Airbnb – επιχειρηματική καινοτομία εναντίον κράτους και «ειδικών»

0
695

Τα κράτη και οι «ειδικοί» δεν μπορούν να γνωρίζουν τις κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές που θα επιφέρει η επιχειρηματική καινοτομία

Του Ευθύμη Μαραμή

71 κατοικίες ανά 100 άτομα – η πλάνη της δεδομένης πίτας

Το 2016, μια ομάδα «ειδικών» της PwC, έκανε πρόβλεψη για την αγορά κατοικίας στην Ελλάδα. Η ελληνική αγορά κατοικίας, μας ενημέρωνε η έρευνα, θα ανέκαμπτε βραδύτερα από την ελληνική οικονομία αν δεν λαμβάνονταν μέτρα ενθάρρυνσης της ζήτησης και μείωσης της υπερπροσφοράς [sic].

Οι «ειδικοί» της PwC έκαναν τις εξής εκτιμήσεις:

Το 2002 αντιστοιχούσαν 64 κατοικίες ανά 100 άτομα, ενώ το 2014 αυξήθηκαν σε 71 κατοικίες ανά 100 άτομα, δηλαδή 1,7 κατοικίες ανά οικογένεια. Η υπερπροσφορά κατοικιών δεν θα επιτρέψει τη γρήγορη ανάκαμψη των τιμών, ενώ αν δεν ληφθούν μέτρα που θα στοχεύουν στην μείωση της υπερπροσφοράς και βελτίωση της ζήτησης, η ανάκαμψη της αγοράς κατοικίας αναμένεται να είναι βραδύτερη από αυτή της ελληνικής οικονομίας. Αν δεν υπάρξουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις αναζωογόνησης της αγοράς κατοικίας, σε ένα ρεαλιστικό σενάριο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, όπου το κατά κεφαλή ΑΕΠ θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα το 2030, προβλέπεται σύγκλιση της προσφοράς και της ζήτησης στην ελληνική αγορά κατοικιών περί το έτος 2047.

Η πραγματικότητα ήρθε πριν το 2047

Το 2017 και εντονότερα το 2018, η ψηφιακή πλατφόρμα διαμοιρασμού airbnb, έφερε σαρωτικές αλλαγές στις αγορές κατοικίας σε όλο τον κόσμο και, πλέον, σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας είναι δύσκολο να βρεθεί διαθέσιμο διαμέρισμα το 2019, πολύ νωρίτερα από την πρόβλεψη των «ειδικών» για ανάκαμψη της αγοράς το… 2047. Οι ιδιοκτήτες κατοικιών και διαμερισμάτων ενοικιάζουν τις περιουσίες τους για τρεις μήνες σε ταξιδιώτες – κυρίως του εξωτερικού – και αποκομίζουν ως και 3 φορές υψηλότερα εισοδήματα σε σχέση με όσα θα αποκόμιζαν με μια μίσθωση διάρκειας, για παράδειγμα, ενός έτους. Με αυτόν τον τρόπο κατάφεραν να πάρουν ανάσες από την ασφυξία που τους έχει προκαλέσει η άγρια φορολογία, η κρατική παρέμβαση στην αγορά δηλαδή, ενώ κατέστη δυνατό να ανακαινιστούν και να επιδιορθωθούν βλάβες και φθορές στα εμπλεκόμενα ακίνητα.

Οι αναλύσεις των «ειδικών» είναι ανεπαρκείς

Αυτό που πάντα αγνοούν τα mainstream οικονομικά και κατά συνέπεια οι αναλυτές φαινομένων των αγορών, είναι ο παράγοντας επιχειρηματίας (στα κεϋνσιανά οικονομικά ο επιχειρηματίας απουσιάζει πλήρως ως καταλύτης οικονομικών εξελίξεων και αντιμετωπίζεται μάλιστα αρνητικά).

Η δυναμική φύση της αγοράς, το επιχειρηματικό πνεύμα της καινοτομίας, η ευκολία της διακίνησης πληροφοριών μέσω διαδικτύου και οι ευκαιρίες που προκύπτουν από το διεθνές εμπόριο και την ευκολία μετακίνησης με οικονομικά αεροπορικά μέσα, αποτυπώνονται στην ανάδυση της επιχειρηματικής καινοτομίας της πλατφόρμας airbnb. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια ακόμη επιβεβαίωση της Αυστριακής Σχολής οικονομικής σκέψης, η οποία λαμβάνει υπόψη τον επιχειρηματία ως τον βασικό άξονα λειτουργίας μιας οικονομίας της αγοράς.

Η κυβερνητική παρέμβαση της ΕΕ και της ΕΚΤ προκάλεσαν μεγάλες στρεβλώσεις στις αγορές κατοικίας (και όχι μόνο) στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία το 2004-2009. Τώρα η ελεύθερη αγορά έρχεται να διορθώσει την κατάσταση. Δεν χρειάστηκε καμία κρατική παρέμβαση όπως επιθυμούσε η έρευνα των «ειδικών» της PwC το 2016. Κάθε άλλο, οποιαδήποτε παρέμβαση που αγνοεί βασικά οικονομικά θεμελιώδη θα προκαλούσε μεγαλύτερη βλάβη. Η πραγματικότητα είναι πως η αγορά χρειάζεται άρση κάθε παρέμβασης ώστε να ανασάνουν περισσότερο οι ιδιοκτήτες.

Η οικονομία δεν είναι μια δεδομένη πίτα όπου αντιστοιχούν 1,7 κατοικίες για κάθε οικογένεια. Η αγορά είναι μια δυναμική οργανική οντότητα που πάντα κινείται από τους επιχειρηματίες και την εφευρετικότητα τους και είναι (ευτυχώς) παγκοσμιοποιημένη. Αποδεικνύεται στην συγκεκριμένη περίπτωση πως υπήρχαν και υπάρχουν πολλοί περισσότεροι καταναλωτές για την αγορά κατοικίας από όσους θεωρούσε δεδομένους η έρευνα.

Ενστάσεις

Οι διαμαρτυρίες για την αύξηση των τιμών είναι αρκετές στην εγχώρια αγορά, αλλά, υπάρχουν πολλές περιοχές όπου μπορούν να μετακινηθούν οι ντόπιοι καταναλωτές όπου υφίστανται προσιτές τιμές ενοικιάσεως κατοικίας. Το ίδιο ακριβώς που κάνουν όταν επιθυμούν να αγοράσουν οποιοδήποτε προϊόν και δεν το βρίσκουν σε ικανοποιητικές τιμές σε κάποια περιοχή.

Επιπλέον  παρατηρούνται διαμαρτυρίες για διατάραξη της κοινής ησυχίας εκ μέρους των ενοικιαστών βραχυχρόνιων μισθωμάτων. Αυτό, όμως, είναι δουλειά της αστυνομίας και δεν αποτελεί λόγο για απαγόρευση της συγκεκριμένης αγοράς. Και πολλοί φοιτητές, για παράδειγμα, κάνουν φασαρία στα διαμερίσματα που νοικιάζουν, όμως, δεν αποτελεί σοβαρή πρόταση ο περιορισμός των ενοικίων στη συγκεκριμένη ομάδα καταναλωτών.

Η αγορά διαμοιρασμού εκτίναξε το τουριστικό προϊόν και κατέστησε δυνατή τη φιλοξενία εκατομμυρίων τουριστών στην Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια. Οι περιορισμοί σε αυτή την αγορά, θα είναι ανάλογοι με το να πυροβολεί τα πόδια της η χώρα.

Η επιχειρηματική καινοτομία είναι ο κινητήρας του ανθρώπινου πολιτισμού όπως τον ξέρουμε

Ένα σοβαρό δείγμα πραγματικού ανταγωνισμού στις μέρες μας, είναι η βιομηχανία των ξενοδοχείων και των ταξί. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν διαχρονικά να περιορίσουν τους επιχειρηματίες να εισέλθουν στη βιομηχανία ταξί με τους αυστηρούς ρυθμιστικούς περιορισμούς, τον έλεγχο των αδειών που χορηγούνται στους φορείς ταξί κλπ. Αλλά οι επιχειρηματίες βρήκαν τρόπο να αποφύγουν αυτόν τον τεχνητό περιορισμό. Αυτό συνέβη με τη δημιουργία υπηρεσιών internet sharing economy, όπως η υπηρεσία ταξί Uber και η πλατφόρμα ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων και κατοικιών Airbnb.

Επομένως, ακόμη και αν η είσοδος στον κλάδο των ταξί και φιλοξενίας, περιορίζεται από τη χορήγηση αδειών, ωστόσο, δεν ρυθμιζόταν πλήρως από τις κυβερνήσεις. Φυσικά, τα υφιστάμενα προστατευμένα εκ των κυβερνήσεων καρτέλ των ταξί και των ξενοδόχων, ασκούν τρομακτικές πιέσεις για να κρατήσουν αυτές τις επιχειρήσεις έξω από τις αγορές τους.

Αλλά η δυναμική άνοδος αυτού του είδους επιχειρηματικότητας, αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα που μας δείχνει το εξής: αν επιτραπεί στους επιχειρηματίες να πειραματιστούν, να εισαγάγουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες και να δημιουργήσουν νέες επιχειρήσεις, τότε μπορούν στην πραγματικότητα να παρέχουν υπηρεσίες που οι καταναλωτές επιθυμούν. Μπορούν ως εκ τούτου να παρέχουν πραγματικό ανταγωνισμό έναντι των υφιστάμενων καρτέλ.

Συμπέρασμα

Τα κράτη και οι «ειδικοί» δεν μπορούν να γνωρίζουν τις κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές που θα επιφέρει η επιχειρηματική καινοτομία (βλ UBER, airbnb, amazon). Ούτε κατά προσέγγιση.

Θέλουμε οι αγορές να είναι ανταγωνιστικές. Τι απαιτεί αυτό; Απαιτεί να φύγουν από τη μέση οι κυβερνητικές ρυθμιστικές αρχές και όχι να προστατεύσουν τα κατεστημένα καρτέλ. Δεν απαιτούνται επιτροπές ανταγωνισμού, «εμπειρογνωμόνων» και άλλες υπηρεσίες για να μετράνε τον αριθμό των επιχειρήσεων και των κατοικιών ανά άτομο ώστε να βεβαιωθούν ότι η αγορά είναι «ανταγωνιστική» σύμφωνα με τα πρότυπά τους. Το μόνο που χρειάζεται είναι να φύγει από τη μέση το κράτος και να αφήσει τους επιχειρηματίες να κάνουν ό, τι κάνουν καλύτερα. Να εφευρίσκουν καινοτομίες, να καταμερίζουν την εργασία και να παράγουν πλούτο.

 

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.