Catallactics of Economics) για να εξηγήσει πως η αρχική σημασία της λέξης «οικονομία» – όπως την είδαμε πιο πάνω στο άρθρο – δεν μπορεί να ισχύσει λογικά στο σύνολο των αλληλεπιδράσεων που διέπουν τα διάφορα νοικοκυριά (τούς οίκους). Δεν μπορεί να υπάρχει ενιαία «οικονομία» με την αρχική αριστοτελική έννοια, αλλά ένα δίκτυο πολλών αλληλένδετων αριστοτελικών «οικονομιών» διαχείρισης οίκων – μια καταλλαγή.

Οι φιλελεύθεροι αναρχοκαπιταλιστές αναγνωρίζουμε αυτή την πραγματικότητα. Οι «προοδευτικοί» οι συντηρητικοί και οι κρατιστές εν γένει την αρνούνται.

Η οικονομία με τη σημερινή της έννοια δεν είναι οικογένεια

Οι αριστερόστροφοι κρατιστές, βλέπουν τη χώρα σαν μια μεγάλη οικογένεια. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, όλοι οι Έλληνες είναι μάλλον σαν 10 εκατομμύρια αδελφάκια υπό την καθοδήγηση του μπαμπά (του πρωθυπουργού) της μαμάς  (του κοινοβουλίου), που εποπτεύονται από τη «σοφία» του παππού και τη γιαγιάς (των ανωτάτων Δικαστηρίων). Όπως σε μια οικογένεια κάθε μέλος φέρει ηθική ευθύνη να φροντίζει τα άλλα μέλη, έτσι και σε μια χώρα, σύμφωνα με τους αριστερόστροφους κρατιστές, κάθε πολίτης έχει παρόμοια ηθική ευθύνη να φροντίζει τους συμπολίτες του.

Η πραγματική οικογένεια αποκτά εισόδημα. Πολλές φορές, θεωρείται πρέπον κάποια αδελφάκια να λαμβάνουν περισσότερους πόρους από όσους λαμβάνουν άλλα αδελφάκια. Η κατανομή του εισοδήματος εντός της οικογένειας, δεν καθοδηγείται από επαγγελματικές διαπραγματεύσεις, εμπορικό ανταγωνισμό ούτε γίνεται στην τύχη. Αντίθετα, η κατανομή του εισοδήματος εντός του νοικοκυριού επιλέγεται συνειδητά από τους πρεσβύτερους και η επιλεγείσα διανομή έχει σκοπό να βοηθήσει την οικογένεια να επιτύχει όσο το δυνατόν περισσότερους από τους επιδιωκόμενους στόχους της.

Σκεπτόμενοι τη χώρα ως μια μεγάλη οικογένεια, οι «προοδευτικοί» κρατιστές, κρίνουν τις πράξεις κάθε πολίτη προς τους άλλους πολίτες όπως θα έκριναν τις πράξεις κάποιου προς τα αδέλφια του εντός μιας πραγματικής οικογένειας.

Όταν ο Αλέξης Τσίπρας καθώς και πάμπολλοι σοσιαλιστές εντός κάθε κόμματος εξουσίας, κατακεραυνώνουν την ανισότητα των εισοδημάτων, μοιάζουν σαν να μας κατηγορούν πως συσσωρεύσαμε στοίβες με κίντερ μπουένο, σοκοφρέτες και παιχνίδια και αρνούμαστε να τα μοιραστούμε με τα αδελφάκια μας. Εξάλλου, σύμφωνα με το σκεπτικό των αριστερόστροφων κρατιστών, η άρνηση μας να τα μοιραστούμε λειτουργεί ενάντια στον σκοπό της οικογένειας να εξασφαλίσει τη μέγιστη ευημερία κάθε μέλους.

Όταν οι αριστερόστροφοι κρατιστές, μασκαρεμένοι πολλές φορές σαν φιλελεύθεροι, προτείνουν την αναδιανομή του εισοδήματος, τα επιδόματα και τα εξασφαλισμένα κατώτερα εισοδήματα, υποψιάζομαι πως σκέφτονται ότι δεν προτείνουν τίποτα άλλο, παρά την ορθή λειτουργία της Ελληνικής οικογένειας, σύμφωνα με το σχέδιο εκπλήρωσης των στόχων της.

Η οικονομία με τη σημερινή της έννοια δεν είναι επιχείρηση

Οι συντηρητικοί κρατιστές είναι εξίσου συγχυσμένοι. Έχουν την τάση να σκέφτονται την Ελλάδα ως μια μεγάλη εταιρία – Ελλάδα Α.Ε. – που έχει στόχο να παράγει και να πουλάει όσο το δυνατόν περισσότερα, προκειμένου να αποκομίζει όσο υψηλότερα κέρδη γίνεται.

Αυτό το σκεπτικό, ίσως εξηγεί το γιατί οι συντηρητικοί κρατιστές ανησυχούν λιγότερο από τους αριστερόστροφους κρατιστές για την εισοδηματική ανισότητα. Εάν η Ελλάδα Α.Ε. θέλει να εκπληρώσει το στόχο της να αποκομίζει υψηλά κέρδη, πρέπει να λειτουργεί με μέγιστη απόδοση. Έτσι, για να παρακινηθούν οι εργαζόμενοι πολίτες να παράγουν όσο το δυνατόν περισσότερα, πρέπει να επιτρέπεται σε όσους επιτυγχάνουν υψηλού επιπέδου επιδόσεις, να διατηρούν το μεγαλύτερο μέρος όσων κερδίζουν. Δεν είναι άδικο να διαθέτει ο υπερπαραγωγός Μπόμπολας περισσότερους υλικούς πόρους από τον απλό παραγωγό Μαραμή. Ο υπερπαραγωγός Μπόμπολας, στο κάτω κάτω της γραφής, συμβάλλει περισσότερο στην Ελλάδα Α.Ε.

Αυτό το σκεπτικό των συντηρητικών κρατιστών, εξηγεί επίσης την απροθυμία τους να υποστηρίξουν όσο υποστηρίζουν οι αριστερόστροφοι το κοινωνικό κράτος. Ακριβώς όπως η Άκτωρ Α.Ε. θα έβλαπτε το σχέδιό μεγιστοποίησης των κερδών της, εάν πλήρωνε αδρά όλους τους εργαζομένους της, έτσι και η Ελλάδα Α.Ε. ενεργεί αντίθετα με το σχέδιο μεγιστοποίησης των κερδών της, αν επιδοτεί την αδράνεια ορισμένων πολιτών της.

Οι συντηρητικοί αναγνωρίζουν την «αναγκαιότητα» ορισμένων προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας. Κάθε εταιρεία, τελικά, συμφωνεί συνήθως – για επιχειρηματικούς λόγους – να βοηθήσει τους εργαζόμενους στη συνταξιοδότηση τους και να αποζημιώσει τους εργαζόμενους για τραυματισμούς που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Αλλά ένα μεγάλο και άκριτο κοινωνικό κράτος, υπό την συντηρητική οπτική, μειώνει τη λειτουργική αποτελεσματικότητα της χώρας.

«Πατριωτική» δεξιά, «πατριωτική» αριστερά και διεθνιστές κρατιστές κάθε φάσματος – Ένα μάτσο σοσιαλιστές. 

Τα σκεπτικά αυτά των αριστερόστροφων και των συντηρητικών κρατιστών είναι υπεραπλουστευτικά. Οι αριστερόστροφοι και οι συντηρητικοί κρατιστές, μοιράζονται πολύ συχνά παρόμοιες στάσεις ζωής και αντιλήψεις.

Σε αντίθεση με τους αριστερόστροφους και τους συντηρητικούς, οι φιλελεύθεροι κρίνουμε την κοινωνική και κυβερνητική πολιτική ανάλογα με το πόσο επιτρέπει στα άτομα να εκπληρώσουν τους δικούς τους στόχους. Τότε και στον βαθμό που επιτρέπεται να επιδιώξουν τα άτομα τους στόχους τους ευημερούν και οι «χώρες».

Οι φιλελεύθεροι και ειδικά οι αναρχοκαπιταλιστές, θεωρούμε ότι τα άτομα που συγκροτούν τις μεγάλες αυτές κολεκτίβες που ονομάζουμε «χώρες», δεν δρουν και δεν πρέπει να εξαναγκάζονται να δρουν στοχεύοντας στην εκπλήρωση ανύπαρκτων «ύψιστων στόχων»: στόχων που θέτουν οι κυβερνήτες δηλαδή ανάλογα με τις φιλοδοξίες και τις αντιλήψεις που διαθέτουν.

Ανάλογα με την κατεύθυνση των πολιτικών ανέμων που επικρατούν, οι «ύψιστοι στόχοι» τίθενται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις και εξυπηρετούν την ατζέντα τη δική τους και των ειδικών συμφερόντων που εξυπηρετούν. Ξεστομίζουν λέξεις, όπως «αυτάρκεια», μην έχοντας ιδέα για ποιο πράγμα μιλάνε. Μια γιγαντιαία κολεκτίβα δεν μπορεί να έχει κοινούς «ύψιστους στόχους». Ακόμα και να τους είχε, οι μέθοδοι εκπλήρωσης καθώς και ο επιλεγμένος χρόνος δράσης θα διέφεραν σε πολύ μεγάλο βαθμό ανάμεσα στα μεμονωμένα άτομα.

Οι συντηρητικοί και αριστερόστροφοι κρατιστές, η αποκαλούμενη «πατριωτική δεξιά» και «πατριωτική αριστερά», οι διεθνιστές αριστεροί και οι διεθνιστές «φιλελεύθεροι», όλοι τους έχουν έναν κοινό στόχο. Τον καθορισμό της ζωής μας με διατάγματα γραφειοκρατικών οργανισμών, οδηγούμενων από τους δικούς τους στόχους που θέλουν να επιβάλλουν ως «κοινούς».

 

***

Ο Ευθύμης Μαραμής είναι αναρχοκαπιταλιστής, έχει δράσει για 25 χρόνια ως επιχειρηματίας και σήμερα είναι κεφαλαιούχος επενδυτής. Έχει ειδίκευση στην Αυστριακή οικονομική θεωρία με άφθονη σχετική αρθρογραφία σε γνωστά μέσα. Είναι μέλος της «Ελεύθερης Αγοράς». 

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.