Οικονομικές «εχθροπραξίες»

0
520
Στις αμοιβαία επωφελείς οικονομικές σχέσεις δεν μας αφορούν τα τρίτα μέρη. Όταν ο πελάτης Α αγοράζει είδη παντοπωλείου ή βενζίνη από τον πωλητή α, αυτό μπορεί να μην αρέσει στον πωλητή β, αλλά αυτός δεν αποτελεί μέρος της συγκεκριμένης συναλλαγής.
Στις αμοιβαία επωφελείς οικονομικές σχέσεις δεν μας αφορούν τα τρίτα μέρη. Όταν ο πελάτης Α αγοράζει είδη παντοπωλείου ή βενζίνη από τον πωλητή α, αυτό μπορεί να μην αρέσει στον πωλητή β, αλλά αυτός δεν αποτελεί μέρος της συγκεκριμένης συναλλαγής.

Στις οικονομικές σχέσεις, όταν λέμε ότι στην αγορά υπάρχει μόνο ειρηνική συνεργασία, εννοούμε εκ μέρους εκείνων που συμμετέχουν σε κάποια συγκεκριμένη συναλλαγή π.χ. ο αγοραστής και ο πωλητής μιας εφημερίδας

Άρθρο δημοσιευμένο αρχικά στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises: Economic Warfare

Του Walter Block

Απόδοση Ευθύμης Μαραμής

Εισαγωγή

Οι αναλυτές συνηθίζουν να χρησιμοποιούν πολεμικούς ιδιωματισμούς και γλώσσα που παραπέμπει σε διαμάχες για να απεικονίσουν τις οικονομικές σχέσεις. Αυτό είναι συγκεχυμένο, παράλογο και παραπλανητικό. Για την επιστήμη σημαίνει αμοιβαίο όφελος, ή, παιχνίδια θετικού αθροίσματος. Όλοι οι συμμετέχοντες κερδίζουν κάθε φορά που ολοκληρώνεται μια εμπορική πράξη, μια αγορά, πώληση, σύμβαση μίσθωσης, δουλειά κλπ. Απαραίτητα κατά την ex ante έννοια και στη συντριπτική πλειοψηφία των ex post περιπτώσεων.

Συναλλαγή και όφελος

Για παράδειγμα, αν αγοράσω μια εφημερίδα για 1 δολάριο, είναι μια αποδεδειγμένα αδιαμφισβήτητη αλήθεια ότι εκείνη την στιγμή, εκτίμησα την εφημερίδα περισσότερο από τα χρήματα που έπρεπε να πληρώσω γι’ αυτήν. Γιατί αλλιώς, γιατί στο καλό, να ήμουν πρόθυμος να συμμετάσχω σε αυτή την εμπορική συναλλαγή; Ανέμενα ότι θα ωφεληθώ από αυτή τη συναλλαγή. Ακόμη και με την ex post έννοια, από τα πλεονεκτικά εκ των υστέρων σημεία, σε όλες σχεδόν τις ανάλογες περιπτώσεις, εγώ και κάθε άλλος σε αυτή τη θέση έχουμε ωφεληθεί. Σπάνια είναι η περίπτωση όπου εγώ ή οποιοσδήποτε άλλος, εκφράζει δυσαρέσκεια για την αγορά της εφημερίδας με το σκεπτικό ότι δεν υπήρχαν καλά νέα σε αυτή και αυτό ήταν που ο αγοραστής αναζητούσε και ανέμενε όταν αγόρασε την εφημερίδα.

Εξετάστε λοιπόν, εν προκειμένω, κάποιες έννοιες όπως «πόλεμος τιμών» ή «εχθρική εξαγορά». Εδώ, φαίνεται ότι δεν υπάρχει αμοιβαίο όφελος στην αγορά, αλλά μια ανταγωνιστική σχέση. Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια.

«Εχθρική εξαγορά»

Ας δούμε πρώτα την τελευταία περίπτωση. Η κατηγορία αυτή τροφοδοτείται από το φάντασμα των εταιρικών επιδρομέων που ορμούν σε μια αβοήθητη επιχείρηση, εμπλέκονται σε μια «εχθρική εξαγορά», πωλούν τα περιουσιακά της στοιχεία και απολύουν όλους τους εργαζόμενους. Υπάρχουν πολλές πλάνες εδώ. Καταρχάς, η ανεργία δημιουργείται με την τεχνητή αύξηση των μισθών πάνω από την παραγωγικότητα (με την οικονομική έννοια) των εργαζομένων. Εάν οι νόμοι που καθορίζουν τον κατώτατο μισθό, ή κάποιο συνδικάτο, επιμένουν ότι ένας υπάλληλος πρέπει να πληρωθεί με 10 δολάρια ανά ώρα, αλλά αξίζει μόνο 7 δολάρια από την οικονομική άποψη της παραγωγικότητας, ο υπάλληλος θα καταστεί άνεργος, τελεία και παύλα. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τις αποκαλούμενες «εχθρικές εξαγορές». Ναι, οι άνθρωποι απολύονται, αλλά η ανεργία δεν είναι υψηλότερη σε βιομηχανίες που παρακολουθούν τέτοιες δραστηριότητες από ό, τι σε άλλες.

Αλλά, δεν αποχωρίζουν οι «εταιρικοί επιδρομείς» μερικές φορές τις επιχειρήσεις από τα περιουσιακά τους στοιχεία; Πράγματι, το κάνουν. Ωστόσο, αποκομίζουν κέρδος μόνο όταν αυτά τα ίδια τα περιουσιακά στοιχεία αξίζουν πραγματικά περισσότερα εφαρμοσμένα σε άλλες περιοχές από αυτές όπου αναπτύχθηκαν αρχικά. Αυτό σημαίνει ότι εάν χάνονται θέσεις εργασίας σε μια εταιρία, θα δημιουργηθούν σε άλλες, στους τόπους όπου τα περιουσιακά στοιχεία είναι τώρα πιο παραγωγικά κατανεμημένα, αυξάνοντας έτσι τους πραγματικούς μισθούς.

«Εταιρικοί επιδρομείς» και CEO

Μια άλλη κοινωνικά θετική επίδραση του «εταιρικού επιδρομέα» αφορά τους μισθούς των διευθυντικών στελεχών. Πολλοί σχολιαστές διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι οι μισθοί των Διευθυνόντων Συμβούλων έχουν χτυπήσει τη στρατόσφαιρα και συνιστούν μια ασυνείδητη εκμετάλλευση του εργαζομένου. Ας υποθέσουμε ότι η κεφαλαιουχική αξία μιας επιχείρησης θα ήταν 100 εκατομμύρια δολάρια εάν ο μισθός του Διευθύνοντος Συμβούλου ήταν «μετριοπαθής», αλλά, λόγω ενός εκπληκτικού πακέτου μισθολογικών αποζημιώσεων, αξίζει τώρα μόνο 10 εκατομμύρια δολάρια. Μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν ιδανική για τις επιλογές ενός «εταιρικού επιδρομέα». Θα αγοράσει αυτή την επιχείρηση, για παράδειγμα, 11 εκατομμύρια δολάρια, θα απολύσει τον παρασιτικό CEO, θα παρακολουθήσει την άνοδο της αξίας της επιχείρησης στα 100 εκατομμύρια δολάρια, και θα έχει κέρδη 89 εκατομμυρίων δολαρίων. Ο εταιρικός επιδρομέας είναι για τους εξωφρενικούς μισθούς των CEO ό, τι είναι το καναρίνι για την ασφάλεια των ανθρακορυχείων . Μόνο που τα καταφέρνει πολύ καλύτερα από το πτηνό: όχι μόνο προειδοποιεί για το πρόβλημα, αλλά το επιλύει με μια κίνηση. Ωστόσο, η κυβέρνηση, φυλακίζοντας ανθρώπους όπως ο Michael Milken, κατέστρεψε αυτό τον ευεργετικό μηχανισμό της αγοράς. Και τώρα έχουν το θράσος να διαμαρτύρονται για τις εξωφρενικές αμοιβές των CEO.

«Εχθρότητα» ανάμεσα σε τρίτα μέρη και «πόλεμος τιμών»

Όσον αφορά την «εχθρότητα» δεν υπάρχει κάτι τέτοιο μεταξύ του αγοραστή και του πωλητή ενός αποθέματος. Το μόνο «εχθρικό» άτομο είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος ο οποίος παρασιτούσε στην επιχείρηση. Αλλά όταν λέμε ότι στην αγορά υπάρχει μόνο ειρηνική συνεργασία, εννοούμε εκ μέρους εκείνων που συμμετέχουν σε κάποια συγκεκριμένη συναλλαγή. π.χ., ο αγοραστής και ο πωλητής της εφημερίδας. Τα τρίτα μέρη, φυσικά, μπορούν πάντα να είναι εχθρικά. Ένας μαρξιστής, για παράδειγμα, μπορεί να τα έχει βάλει με όλο το εμπόριο. Είναι «εχθρικός» προς όλους. Και λοιπόν?

Τι ισχύει για τον «πόλεμο τιμών»; Και αυτό είναι μια βερμπαλιστική συστροφή. Όταν τα μπακάλικα ή τα πρατήρια καυσίμων, για παράδειγμα, μειώνουν τις τιμές τους σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν πελάτες, απέχουν πολύ από το να βρίσκονται σε «πόλεμο» με αυτούς που κάνουν τις αγορές τους από αυτούς. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Όσον αφορά τη σχέση των πωλητών μεταξύ τους, τους υποτιθέμενους συμμετέχοντες σε αυτόν τον «πόλεμο», βρίσκονται στην ίδια θέση με τον πολύ υψηλά αμειβόμενο διευθύνοντα σύμβουλο και τον «εταιρικό επιδρομέα». Είναι τρίτα μέρη σε όλες αυτές τις συναλλαγές και, ως εκ τούτου, δεν έχουν θέση σε καμία από αυτές. Δεν μπορούν να αποκαλύψουν ή να επιδείξουν (Rothbard 1997) την εχθρότητά τους. Δηλαδή, όταν ο πελάτης Α αγοράζει είδη παντοπωλείου ή βενζίνη από τον πωλητή α, αυτό μπορεί να μην αρέσει στον πωλητή β, αλλά αυτός δεν αποτελεί μέρος της συγκεκριμένης συναλλαγής.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.