Η διατίμηση ως πολιτικό εργαλείο καταστροφής της αγοράς

0
122
Ο πολιτικός Α παίρνει την εξουσία και αποφασίζει να επιβάλλει διατίμηση στο αγαθό Χ μειώνοντας της μέγιστη τιμή την οποία ο παραγωγός του μπορεί να ζητήσει, ικανοποιώντας έτσι τις προεκλογικές του υποσχέσεις. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα ντόμινο αρνητικών επιδράσεων παρόλο που φαινομενικά η κοινωνία βγήκε κερδισμένη από αυτήν την μείωση αφού καλείται να δώσει λιγότερο από το έργο που παράγει για αυτό το αγαθό.
Ο πολιτικός Α παίρνει την εξουσία και αποφασίζει να επιβάλλει διατίμηση στο αγαθό Χ μειώνοντας της μέγιστη τιμή την οποία ο παραγωγός του μπορεί να ζητήσει, ικανοποιώντας έτσι τις προεκλογικές του υποσχέσεις. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα ντόμινο αρνητικών επιδράσεων παρόλο που φαινομενικά η κοινωνία βγήκε κερδισμένη από αυτήν την μείωση αφού καλείται να δώσει λιγότερο από το έργο που παράγει για αυτό το αγαθό.

Η κοινωνία μετά την διατίμηση γίνεται πιο φτωχή από ό,τι ήταν πριν την διατίμηση ενώ προκύπτουν και σοβαρές ηθικές συνέπειες.

 Από τη σελίδα του facebook «φιλελέρας»

Εισαγωγή

Γνωρίζουμε πως οι εθελοντικές συναλλαγές για το αμοιβαίο συμφέρον οδηγούν στην κοινωνική και οικονομική βελτίωση μιας κοινωνίας δημιουργώντας πλούτο και χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης μέσω της συνεργασίας που ο εθελοντισμός προάγει.

Ο παραγωγός προσέφερε έργο και οι καταναλωτές έδιναν έργο αντίστοιχης αξίας σε χρηματικό αντάλλαγμα, ανάλογα με το πόσο πολύ εκτιμούσαν το προσφερόμενο αγαθό σε σχέση με το έργο που παρήγαγαν για να αποκτήσουν οι ίδιοι τα χρήματα για το αντίτιμο. Αν ένας παραγωγός δεν τα πήγαινε καλά, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μόνο ένα πράγμα, πως η κοινωνία εκτιμούσε τα χρήματα που ζητούσε ο παραγωγός σε αντάλλαγμα πολύ περισσότερο από το αγαθό που προσέφερε.

Τα οικονομικά της διατίμησης

Ας υποθέσουμε λοιπόν πως, για κάποιον λόγο, η κοινωνία επιδιώκοντας το δικό της οικονομικό συμφέρον ψηφίζει έναν πολιτικό Α που τους υπόσχεται «Να σταματήσει την αισχροκέρδεια του παραγωγού Β εις βάρος της κοινωνίας εκμεταλλευόμενος το γεγονός πως κατέχει το μονοπώλιο στην παροχή του αγαθού Χ. Το αγαθό Χ είναι κοινωνικό αγαθό και θα έπρεπε να είναι διαθέσιμο σε όλα τα οικονομικά στρώματα σε μια δίκαιη/λογική τιμή. Αυτές οι κοινωνικές διακρίσεις δεν συμβάλουν προς μια δίκαιη κοινωνία!» Αυτό το ονομάζουμε δημαγωγία.

Ο πολιτικός Α παίρνει την εξουσία και αποφασίζει να επιβάλλει διατίμηση στο αγαθό Χ μειώνοντας της μέγιστη τιμή την οποία ο παραγωγός του μπορεί να ζητήσει, ικανοποιώντας έτσι τις προεκλογικές του υποσχέσεις. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα ντόμινο αρνητικών επιδράσεων παρόλο που φαινομενικά η κοινωνία βγήκε κερδισμένη από αυτήν την μείωση αφού καλείται να δώσει λιγότερο από το έργο που παράγει για αυτό το αγαθό.

Η παραγωγή/παροχή του αγαθού Χ προφανώς θα έχει κάποιο κόστος για τον παραγωγό Β, οπότε η πρώτη αρνητική επίδραση της διατίμησης είναι η αύξηση του κόστους σε σχέση με το κέρδος που ίσχυε μέχρι τώρα, αφού το κέρδος μειώθηκε. Όπως και η κοινωνία ζυγίζει αν το αγαθό Χ αξίζει τον χρόνο που ξόδεψε για το χρηματικό του αντίτιμο ή όχι, έτσι και ο παραγωγός ζυγίζει αν το προσδοκώμενο κέρδος από το αγαθό Χ αξίζει τον χρόνο που θα ξοδέψει για την παραγωγή/παροχή του. Και αφού το κέρδος μειώθηκε, μειώθηκε και το κίνητρο του παραγωγού Β να συνεχίζει την προσφορά του αγαθού Χ αφού πλέον το κέρδος δεν φτάνει για να ικανοποιήσει και αυτός τις ανάγκες του, σε αντίθεση με το πως βοήθησε αυτός την κοινωνία να ικανοποιήσει τις δικές της.

Τεχνητές ελλείψεις

Έτσι ο παραγωγός Β ή θα σταματήσει εντελώς την παροχή του αγαθού Χ, ή θα προσπαθήσει να αυξήσει το κέρδος του με περικοπές στην ποιότητα του αγαθού Χ ώστε να συνεχίζει να εξυπηρετεί την κοινωνία. Η κοινωνία όμως βλέπουμε και στις δύο περιπτώσεις είναι πιο φτωχή από ό,τι ήταν πριν την διατίμηση, αφού στην πρώτη περίπτωση στερείται το αγαθό Χ και στην δεύτερη λαμβάνει ένα αγαθό μικρότερης αξίας.

Μαζί με το κίνητρο του παραγωγού όμως, μειώθηκε και το κίνητρο και για όλους τους υπόλοιπους που ήλπιζαν σε μέρος από τα κέρδη από την παροχή του αγαθού, Χ να προσπαθήσουν να ανταγωνιστούν τον παραγωγό Β στην παροχή του. Οπότε η κοινωνία είναι διπλά χαμένη αφού χάνει και την ευκαιρία να μπορεί να προμηθευτεί το αγαθό Χ σε φθηνότερη τιμή με την ίδια ποιότητα που είχε πριν την διατίμηση.

Ηθικές επιπτώσεις

Αυτά σε οικονομικό επίπεδο. Η παρέμβαση αυτή εγείρει και ηθικά ζητήματα, πρώτο και σημαντικότερο το πως η κοινωνία αναθέτει την άσκηση ενός δικαιώματος που δεν είχε η ίδια σε ένα τρίτο άτομο. Απαγορεύει στον παραγωγό Β να διαθέσει την εργασία του, οπότε και το σώμα του, όπως και όπου ο ίδιος επιθυμεί και με ό,τι αντάλλαγμα ο ίδιος αποφασίσει. Αυτό το ονομάζουμε κοινωνική δικαιοσύνη. Καταργώντας την αυτοκτησία του παραγωγού Β κάθε συναλλαγή πλέον δεν είναι προϊόν εθελοντικής επιλογής αλλά εξαναγκασμού, οπότε και δεν προάγεται πλέον και η εμπιστοσύνη.

Και έτσι μια κοινωνία που κάποτε άκμαζε, βρίσκεται να παραπαίει οικονομικά και ηθικά με τον μόνο κερδισμένο από την όλη υπόθεση τον δημαγωγό πολιτικό αφού επικαλούμενος τα συναισθήματα και την ιδιοτέλεια των ψηφοφόρων, κατέλαβε την εξουσία, εκπλήρωσε τις υποσχέσεις του και ικανοποίησε τους ψηφοφόρους του, οι οποίοι έχοντας πλήρη άγνοια όλων των επιπτώσεων της επιλογής τους θα κατηγορήσουν τον κακό καπιταλιστή που κοιτάει μόνο το συμφέρον του και κερδοσκοπεί εις βάρος τους.

Αλλά όπως έχω γράψει και στο παρελθόν, είναι εύκολο να καταδικάζουμε την «κερδοσκοπία» ως κάτι ανήθικο, αλλά η κερδοσκοπία του γεωργού, του εμπόρου και του κατασκευαστή είναι ο λόγος που απολαμβάνουμε όλα αυτά τα αγαθά και τις υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες, σε μεγάλη ποσότητα, με εύρος επιλογών και σε χαμηλές τιμές. Όλοι αυτοί επιδιώκοντας το δικό τους κέρδος προσπαθούν, με προσωπικό οικονομικό ρίσκο, να μας προσφέρουν αγαθά και υπηρεσίας που ενδεχομένως να τραβήξουν το ενδιαφέρον μας αρκετά ώστε να ανταλλάξουμε, σε εθελοντική βάση με γνώμονα το αμοιβαίο συμφέρον, λίγα από τα χρήματα που κερδίσαμε με την δικιά μας εργασία, ώστε να συνεχίσουν να μας προσφέρουν αυτό που ικανοποιεί τις ανάγκες μας, αφού αυτός είναι ο μόνος τρόπος να ικανοποιήσουν και αυτοί τις δικές τους.

 

***

Η σελίδα «φιλελέρας» προωθεί τις ελεύθερες αγορές και τον αναρχοκαπιταλισμό στο facebook. Μπορείτε να την παρακολουθήσετε κάνοντας κλικ εδώ.

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.