Αντιμετώπιση κρίσεων: η σοσιαλιστική και η φιλελεύθερη προσέγγιση

0
752

Γνωρίζουμε πώς μοιάζει η σοσιαλιστική προσέγγιση, αφού έχει υιοθετηθεί από όλα τα μεγάλα έθνη του κόσμου κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κρίσης του κοροναϊού.

 

Του Patrick Barron

Υπάρχουν δύο πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις για την επίλυση κρίσεων. Η μία είναι η σοσιαλιστική προσέγγιση, που υιοθετήθηκε από τις περισσότερες κυβερνήσεις του κόσμου στην τρέχουσα κρίση του κοροναϊού. Η άλλη είναι η φιλελεύθερη προσέγγιση, η οποία υιοθετήθηκε από ελάχιστα έθνη του κόσμου.

Η σοσιαλιστική προσέγγιση

Μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά της σοσιαλιστικής προσέγγισης:

  • Κεντρική λήψη αποφάσεων στην οποία πρέπει να συμμορφωθούν όλοι
  • Προσωρινή απώλεια των πολιτικών ελευθεριών
  • Αναστολή δικαιωμάτων ιδιοκτησίας
  • Μεγάλη, ίσως και ολοκληρωτική, κυβέρνηση
  • Αξιοποίηση δεδομένων και στατιστικών μοντέλων
  • Εξάρτηση από τις γνώμες και τις συστάσεις των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων

Η αποκεντρωμένη / φιλελεύθερη προσέγγιση

Μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά της φιλελεύθερης / αποκεντρωμένης προσέγγισης:

  • Ριζική αποκεντρωμένη λήψη αποφάσεων ακόμη και σε ατομικό επίπεδο
  • Προστασία όλων των πολιτικών ελευθεριών
  • Προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας
  • Περιορισμένη κυβέρνηση
  • Σκεπτικισμός έναντι των δεδομένων και των στατιστικών μοντέλων, ιδιαίτερα στις αρχές της κρίσης
  • Σκεπτικισμός έναντι των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων, ιδιαίτερα στις αρχές της κρίσης

Η οπτική δύο διαφορετικών προσεγγίσεων

Γνωρίζουμε πώς μοιάζει η σοσιαλιστική προσέγγιση, αφού έχει υιοθετηθεί από όλα τα μεγάλα έθνη του κόσμου κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κρίσης του κοροναϊού. Ο Αμερικανός πρόεδρος έκλεισε τα σύνορά στους ταξιδιώτες από το εξωτερικό (όχι στη ροή αγαθών). Πολλοί κυβερνήτες πολιτειών των ΗΠΑ έχουν περιορίσει το δικαίωμα των πολιτών να συγκεντρώνονται, το δικαίωμα στην εργασία, το δικαίωμα να ανοίξουν τις επιχειρήσεις τους κανονικά, ακόμα και το δικαίωμα να βγουν «άσκοπα» από τα σπίτια. Το οικονομικό και προσωπικό κόστος αυτών των μέτρων είναι ανυπολόγιστο. Η κυβέρνηση δικαιολογεί αυτά τα μέτρα, βασιζόμενη στις συμβουλές των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι αν επιτραπεί στους πολίτες να συνεχίσουν τη ζωή τους όπως αυτοί κρίνουν καλύτερα, θα προκληθεί υγειονομική καταστροφή. Οι εμπειρογνώμονες βασίζονται σε δεδομένα και στατιστικά μοντέλα για να δικαιολογήσουν τις συστάσεις τους. Ένα από τα προβλήματα με την εξάρτηση από τους εμπειρογνώμονες οι οποίοι, με τη σειρά τους, εξαρτώνται από στατιστικά δεδομένα και μοντέλα, είναι ότι τα δεδομένα και τα μοντέλα αλλάζουν διαρκώς και μπορεί να γίνουν ακόμη και ύποπτα.

Για παράδειγμα, το Ίδρυμα Foundation for Economic Education (FEE) ανακοίνωσε στις 25 Μαρτίου 2020 ότι ο οργανισμός Our World in Data της Οξφόρδης, σταμάτησε να χρησιμοποιεί τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) όσον αφορά τον κοροναϊό, αναφέροντας πως υπάρχουν σφάλματα στους υπολογισμούς. Ένα άλλο πρόβλημα είναι το να εκτιμηθεί κατά πόσον τα δεδομένα και οι συμβουλές των εμπειρογνωμόνων μπορούν και πρέπει να προκαλέσουν την αναστολή των πολιτικών και ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Δεν είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) προβλέπει ότι 12.000 άτομα θα πεθάνουν από την «κανονική» γρίπη φέτος στις ΗΠΑ και ότι 61.000 πέθαναν από τη γρίπη το 2018; Ωστόσο, οι ΗΠΑ έλαβαν δρακόντεια μέτρα μόνο φέτος στην τρέχουσα κρίση. Τι άλλαξε ώστε να δικαιολογείται τέτοια αντίδραση; Πρέπει να αναμένουμε παρόμοιες αντιδράσεις στο μέλλον;

Η φιλελεύθερη / αποκεντρωμένη προσέγγιση είναι γνωστή. Πρόκειται για την προσέγγιση που ακολουθήθηκε μέχρι τώρα σε άλλα μεγάλα ξεσπάσματα γρίπης στο αρκετά πρόσφατο παρελθόν. Ας πραγματοποιήσουμε ένα πείραμα σκέψης σε αυτό το σημείο. Τι μέτρα μπορεί να πάρουν οι ιδιώτες και οι επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν τις υπερβολές των Μέσων Ενημέρωσης; Γνωρίζουμε ότι μερικοί άνθρωποι με ιατρικές παθήσεις ή εκείνοι που απλά δεν θέλουν να ρισκάρουν, αυτοπεριορίζονται ή κυκλοφορούν ελάχιστα έξω.

Επιπλέον, ορισμένα καταστήματα είναι ανοιχτά και οι άνθρωποι φαίνεται να λαμβάνουν προφυλάξεις. Διατηρούν μια ασφαλή απόσταση μεταξύ τους. Τα απολυμαντικά χειρών χρησιμοποιούνται σε ορισμένα καταστήματα για να καθαρίσουν τα καροτσάκια και τα καλάθια κοινής χρήσης. Ορισμένα καταστήματα ζητούν από τους πελάτες να μην χρησιμοποιούν μετρητά. Το κατάστημα ηλεκτρονικών υπολογιστών Ace Store στην γειτονιά μου έχει επιβάλει αποστάσεις δύο μέτρων μεταξύ του πελάτη και των υπαλλήλων. Αυτά είναι μόνο μερικές πράξεις κοινής λογικής που λαμβάνονται από έναν αυτοδύναμο λαό. Αλλά ποια θα μπορούσε να είναι η αντίδραση των επιχειρήσεων που έκλεισαν με τη βία αν είχαν το δικαίωμα να μείνουν ανοιχτές; Θα χρησιμοποιήσω το τοπικό οδοντιατρείο ως παράδειγμα σκέψης.

Το οδοντιατρείο της περιοχής μου υποχρεώθηκε να κλείσει, αλλά τι θα συνέβαινε αν δεν έκλεινε; Θα μπορούσε να κλείσει οικειοθελώς ούτως ή άλλως, φυσικά. Αυτή η απόφαση θα ήταν στην ευχέρεια του οδοντιάτρου. Αλλά αν αυτός έκλεινε και παρέμεναν ανοιχτά άλλα οδοντιατρεία, θα μπορούσε να χάσει πολλούς πελάτες για πάντα. Ή θα μπορούσε να παραμείνει ανοικτός. Τότε οι πελάτες θα μπορούσαν να αποφασίσουν εάν θα εξακολουθούσαν να κάνουν τους τακτικούς ελέγχους τους κ.λπ. ή όχι. Εάν κάποιοι πήγαιναν στο οδοντιατρείο, θα μπορούσαν να αξιολογήσουν ποιες ενέργειες έκανε ο οδοντίατρος για να προστατεύσει τον εαυτό του και τους ασθενείς του. Εάν δεν ήταν ικανοποιημένοι με τα μέτρα, θα μπορούσαν να δοκιμάσουν έναν άλλο οδοντίατρο, οπότε θα κινδύνευε να χάσει τον πελάτη εάν κάποιος άλλος οδοντίατρος υιοθετούσε καλύτερα προστατευτικά μέτρα. Θα μπορούσαμε να επεκτείνουμε τις επιλογές που θα μπορούσαν να έχουν τόσο ο οδοντίατρος όσο και οι πελάτες του, αλλά και άλλες επιχειρήσεις, ωστόσο, το θέμα που επισημάναμε είναι ότι υπάρχουν πολλές επιλογές τόσο για τον επιχειρηματία/επαγγελματία, όσο και για τους πελάτες.

Συμπέρασμα

Η αυστριακή σχολή οικονομικών εξηγεί ότι οι άνθρωποι καθοδηγούνται από τις προτιμήσεις τους και αυτές οι προτιμήσεις ΔΕΝ μπορούν να ποσοτικοποιηθούν. Είναι υποκειμενικές. Διαφέρουν από το ένα άτομο στο άλλο και αλλάζουν συχνά ακόμα και για το ίδιο πρόσωπο. Είναι αδύνατο για την κυβέρνηση να εκπονήσει κανόνες και περιορισμούς που να ικανοποιούν τις υποκειμενικές προτιμήσεις όλων των ανθρώπων, σε κάθε στιγμή, σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης μιας κρίσης. Το να προσποιείται το κράτος ότι ξέρει τι είναι καλό και τι όχι για εκατομμύρια ανθρώπους, είναι γελοίο. Καλύτερα να υιοθετήσουμε τη φιλελεύθερη/αποκεντρωμένη προσέγγιση.

 

***

Ο Patrick Barron είναι σύμβουλος στον τραπεζικό κλάδο. Έχει διδάξει εισαγωγικά μαθήματα στα αυστριακά οικονομικά για αρκετά χρόνια στο Πανεπιστήμιο της Iowa. Έχει επίσης διδάξει στη σχολή τραπεζικής του Πανεπιστημίου του Wisconsin για περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια και έχει κάνει  πολλές παρουσιάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.