Κέρδος και κλοπή – ανταγωνισμός και διαπλοκή.

0
743
Τα άτομα που προσφέρουν την μεγαλύτερη αξία στην κοινωνία επιβραβεύονται και η κοινωνία κερδίζει είτε με μεγαλύτερη προσφερόμενη αξία είτε με την ανάγκη να πληρώσει λιγότερα χρήματα σε αντάλλαγμα. Η διαπλοκή του κράτους με την αγορά, έρχεται να διαταράξει αυτή την ειρηνική συνεργασία.
Τα άτομα που προσφέρουν την μεγαλύτερη αξία στην κοινωνία επιβραβεύονται και η κοινωνία κερδίζει είτε με μεγαλύτερη προσφερόμενη αξία είτε με την ανάγκη να πληρώσει λιγότερα χρήματα σε αντάλλαγμα. Η διαπλοκή του κράτους με την αγορά, έρχεται να διαταράξει αυτή την ειρηνική συνεργασία.

Η διαπλοκή με το κράτος εκ μέρους επιχειρηματιών και εργαζομένων, βλάπτει καθώς οι πόροι εκτρέπονται σε κατευθύνσεις που δεν εξυπηρετούν την κοινωνία.

 

Από τη σελίδα του facebook «φιλελέρας»

Φανταστείτε ένα άτομο που προσφέρει μια υπηρεσία στην κοινωνία, ίσως κουρεύει το γρασίδι στις αυλές, επιδιορθώνει αυτοκίνητα ή βάφει σπίτια, και για αυτήν την υπηρεσία που προσφέρει στους κατοίκους της κοινωνίας ζητάει κάτι σε αντάλλαγμα, ίσως τροφή, ή ρούχα, ή στέγη.

Τώρα ας υποθέσουμε πως η κοινωνία εκτιμάει εξαιρετικά την αξία της εργασίας που προσφέρει, ίσως γιατί η υπηρεσία που προσφέρει είναι σπάνια ή γιατί υπάρχουν πάρα πολύ λίγοι άνθρωποι που την προσφέρουν, αλλά για οποιονδήποτε λόγο η εργασία τού απολαμβάνει εξαιρετική εκτίμηση από την κοινωνία.

Και ας υποθέσουμε και πάλι, πως η κοινωνία εκτιμάει την αξία των πραγμάτων που ζητάει σε αντάλλαγμα πολύ λίγο, ίσως γιατί είναι πολύ εύκολο να παραχθούν ή γιατί υπάρχει αφθονία αυτών των πραγμάτων, αλλά για οποιονδήποτε λόγο η κοινωνία δεν δίνει ιδιαίτερη αξία στα πράγματα που ζητάει σε αντάλλαγμα.

Φυσικά θα λέγαμε πως αυτό το άτομο είναι πολύτιμο για μια κοινωνία αφού προσφέρει πολύ περισσότερα σε μια κοινωνία από αυτά που ζητάει σε αντάλλαγμα.

Αλλά τώρα πάρτε αυτό το άτομο και το σενάριο και υπερθέστε πάνω σε αυτό ένα χρηματικό σύστημα ανταλλαγής όπου αντί να ανταλλάσσει την εργασία του με κοινωνικά αγαθά, ανταλλάσσει την εργασία του για χρήματα και χρησιμοποιεί αυτά τα χρήματα για να αγοράσει τα αγαθά που θέλει από άλλους. Οπότε δίνει αξία σε μια κοινωνία και η κοινωνία του δίνει χρήματα σε αντάλλαγμα, αλλά τα χρήματα σε αυτήν την περίπτωση έχουν την αξία που η κοινωνία δίνει στην εργασία που προσφέρει στην κοινωνία.

Η κοινωνία δίνει μεγάλη αξία στην εργασία του οπότε σε αντάλλαγμα η κοινωνία είναι διατεθειμένη να του δώσει χρήματα ανάλογης αξίας σε αντάλλαγμα. Τότε αυτός μπορεί να χρησιμοποιήσει μέρος αυτών των χρημάτων για να αγοράσει τα αγαθά που χρειάζεται από την κοινωνία. Και επειδή η κοινωνία δεν δίνει ιδιαίτερη αξία σε αυτά που ζητάει να αγοράσει, δεν ζητάνε πολλά χρήματα σε αντάλλαγμα για τα αγαθά που θέλει να αγοράσει.

Μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε πως η κοινωνία εκτιμάει την εργασία του παραπάνω από όσο εκτιμάει τα χρήματα που του δίνει και αφού για να αποκτήσει η κοινωνία τα χρήματα που του δίνει αντάλλαξε και αυτή την εργασία της για χρήματα, κατ’επέκταση φτάνουμε στο συμπέρασμα πως η κοινωνία εκτιμάει την εργασία του περισσότερο από ό,τι εκτιμάει την εργασία που χρειάστηκε η κοινωνία για να κερδίσει αυτά τα χρήματα.

Μετά από μια προσεκτική ματιά όμως μπορούμε να δούμε πως αυτό που συμβαίνει είναι πως αυτό το άτομο συγκεντρώνει κεφάλαιο με τα λεφτά που του περισσεύουν αφού θα εισπράττει περισσότερα χρήματα από αυτά που ξοδεύει. Αυτήν την διαφορά την αποκαλούμε «κέρδος».

Κάποιοι βλέπουν το κέρδος ως κάτι κακό γιατί από την οπτική τους το κέρδος αντιπροσωπεύει κάτι που κάποιος παίρνει από την κοινωνία, αλλά υπό το πλαίσιο που παρουσιάζεται εδώ, το κέρδος είναι μια ένδειξη πως το άτομο αυτό έχει κάνει κάτι καλό, πως έχει προσφέρει περισσότερη αξία από όση ζητάει σε αντάλλαγμα.

Ας πάρουμε για ζωντανό παράδειγμα λοιπόν τον Steve Jobs. Ο Steve πέθανε με προσωπικό πλούτο κοντά στα 80 δις δολάρια. Που τα βγήκε ο Steve αυτά τα 80 δις; Πολύ απλά, τα βρήκε γιατί ο κόσμος που αγόραζε τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσέφερε εκτιμούσε την αξία τους περισσότερο από ό,τι εκτιμούσε την εργασία που έβαλε για να κερδίσει χρήματα αντίστοιχης αξίας των προϊόντων και υπηρεσιών που έλαβαν σε αντάλλαγμα.

Το κέρδος δεν είναι κάποια ένδειξη πως το άτομο αυτό πρέπει να δώσει κάτι πίσω στην κοινωνία, για την ακρίβεια είναι το αντίθετο. Το κέρδος, στο πλαίσιο που θέσαμε, και όταν επιτυγχάνεται σε ένα σύστημα ελεύθερης αγοράς, είναι ένδειξη πως η κοινωνία οφείλει στο άτομο περισσότερα από αυτά που το άτομο προσφέρει στην κοινωνία.

Τώρα λοιπόν υποθέστε πως το άτομο αυτό δεν συγκεντρώνει κεφάλαιο μέσω εκούσιων συναλλαγών, αλλά γιατί παρακινεί την κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει την εξουσία της ώστε να αφαιρέσει χρήματα από την κοινωνία δια της βίας και να του τα δώσει. Τότε αυτό το άτομο θα χρησιμοποιήσει και πάλι μέρος αυτών των χρημάτων για να αγοράσει τα αγαθά που θέλει από την κοινωνία, όμως τότε αυτό που θα του μείνει δεν θα είναι κέρδος αλλά λάφυρα. Γιατί παρότι είναι κεφάλαιο που περίσσεψε από τον κύκλο συναλλαγής, ο τρόπος με τον οποίον προέκυψε αυτό το περίσσευμα είναι πολύ διαφορετικός. Δεν προέκυψε προσφέροντας κάτι που η κοινωνία θέλει να αγοράσει αλλά επειδή έβαλε την κυβέρνηση να εξαναγκάσει τους πολίτες να αγοράσουν τα προϊόντα ή υπηρεσίες του.

Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ μιας ελεύθερης αγοράς, και μιας αγοράς όπου η κυβέρνηση παρεμβαίνει με κρατικές επιδοτήσεις, οι οποίες δεν είναι τίποτα παραπάνω από κλεμμένη αξία/εργασία. Μπορούμε λοιπόν ξεκάθαρα να δούμε πως η ελεύθερη αγορά συμβάλει (παθητικά) στην βελτίωση της κοινωνίας με την δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης μέσω εθελούσιων συναλλαγών για το αμοιβαίο συμφέρων, και πως η κυβέρνηση συμβάλει ενεργά στην ζημίωση της κοινωνίας με την προαγωγή βίας, εξαναγκασμού και κλοπής.

Ανταγωνισμός ή διαπλοκή με το κράτος

Ας φανταστούμε όμως τώρα πως παρουσιάζεται και ένα δεύτερο άτομο το οποίο προσφέρει την ίδια υπηρεσία – ίδια αξία – ζητώντας λιγότερα σε αντάλλαγμα ή ζητάει τα ίδια σε αντάλλαγμα προσφέροντας καλύτερη υπηρεσία άρα και περισσότερη αξία. Σε κάθε περίπτωση, η κοινωνία έχει κάθε συμφέρων να προτιμήσει να συναλλαχθεί με το δεύτερο άτομο. Τότε υπό την προϋπόθεση πως η αξία που προσδίδει η κοινωνία στα χρήματά της παραμένει η ίδια, το πρώτο άτομο θα δει την ζήτηση για την εργασία του να μειώνεται, οπότε και τα κέρδη του, αφού το δεύτερο άτομο προσφέρει περισσότερη αξία στην κοινωνία.

Υπάρχουν δύο τινά σε αυτό το σενάριο. Στην μία περίπτωση το πρώτο άτομο θα μείνει άπραγο ελπίζοντας σε μια αλλαγή στην καταναλωτική προτίμηση καταναλώνοντας το κέρδος που είχε συσσωρεύσει οπότε και θα εξαφανιστεί από την εικόνα. Στην δεύτερη περίπτωση θα προσπαθήσει να βελτιώσει είτε την αξία της υπηρεσίας του με την βελτίωση της ποιότητας ή να ζητήσει λιγότερα για την ίδια υπηρεσία ώστε να βελτιώσει της πιθανότητες η κοινωνία να επιλέξει την δικιά του. Αυτό το ονομάζουμε ανταγωνισμό και μπορούμε από το παράδειγμα να δούμε πως οδηγεί σε μεγαλύτερο κέρδος, και για το άτομο που προσφέρει την εργασία αλλά και για την κοινωνία την ίδια. Το άτομο που προσφέρει την μεγαλύτερη αξία στην κοινωνία επιβραβεύεται και η κοινωνία κερδίζει είτε με μεγαλύτερη προσφερόμενη αξία είτε με την ανάγκη να πληρώσει λιγότερα χρήματα σε αντάλλαγμα.

Ας υποθέσουμε όμως τώρα, πως το πρώτο άτομο αντί να περιμένει κάποια αλλαγή ή να βελτιώσει κάπως την υπηρεσία του, χρησιμοποιεί την κυβέρνηση για να αποσπάσει βίαια χρήματα από την κοινωνία ώστε να αναπληρώσει την ζημιά που υπέστη με την έλευση του δευτέρου ατόμου και για να μπορέσει να τον «ανταγωνιστεί» χαμηλώνοντας την τιμή που ζητάει σε αντάλλαγμα. Σε αυτήν την περίπτωση η υπηρεσία του πρώτου ατόμου θα προσφέρει στην κοινωνία λιγότερη αξία αλλά θα έχει το ίδιο κόστος με την υπηρεσία του δευτέρου ατόμου καθώς η διαφορά θα έχει αποσπαστεί δια της βίας μέσω της κυβέρνησης. Η κοινωνία θα πρέπει να πληρώσει τα ίδια χρήματα σε αντάλλαγμα και για τις δύο υπηρεσίες αλλά θα έχει ήδη πληρώσει την διαφορά με έμμεσο τρόπο.

Αυτό το ονομάζουμε crowding out – η κυβέρνηση εκτρέπει τους πόρους σε διαύλους που εξυπηρετούν πολιτικές φιλοδοξίες – και μπορούμε να παρατηρήσουμε πως βλάπτει διπλά την κοινωνία. Όχι μόνο χάνει την ευκαιρία να επωφεληθεί από την ύπαρξη του δευτέρου ατόμου ο οποίος είτε προσφέρει περισσότερη αξία ή ζητάει λιγότερα σε αντάλλαγμα, αλλά το πρώτο άτομο, έχοντας εξασφαλίσει το κέρδος του χρησιμοποιώντας την κρατική εξουσία, δεν έχει κίνητρο να βελτιώσει την εργασία του ή να ζητήσει μικρότερο αντάλλαγμα για αυτήν. Σε κάθε περίπτωση το κράτος ζημιώνει την κοινωνία, αναγκάζοντας την να αποκτά χαμηλότερη αξία για τα χρήματα που δίνει σε αντάλλαγμα.

 

***

Η σελίδα «φιλελέρας» προωθεί τις ελεύθερες αγορές και τον αναρχοκαπιταλισμό στο facebook. Μπορείτε να την παρακολουθήσετε κάνοντας κλικ εδώ

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.