Γιατί η ευρωπαϊκή αριστερά θέλει ένα ευρωπαϊκό υπερκράτος

0
494

Η ευρωπαϊκή αριστερά πιστεύει ότι μόνο το κράτος μπορεί να καθοδηγήσει την οικονομία μακριά από την κρίση του κορωνοϊού και να «σώσει από τη φτώχεια».

 

Του Philipp Bagus

Απόδοση στα Ελληνικά: Νίκος Μαρής

Σε μια ανοιχτή επιστολή προς την Επιτροπή της ΕΕ με τον τίτλο Κοινή επιστολή:Η αναδιαμόρφωση του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, στις 17 Φεβρουαρίου 2021, ένας συνασπισμός αριστερών και πράσινων πολιτικών, ομίλων σκέψης (think-tanks) και συνδικαλιστικών οργανώσεων με επικεφαλής τον George Soros, απηύθυνε έκκληση για έναν μόνιμο κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ με τη δυνατότητα δανεισμού για τη στήριξη επενδύσεων που προωθούν την Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) και άλλα φαραωνικά έργα. Εκτός από τον μόνιμο προϋπολογισμό της ΕΕ, η επιστολή ζητά την παράκαμψη και την καθιέρωση πιο ευέλικτων δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ και για την υποστήριξη της δημοσιονομικής πολιτικής με περαιτέρω μέτρα νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Τι να πει κανείς για αυτές τις προτάσεις; Ο μόνιμος προϋπολογισμός της ΕΕ και η πιθανότητα να εκδώσει χρέος ήταν ανέκαθεν το όνειρο των σοσιαλιστών πολιτικών που θέλουν ένα ευρωπαϊκό υπερκράτος. Αυτή η πρόταση θα ήταν ένα σημαντικό βήμα προς έναν τέτοιο στόχο, καθώς από τούδε και στο εξής, το αναδυόμενο ευρωπαϊκό κεντρικό κράτος θα μπορούσε να αναλάβει περισσότερες εξουσίες και να αναπτυχθεί περαιτέρω. Κάθε εμπόδιο θα είχε παραμεριστεί. Ξανά και ξανά οι σοσιαλιστές έχουν προσπαθήσει να εκμεταλλευτούν τις κρίσεις για να πλησιάσουν τον στόχο ενός ευρωπαϊκού κεντρικού κράτους, δημιουργώντας νέα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και αυξάνοντας τη δύναμη των ήδη υπαρχόντων. Τώρα η κρίση του covid-19 είναι η τέλεια δικαιολογία για να κάνουν άλλη μια προσπάθεια και να δημιουργήσουν τετελεσμένα.

Το κράτος σώζει

Οι υπογράφοντες την επιστολή πιστεύουν ότι μόνο το κράτος μπορεί να καθοδηγήσει την οικονομία μακριά από την κρίση του κορωνοϊού, και ότι πρέπει να διαχειριστεί την κλιματική αλλαγή με κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Κατά το όραμά τους, όχι μόνο πρέπει να συνεισφέρει ο προϋπολογισμός της ΕΕ για τον σκοπό αυτό, αλλά πρέπει και να καταργηθούν οι δημοσιονομικοί κανόνες κατά την επιδίωξή του, ιδίως το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Αυτά εισήχθησαν για να περιορίσουν τα ελλείμματα και τα χρέη των κρατών του ευρώ κυρίως λόγω της γερμανικής πίεσης. Αυτοί οι δημοσιονομικοί κανόνες αποτελούν «αγκάθι στα πλευρά» των υπογραφόντων και των κυβερνήσεων. Στην κρίση του κορωνοϊού, οι σοσιαλιστές θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη δημοσιονομική πολιτική για να κάνουν μακροοικονομική διαχείριση. Φυσικά, αυτό απαιτεί τη βοήθεια της νομισματικής πολιτικής, διότι τα ελλείμματα και τα χρέη πρέπει να νομισματοποιηθούν, φυσικά, με νέα εκτύπωση χρημάτων από την ΕΚΤ. Για τους κεηνσιανής νοοτροπίας υπογράφοντες είναι προφανές ότι το κράτος είναι αυτό που πρέπει να ανοικοδομήσει την οικονομία μετά την κρίση, και να βγάλει εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια. Κάνοντάς το αυτό, οι αυστηροί δημοσιονομικοί κανόνες δεν πρέπει να το εμποδίζουν. Ο οικονομικός αναλφαβητισμός που απορρέει από τέτοιες απαιτήσεις είναι τρομακτικός. Τελικά, η πρόταση συνοψίζεται στην εκτύπωση από την ΕΚΤ όσο το δυνατόν περισσότερων χρημάτων, για να δαπανηθούν με υποτιθέμενη σύνεση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη. Η εκτύπωση χρημάτων, ωστόσο, δεν κάνει μια κοινωνία πλουσιότερη: αυτό είναι μια διαδεδομένη παρανόηση. Η εκτύπωση νέων χρημάτων δεν δημιουργεί νέο πλούτο, διότι δεν αυξάνει την παραγωγική ικανότητα της οικονομίας. Με τον ίδιο τρόπο όπως η προσθήκη ενός μηδενικού σε όλα τα υπάρχοντα τραπεζογραμμάτια και τους τραπεζικούς λογαριασμούς δεν προσθέτει το ελάχιστο στον πλούτο της κοινωνίας, έτσι κι η εκτύπωση νέων χρημάτων και η εκχώρησή τους στο κράτος δεν το κάνει. Ωστόσο, και σε αντίθεση με την απλή προσθήκη μηδενικών στους υπάρχοντες τίτλους χρήματος, η εκτύπωση χρημάτων από την κεντρική τράπεζα αναδιανέμει τον πλούτο υπέρ του κράτους και των συσσωματώσεων που συνδέονται με αυτό, και εις βάρος της κοινωνίας των πολιτών. Μια άλλη διαφορά σε σύγκριση με την αύξηση της προσφοράς χρήματος μέσω της προσθήκης μηδενικών, είναι η αναποτελεσματικότητα και η σπατάλη πόρων που καθίσταται δυνατή χάρη στη νομισματοποίηση των ελλειμμάτων και των υψηλότερων κυβερνητικών δαπανών.

Υπάρχει και μια άλλη διαδεδομένη παρανόηση στη βάση της πρότασης που υποβάλλει η κοινή επιστολή, με την οποία ζητείται από το κράτος να «σώσει εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια». Είναι ένα σοβαρότατο λάθος να πιστεύουμε ότι το κράτος είναι που απομακρύνει τους ανθρώπους από τη φτώχεια και ότι για να συμβεί αυτό θα χρειαζόταν απλώς να αφήσουμε το κράτος ελεύθερο, καταργώντας όλους τους δημοσιονομικούς κανόνες και εκτυπώνοντας χρήματα. Εάν αυτό ήταν αλήθεια, η Σοβιετική Ένωση θα ήταν μια από τις πλουσιότερες χώρες στον κόσμο. Είναι πάντα οι ιδιώτες επιχειρηματίες που δημιουργούν τον πλούτο, καθώς προσπαθούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των συνανθρώπων τους καλύτερα και φθηνότερα από τους ανταγωνιστές τους. Αυτή ακριβώς η ιδιωτική πρωτοβουλία είναι που δημιουργεί τον πλούτο και που θα βγάλει επίσης την οικονομία γρήγορα από την ύφεση του κορωνοϊού. Ωστόσο, οι ιδιώτες επιχειρηματίες χρειάζονται ελευθερία για να το κάνουν αυτό, δηλαδή ήπιο ρυθμιστικό πλαίσιο και χαμηλούς φόρους, καθώς και ένα υγιές νόμισμα. Έτσι, οι ιδιώτες επιχειρηματίες χρειάζονται ακριβώς το αντίθετο από αυτό που οι συνήγοροι του ευρωπαϊκού υπερκράτους απαιτούν στην επιστολή τους.

 

***

Ο Philipp Bagus είναι καθηγητής στο Universidad Rey Juan Carlos. Είναι συνεργάτης του Ινστιτούτου Mises, μελετητής του IREF και συγγραφέας πολλών βιβλίων, συμπεριλαμβανομένων των Σε υπεράσπιση του Αποπληθωρισμού  και  Η τραγωδία του Ευρώ, και είναι συν-συγγραφέας των  Τυφλή ληστεία! Μικρά κράτη μεγάλες δυνατότητες: Τα μικρά κράτη είναι απλά καλύτερα ! και Deep Freeze: Η οικονομική κατάρρευση της Ισλανδίας . 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Mises

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.