Σοσιαλισμός: η πηγή της ανόδου κάθε ολοκληρωτισμού

0
942
Πολλοί άνθρωποι ξεχνούν ότι η Σοβιετική Ένωση του Στάλιν και το Τρίτο Ράιχ του Χίτλερ ήταν σύμμαχοι στην αρχή του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Πριν από 79 χρόνια, δυνάμεις της Wehrmacht του Χίτλερ και του Κόκκινου Στρατού του Στάλιν, πραγματοποίησαν κοινή παρέλαση νίκης μετά την κατοχή και τον διαμελισμό της Πολωνίας, σηματοδοτώντας την έναρξη του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.
Πολλοί άνθρωποι ξεχνούν ότι η Σοβιετική Ένωση του Στάλιν και το Τρίτο Ράιχ του Χίτλερ ήταν σύμμαχοι στην αρχή του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Πριν από 79 χρόνια, δυνάμεις της Wehrmacht του Χίτλερ και του Κόκκινου Στρατού του Στάλιν, πραγματοποίησαν κοινή παρέλαση νίκης μετά την κατοχή και τον διαμελισμό της Πολωνίας, σηματοδοτώντας την έναρξη του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.

Οι άνθρωποι σπεύδουν να ανταλλάξουν τις «παλιές» ιδέες τους με «νέες», επειδή φοβούνται πως θα φανούν ντεμοντέ και αντιδραστικοί. Συμμετέχουν στη χορωδία που καταγγέλλει τις αδυναμίες του καπιταλιστικού πολιτισμού και μιλούν με ενθουσιασμό για τα επιτεύγματα των αυταρχικών νέων ηγετών του ολοκληρωτισμού

 

Τα ακόλουθα, που γράφτηκαν το 1941-42, είναι απόσπασμα από τo «Interventionism, An Economic Analysis», τα οποία ήταν αρχικά μέρος του Nationaloekonomie, βιβλίου στα Γερμανικά, το οποίο αποτέλεσε προπομπό του Human Action.

Όλο το κείμενο είναι διαθέσιμο online στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Mises

 

Του Ludwig von Mises

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

 Ο νέος κόσμος του ολοκληρωτισμού

Ο Χίτλερ, ο Στάλιν και ο Μουσολίνι, διακηρύσσουν διαρκώς ότι είναι οι εκλεκτοί του πεπρωμένου που θα φέρουν τη σωτηρία σε αυτόν τον κόσμο. Ισχυρίζονται ότι είναι οι ηγέτες της δημιουργικής νεολαίας που αγωνίζεται εναντίον των ξεπερασμένων πρεσβυτέρων τους. Φέρνουν τη νέα κουλτούρα που πρόκειται να αντικαταστήσει τον δυτικό πολιτισμό που πεθαίνει. Θέλουν να δώσουν την coup de grace στον φιλελευθερισμό και τον καπιταλισμό. Θέλουν να υπερνικήσουν τον «ανήθικο εγωισμό» με τον αλτρουισμό.

Σχεδιάζουν να αντικαταστήσουν την «αναρχική» δημοκρατία με την τάξη και την οργάνωση, την κοινωνία των «τάξεων» με το ολοκληρωτικό κράτος, την οικονομία της αγοράς με τον σοσιαλισμό. Ο δικός τους πόλεμος δεν είναι ένας πόλεμος για εδαφική επέκταση, λεηλασία και ηγεμονία όπως οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι του παρελθόντος. Είναι μια «ιερή σταυροφορία» για έναν καλύτερο κόσμο. Και νιώθουν σίγουροι για τη νίκη τους επειδή είναι πεπεισμένοι ότι φέρουν «Το κύμα του μέλλοντος».

Είναι νόμος της φύσης, ισχυρίζονται, ότι οι μεγάλες ιστορικές αλλαγές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν ειρηνικά ή χωρίς συγκρούσεις. Θα ήταν ασήμαντο και ανόητο, υποστηρίζουν, να αγνοήσουμε τη δημιουργική ποιότητα της δουλειάς τους, εξαιτίας κάποιων δυσάρεστων συνεπειών που προκύπτουν λόγω της ένδοξης παγκόσμιας επανάστασης τους. Υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να παραβλέπουμε τη δόξα του νέου ευαγγελίου τους λόγω της κακομεταχείρισης στους Εβραίους, τους Πολωνούς, τους Τσέχους, τους Φινλανδούς και τους Έλληνες. Δεν πρέπει να μας απασχολεί η επιθυμία εξόντωσης της «παρακμιακής» αγγλικής αριστοκρατίας και της διεφθαρμένης γαλλικής μπουρζουαζίας. Τέτοια μαλθακότητα και τέτοια τύφλωση απέναντι στα νέα τους ηθικά πρότυπα, αποδεικνύουν μόνο την παρακμή της πεθαμένης καπιταλιστικής ψευδοκουλτούρας. Ο θρήνος για τους ανίκανους και ξεπερασμένους ηλικιωμένους, ισχυρίζονται, είναι μάταιος. Δεν θα σταματήσει τη νικηφόρα επέλαση της νεολαίας. Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον τροχό της ιστορίας ή να γυρίσει πίσω το ρολόι του χρόνου.

Η επιτυχία αυτής της προπαγάνδας είναι συντριπτική. Οι άνθρωποι δεν αναλογίζονται το περιεχόμενο του υποτιθέμενου νέου ευαγγελίου, αλλά, καταλαβαίνουν απλά ότι είναι καινούργιο και πιστεύουν ότι βλέπουν στο γεγονός αυτό την αιτιολόγησή του. Όπως οι γυναίκες καλωσορίζουν ένα νέο ύφος στα ρούχα μόνο για την αλλαγή, έτσι το υποτιθέμενο νέο στυλ στην πολιτική και την οικονομία καθίσταται ευπρόσδεκτο. Οι άνθρωποι σπεύδουν να ανταλλάξουν τις «παλιές» ιδέες τους με «νέες», επειδή φοβούνται πως θα φανούν ντεμοντέ και αντιδραστικοί. Συμμετέχουν στη χορωδία που καταγγέλλει τις αδυναμίες του καπιταλιστικού πολιτισμού και μιλούν με ενθουσιασμό για τα επιτεύγματα των αυταρχικών νέων ηγετών. Τίποτα δεν θεωρείται σήμερα τόσο μοντέρνο, όσο η δυσφήμιση του δυτικού πολιτισμού.

Η πηγή της επιτυχίας του Χίτλερ

Αυτή η νοοτροπία έχει διευκολύνει τον Χίτλερ στις νίκες του. Οι Τσέχοι και οι Δανοί συνθηκολόγησαν χωρίς αγώνα. Νορβηγοί αξιωματικοί παρέδωσαν μεγάλα τμήματα της χώρας τους στον στρατό του Χίτλερ. Οι Ολλανδοί και οι Βέλγοι ενέδωσαν μετά από ελάχιστη αντίσταση. Κάποιοι Γάλλοι είχαν το θράσος να γιορτάσουν την καταστροφή της ανεξαρτησίας τους ως «εθνική αναγέννηση». Χρειάστηκαν πέντε χρόνια στον Χίτλερ για να προσαρτήσει την Αυστρία. Δυόμισι χρόνια αργότερα ήταν κυρίαρχος της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Ο Χίτλερ δεν έχει στη διάθεσή του κάποιο νέο μυστικό όπλο. Δεν οφείλει τη νίκη του σε μια εξαιρετική υπηρεσία πληροφοριών που τον ενημερώνει για τα σχέδια των αντιπάλων του. Κερδίζει γιατί οι περισσότεροι υποτιθέμενοι αντίπαλοι του, βλέπουν με συμπάθεια τις ιδέες του.

Μόνο όσοι θεωρούν άνευ όρων και χωρίς περιορισμούς την οικονομία της αγοράς ως τη μόνη λειτουργική μορφή κοινωνικής συνεργασίας, είναι πραγματικοί αντίπαλοι των ολοκληρωτικών αυτών συστημάτων και είναι ικανοί να τα πολεμήσουν με επιτυχία. Όσοι θέλουν τον σοσιαλισμό σκοπεύουν να φέρουν στη χώρα τους το σύστημα που επικρατεί στη Ρωσία και τη Γερμανία. Το να ευνοηθεί ο κρατικός παρεμβατισμός, σημαίνει την είσοδο σε έναν δρόμο που οδηγεί αναπόφευκτα στον σοσιαλισμό.

Απαραίτητος ο ιδεολογικός πόλεμος εναντίον κάθε μορφής σοσιαλισμού

Ένας ιδεολογικός αγώνας δεν μπορεί να διεξαχθεί επιτυχώς με συνεχείς παραχωρήσεις στις ιδεολογικές αρχές του εχθρού. Εκείνοι που αντικρούουν τον καπιταλισμό, διότι δήθεν υπονομεύει το συμφέρον των λαών. Εκείνοι που διακηρύσσουν ότι μετά τη νίκη επί του Χίτλερ, η οικονομία της αγοράς θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα καλύτερο σύστημα. Αυτοί που ισχυρίζονται πως πρέπει να γίνει από τώρα ο,τι είναι δυνατό, ώστε να καταστεί ο κυβερνητικός έλεγχος των επιχειρήσεων όσο το δυνατόν ευκολότερος και πληρέστερος. Όλοι αυτοί αγωνίζονται στην πραγματικότητα για την εγκαθίδρυση του ολοκληρωτισμού. Οι «προοδευτικοί» που σήμερα μεταμφιέζονται ως «φιλελεύθεροι» μπορεί να αγωνίζονται ενάντια στον «φασισμό». Ωστόσο, η πολιτική τους ανοίγει το δρόμο στο χιτλερισμό.

Τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο χρήσιμο για την επιτυχία του εθνικοσοσιαλιστικού (ναζιστικού) κινήματος, από τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι «προοδευτικοί», καταγγέλλοντας τον ναζισμό ως κόμμα που εξυπηρετεί τα συμφέροντα του «κεφαλαίου». Οι Γερμανοί εργαζόμενοι γνωρίζουν πολύ καλά αυτήν την τακτική για να εξαπατηθούν και πάλι.

Ενδοσοσιαλιστικές έριδες

Δεν είναι αλήθεια ότι, από τη δεκαετία του εβδομήντα του περασμένου αιώνα, οι φαινομενικά υπέρ των εργαζομένων σοσιαλδημοκράτες είχαν αντισταθεί σθεναρά σε όλα τα ευνοϊκά για τους εργαζόμενους νομοσχέδια της γερμανικής κυβέρνησης; Δεν είναι αλήθεια πως αποκαλούσαν αυτά τα μέτρα ως «μέτρα της μπουρζουαζίας» αποκαλώντας τα ζημιογόνα για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης;

Οι σοσιαλδημοκράτες ψήφισαν κατά της εθνικοποίησης των σιδηροδρόμων, της κοινωνικοποίησης των επιχειρήσεων «κοινής ωφέλειας», της εργατικής ασφαλιστικής νομοθεσίας για τα ατυχήματα, τις ασθένειες και την ασφάλιση γήρατος. Αυτό ήταν το γερμανικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης που υιοθετήθηκε αργότερα από ολόκληρο τον κόσμο. Μετά τον πόλεμο (σ.σ. τον Α΄ Παγκόσμιο), οι κομμουνιστές χαρακτήρισαν το γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και τα Σοσιαλδημοκρατικά Συνδικάτα ως «προδότες της τάξης τους». Έτσι, οι Γερμανοί εργάτες συνειδητοποίησαν ότι κάθε κόμμα που ήταν στην αντιπολίτευση, αποκαλούσε τους αντιπάλους του ως «πρόθυμους υπηρέτες του καπιταλισμού». Η αφοσίωσή των Γερμανών εργαζομένων στον ναζισμό, δεν θα κλονιστεί από τέτοια συνθηματολογία.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, εκτός κι αν εθελοτυφλούμε απέναντι στα γεγονότα, ότι οι Γερμανοί εργαζόμενοι είναι οι πιο πιστοί υποστηρικτές του σοσιαλιστικού καθεστώτος του Χίτλερ. Ο ναζισμός τους έχει κερδίσει εξ ολοκλήρου, εξαλείφοντας την ανεργία και υποβαθμίζοντας τους επιχειρηματίες σε καθεστώς «διαχειριστών καταστημάτων» (Betriebsfuhrer). Οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι καταστηματάρχες και οι αγρότες είναι απογοητευμένοι. Οι εργαζόμενοι είναι ικανοποιημένοι και θα σταθούν δίπλα στον Χίτλερ, εκτός αν ο πόλεμος πάρει τέτοια στροφή η οποία θα καταστρέψει την ελπίδα τους για μια καλύτερη ζωή μετά την ειρηνευτική συνθήκη. Μόνο οι στρατιωτικές ανατροπές μπορούν να στερήσουν από τον Χίτλερ την υποστήριξη των Γερμανών εργαζομένων.

Το γεγονός ότι οι καπιταλιστές και οι επιχειρηματίες, βρισκόμενοι αντιμέτωποι με την εναλλακτική λύση του κομμουνισμού ή του ναζισμού, επέλεξαν την τελευταία, δεν απαιτεί περαιτέρω εξηγήσεις. Προτίμησαν να επιζήσουν ως διαχειριστές καταστημάτων υπό τον Χίτλερ, από το να «εξαϋλωθούν» ως «μπουρζουάδες» από τον Στάλιν. Οι καπιταλιστές δεν θέλουν να πεθάνουν, όπως ισχύει και με κάθε άλλο άνθρωπο.

Οι ολέθριες συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει η πεποίθηση ότι οι Γερμανοί εργαζόμενοι αντιτίθενται στον Χίτλερ, αποδείχτηκαν από την αγγλική τακτική κατά το πρώτο έτος του πολέμου. Η κυβέρνηση του Neville Chamberlain πίστευε σθεναρά ότι ο πόλεμος θα εμποδιστεί από μια εξέγερση των Γερμανών εργατών. Αντί να επικεντρωθούν σε εντατικό πολεμικό εξοπλισμό, έστελναν τα αεροπλάνα τους να ρίξουν φυλλάδια στη Γερμανία, λέγοντας στους Γερμανούς εργάτες ότι η Αγγλία δεν πολεμούσε εναντίον τους, αλλά εναντίον του καταπιεστή τους Χίτλερ. Η αγγλική κυβέρνηση ισχυρίστηκε, πως γνώριζε πολύ καλά ότι ο γερμανικός λαός και ειδικότερα οι εργαζόμενοι, ήταν ενάντια στον πόλεμο και αναγκάστηκαν να πολεμήσουν από έναν αυτοδιορισμένο δικτάτορα.

Οι εργαζόμενοι στις αγγλοσαξονικές χώρες γνώριζαν επίσης ότι τα σοσιαλιστικά κόμματα που ανταγωνίζονταν μεταξύ τους, συνήθως κατηγορούσαν το ένα το άλλο ότι έκαστο ευνοεί τον καπιταλισμό. Κομμουνιστές όλων των αποχρώσεων αποδίδουν παρόμοιες κατηγορίες εναντίον των σοσιαλιστών. Και στο εσωτερικό των κομμουνιστικών ομάδων, οι Τροτσκιστές χρησιμοποίησαν το ίδιο επιχείρημα εναντίον του Στάλιν και των ανθρώπων του και αντίστροφα. Το γεγονός ότι οι «προοδευτικοί» αποδίδουν την ίδια κατηγορία εναντίον του ναζισμού και του φασισμού, δεν θα εμποδίσει τους εργαζόμενους από το να ακολουθήσουν μια μέρα, κάποια άλλη συμμορία με στολές διαφορετικού χρώματος.

Το νέο δεν είναι απαραίτητα καλό

Το λάθος για τον δυτικό πολιτισμό, είναι η αποδεκτή συνήθεια του να κρίνονται τα πολιτικά κόμματα με το αν φαίνονται αρκετά νέα και αρκετά ριζοσπαστικά. Δεν αναλύεται το κατά πόσον είναι σοφά ή όχι, ή αν είναι ικανά να επιτύχουν τους στόχους τους. Δεν είναι απόλυτα λογικά, όλα όσα υφίστανται σήμερα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλα όσα δεν υφίστανται, είναι αυτομάτως λογικά.

Η συνήθης ορολογία της πολιτικής γλώσσας είναι ηλίθια. Τι είναι «αριστερά» και τι είναι «δεξιά»; Γιατί ο Χίτλερ πρέπει να είναι «δεξιός» και ο Στάλιν, ο προσωρινός φίλος και σύμμαχος του, να είναι «αριστερός»; Ποιος είναι «αντιδραστικός» και ποιος είναι «προοδευτικός»; Η αντίδραση σε μια λάθος πολιτική δεν πρέπει να καταδικάζεται. Και η πορεία προς το χάος δεν πρέπει να επαινείται. Τίποτα δεν πρέπει να βρίσκει αποδοχή μόνο και μόνο επειδή είναι νέο, ριζοσπαστικό και μοντέρνο. Η «Ορθοδοξία» δεν είναι κακή εάν το δόγμα το οποίο υποστηρίζει αποτελεί την ορθή στάση. Ποιος είναι αντι-εργατικός, όποιος θέλει να μειωθούν τα επίπεδα διαβίωσης των εργαζομένων στα ρωσικά επίπεδα, ή όποιος θέλει το καπιταλιστικό πρότυπο εργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών; Ποιος είναι Γερμανός «εθνικιστής», εκείνος που θέλει να τοποθετηθεί το έθνος του κάτω από τη μπότα των Ναζί, ή εκείνος που θέλει να διατηρήσει το έθνος την ανεξαρτησία του;

Τι θα συνέβαινε στον δυτικό πολιτισμό αν οι λαοί του είχαν δείξει πάντα τέτοια αγάπη για το «νέο»; Τι θα συνέβαινε αν καλωσόριζαν ως «το κύμα του μέλλοντος» τον Αττίλα και τους Ούννους, τους μωαμεθανούς ή τους Τάρταρους; Και αυτοί ήταν ολοκληρωτικοί και είχαν στρατιωτικές επιτυχίες οι οποίες καθιστούσαν τους αδύναμους διστακτικούς και έτοιμους να συνθηκολογήσουν.

Αυτό που χρειάζεται ο άνθρωπος σήμερα είναι η απελευθέρωση από τον κανόνα των ανόητων συνθημάτων και η επιστροφή στην ορθή λογική.

 

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: