O Rothbard απαντά στους τεχνοφοβικούς Λουδίτες του 21ου αιώνα

0
827
Σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονται οι Λουδίτες, πολλοί από τους εργαζόμενους με ημι-εξειδίκευση και ακόμη και ανειδίκευτοι θα αναβαθμιστούν από τις εργασίες ρουτίνας τύπου γραμμής συναρμολόγησης, σε πιο εξειδικευμένες και ποικίλες εργασίες. Είναι σε μεγάλο βαθμό η εργασία ρουτίνας που θα εξαλειφθεί.
Σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονται οι Λουδίτες, πολλοί από τους εργαζόμενους με ημι-εξειδίκευση και ακόμη και ανειδίκευτοι θα αναβαθμιστούν από τις εργασίες ρουτίνας τύπου γραμμής συναρμολόγησης, σε πιο εξειδικευμένες και ποικίλες εργασίες. Είναι σε μεγάλο βαθμό η εργασία ρουτίνας που θα εξαλειφθεί.

Οι σημερινοί τεχνοφοβικοί, ομοιάζουν με τους Λουδίτες αδαείς χωριάτες της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης, που κατέστρεφαν τις καπιταλιστικές μηχανές, οι οποίες όπως απεδείχθη, προοριζόταν για την δημιουργία νέων, καινούριων θέσεων απασχόλησης.

Του Murray N. Rothbard

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

Εισαγωγή

Στον τομέα της αυτοματοποίησης, ο καπιταλισμός κατηγορείται πως με την τεχνολογική βελτίωση μπορεί να επιφέρει επιζήμιες συνέπειες, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανεργία.

Το φάντασμα της «τεχνολογικής ανεργίας» βρίσκεται μαζί μας τουλάχιστον από τις πρώτες ημέρες της Βιομηχανικής Επανάστασης, όταν κάποιοι αδαείς εργαζόμενοι κατέστρεφαν μηχανές οι οποίες είχαν εγκατασταθεί για να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να αυξήσουν το βιοτικό τους επίπεδο σε επίπεδα ανυπολόγιστα πάνω από αυτό της οριακής επιβίωσης. Παρά την ποικιλότροπη κατάρριψη αυτών των δοξασιών, αυτές επαναλαμβάνονται συνεχώς, με πρόσφατη εκδήλωση να αποτελεί η «μοντέρνα» άποψη ότι η σημερινή χρόνια ανεργία προκαλείται από την «υπερβολική» αύξηση της παραγωγικότητας (όταν στην πραγματικότητα προκαλείται από τις συνδικαλιστικές μισθολογικές υπερβολές).

Ο μύθος της τεχνολογικής ανεργίας

Ήρθε η ώρα να αναπαυθεί εν ειρήνη μια για πάντα αυτή η διεστραμμένη αντίληψη περί «τεχνολογικής ανεργίας». Ποιοι εκτοπίστηκαν από τους πρώτους ατμοκίνητους εκσκαφείς; Πόσα εκατομμύρια χειρώνακτες εκσκαφείς είναι τώρα άνεργοι εξαιτίας των βιομηχανικών ατμοκίνητων εκσκαφέων; Πού είναι τα δισεκατομμύρια των ανέργων που υποτίθεται ότι προκλήθηκαν από την αντικατάσταση των ανθρώπων από τα βαγόνια και τα φορτηγά; Πού είναι, αν το δόγμα της «τεχνολογικής ανεργίας» είναι σωστό; Πού είναι τα εκατομμύρια των ανέργων που προέκυψαν λόγω της Βιομηχανικής Επανάστασης – όταν η αλήθεια είναι ακριβώς η αντίθετη, καθώς χιλιάδες ζητιάνοι δεν είχαν τίποτα να κάνουν μέχρι να διασωθούν από τη Βιομηχανική Επανάσταση!

Στην πραγματικότητα, μια τεχνολογική βελτίωση σε μια βιομηχανία έχει το ακόλουθο αποτέλεσμα: εάν η ζήτηση για το προϊόν είναι ελαστική (και περίπου το ήμισυ των προϊόντων έχουν ελαστική ζήτηση), τότε οι χαμηλότερες τιμές και το χαμηλότερο κόστος του προϊόντος θα τονώσουν τη ζήτηση και την αύξηση της παραγωγής και την επέκταση της απασχόλησης στον κλάδο. Εάν η ζήτηση είναι ανελαστική, τότε η βελτίωση θα προκαλέσει ελαχιστοποίηση των διαθέσιμων πόρων για τον συγκεκριμένο κλάδο και θα μειωθεί η απασχόληση. Αλλά, δεδομένου ότι οι τιμές έχουν μειωθεί, οι καταναλωτές λαμβάνουν τα κεφάλαια που δαπανούσαν ως τότε σε αυτόν τον κλάδο και τα δαπανούν αλλού, δημιουργώντας έτσι αύξηση της απασχόλησης σε άλλους τομείς. Μία από τις «άλλες βιομηχανίες» που θα επεκταθεί θα είναι η βιομηχανία κατασκευής των νέων μηχανών ή των νέων προϊόντων. Έτσι: δεν απομένει τεχνολογική ανεργία. Η αυτοματοποίηση θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα με κάθε τεχνολογική βελτίωση: θα διευρύνει την απασχόληση σε ορισμένες βιομηχανίες και θα την περιορίσει σε άλλες – αλλά θα αφήσει μηδενικά κατάλοιπα τεχνολογικής ανεργίας.1

Αναφερόμενος στο πρόβλημα της «τεχνολογικής ανεργίας», ο κόμης του Halsbury έγραψε ότι δεν γνωρίζει καμία περίπτωση όπου η τεχνολογική πρόοδος έχει προκαλέσει παρατεταμένη ανεργία ή, στην πραγματικότητα, που έχει προκαλέσει καν ανεργία.  2

Ειδικότερα, στον τομέα της αυτοματοποίησης, αναμένεται να αυξηθεί η ζήτηση ειδικευμένων εργαζομένων στη βιομηχανία και να μειωθεί η ζήτηση για ανειδίκευτους, οι οποίοι μπορούν να μετατοπιστούν στις συναλλαγές υπηρεσιών, οι οποίες δεν μπορούν να αυτοματοποιηθούν. Ο Halsbury εκτιμά ότι πρακτικά δεν υφίσταται καμία ανεργία, ακόμη και προσωρινή, σε μια τέτοια μετατόπιση, δεδομένου ότι υπάρχει ετήσιος «φυσικός» κύκλος της τάξεως του 2% στην κινητικότητα και αντικατάσταση στη βιομηχανία λόγω της αποχώρησης των ηλικιωμένων και της πρόσληψης νέων εργαζομένων και ότι η αναδιάταξη των εργαζομένων λόγω της αυτοματοποίησης, δεν θα υφίσταται σε τέτοιο ποσοστό. Επομένως, η διαδικασία συνταξιοδότησης-πρόσληψης, θα αποτελέσει ένα ικανοποιητικό μέσο για την αποτροπή ακόμη και της προσωρινής ανεργίας. Ο Argyle προσθέτει ότι υπάρχει ακόμα μεγαλύτερο περιθώριο για κινητικότητα, καθώς επιπλέον αυτής της διαδικασίας, περίπου το 10% των εργαζομένων ετησίως αποχωρούν για άλλους λόγους και αυτό θα είναι ισχυρό ανάχωμα ενάντια στην αναγκαστική ανεργία.3

Απελευθέρωση εργασίας προς άλλους τομείς

Πολλοί από τους εργαζόμενους με ημι-εξειδίκευση και ακόμη και ανειδίκευτοι θα αναβαθμιστούν από τις εργασίες ρουτίνας τύπου γραμμής συναρμολόγησης, σε πιο εξειδικευμένες και ποικίλες εργασίες. Είναι σε μεγάλο βαθμό η εργασία ρουτίνας που θα εξαλειφθεί. Σε πολλές περιπτώσεις, η αυτοματοποίηση δεν θα μειώσει καν τους εργαζόμενους στις συγκεκριμένες θέσεις εργασίας που επηρεάζονται. Έτσι, ο Halsbury εκτιμά ότι η μηχανογραφική λογιστική, η οποία θα επιτρέψει φθηνότερο και οικονομικότερο υπολογισμό της μισθοδοσίας και ταχύτερη απογραφή και έλεγχο των αποθεμάτων, θα ανοίξει και θα λύσει εν μέρει μια σειρά από νέα προβλήματα, τα οποία οι επιχειρήσεις δεν μπορούσαν ούτε να σκεφτούν πως θα αντιμετωπίσουν πριν : όπως ο «προγραμματισμός της παραγωγής». Ως εκ τούτου, προβλέπει ότι πολλοί περισσότεροι λογιστές θα απασχολούνται σε μια γενιά από τώρα, απλά θα χρειαστούν περισσότερες δεξιότητες από αυτές που απαιτούνται σήμερα.

Η αυτοματοποίηση θα είναι σε μεγάλο βαθμό τεχνικά εφαρμόσιμη, και σίγουρα οικονομικά εφαρμόσιμη μόνο για τις βιομηχανίες μαζικής παραγωγής, όπως οι κατασκευές, τα ηλεκτρικά είδη, τα μηχανήματα γραφείου. Θα είναι εφικτός και για τις μικρές  καθώς και για τις μεγάλες επιχειρήσεις σε αυτές τις επαγγελματικές κατηγορίες. Θα εξακολουθήσει να υπάρχει αρκετός χώρος, ωστόσο, για σπιτικά προϊόντα, χειροτεχνίες, υπηρεσίες κλπ. Και ο Woollard προειδοποιεί για την ακραία ​​υπερεκτίμηση της αυτοματοποίησης στις κατασκευές:

Εάν με τον όρο «αυτοματοποιημένο εργοστάσιο», κάποιος μπαίνει στον πειρασμό να σκεφτεί ένα εργοστάσιο στο οποίο τοποθετούνται όλες οι πρώτες ύλες στην αρχή της εβδομάδας, έπειτα ο καθένας πηγαίνει στο σπίτι για να παίξει γκολφ και περιμένει να έρθει το πρωινό του Σαββάτου για να βρει όλα τα προϊόντα φορτωμένα σε φορτηγά έτοιμα για αποστολή, τότε μάλλον βλέπει όνειρα θερινής νυκτός. Αμφιβάλλω πολύ αν θα δούμε ποτέ κάτι τέτοιο.4

 

Ο Spencer εκτιμά ότι η αυτοματοποίηση στα γραφεία, ενώ απαιτεί σημαντική επανεκπαίδευση και αναβάθμιση του προσωπικού, δεν θα οδηγήσει σε συνολική μείωση της απασχόλησης. Οι ανάγκες και η ζήτηση των γραφείων για απασχόληση, αυξάνονται σταθερά λόγω της αυξημένης πολυπλοκότητας του κλάδου και η επίδραση των ηλεκτρονικών υπολογιστών θα είναι ίσως να σταματήσει ή να επιβραδύνει αυτή την άνοδο παρά να οδηγήσει στην ανεργία μεγάλο αριθμό υπαλλήλων. Θα μειωθεί σημαντικά η αγγαρεία των σημερινών συνθηκών στην απασχόληση γραφείου.5

Ορθολογική αισιοδοξία για τις επιπτώσεις της αυτοματοποίησης στην απασχόληση, εκφράστηκε πολύ καλά από τον HR Nicholas, έναν από τους σημαντικότερους συνδικαλιστές ηγέτες της Βρετανίας. Ο Nicholas επισημαίνει ότι η αυτοματοποίηση δημιουργεί απασχόληση, ότι η σημερινή μας τεχνολογία αποτελεί πλεονέκτημα, αντί για μειονέκτημα, για την απασχόληση. Ο Nicholas επισημαίνει ότι οι απασχολούμενοι στις πλέον αυτοματοποιημένες βιομηχανίες μας, όπως του πετρελαίου, έχουν αυξηθεί παρά συρρικνωθεί, λόγω της ευημερίας του κλάδου. Έχουν υπάρξει περισσότερες εργασίες για δεξαμενόπλοια, σιδηρόδρομους, φορτηγά κ.λπ., για τη μεταφορά του πετρελαίου, για τα ναυπηγεία για την κατασκευή αυτών των δεξαμενόπλοιων, για διευθυντικά στελέχη, πωλήσεις, τεχνικούς συντήρησης στη βιομηχανία: κανείς από τους οποίους δεν θα εκτοπιστεί από την αυτοματοποίηση.6

Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της αυτοματοποίησης που δεν πρέπει να παραβλεφθεί: «θα βελτιώσει σημαντικά τις συνθήκες ασφαλείας στη βιομηχανική εργασία, με πολλές από τις μη ασφαλείς εργασίες (όπως η διαχείριση ατομικών, διασπάσιμων υλικών) να πραγματοποιούνται αυτόματα».7

Κλείνοντας

Ας μας επιτραπεί, λοιπόν, να βάλουμε στο περιθώριο τους παλαιούς Λουδίτες– μπαμπούλες της «τεχνολογικής ανεργίας» και να καλωσορίσουμε την σύγχρονη εξέλιξη της αυτοματοποίησης, για αυτό που πρεσβεύει και πάντα θα πρεσβεύει: μια εξαιρετική μέθοδο αύξησης του βιοτικού επιπέδου και του ελεύθερου χρόνου αναψυχής για όλους μας. Ως εκ τούτου, μπορούμε να χαιρετίσουμε την υποεπιτροπή Douglas, όταν αναφέρει τα εξής:

Ένα εξαιρετικά ευχάριστο γεγονός που επαναλήφθηκε σε όλες τις ακροάσεις, ήταν ότι όλα τα μέλη της αμερικανικής οικονομίας δέχονται και χαιρετίζουν την πρόοδο, την αλλαγή και την αύξηση της παραγωγικότητας. Αυτή η ευελιξία του νου και της ιδιοσυγκρασίας, υπήρξε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αμερικανικής βιομηχανίας για γενεές, σε αντίθεση με την αντίληψη πολλών άλλων χωρών. Ούτε ένας μάρτυρας της ακροαματικής διαδικασίας, δεν εξέφρασε αντίθεση στην αυτοματοποίηση και την προώθηση της τεχνολογίας. Αυτό ισχύει για τους εκπροσώπους της οργανωμένης εργασίας καθώς και για την πλευρά της διοίκησης… Οι εργαζόμενοι, βέβαια, αναγνωρίζουν ότι τα αυτοματοποιημένα μηχανήματα ανέλαβαν το χαμαλίκι αντί του εργαζόμενου και συμβάλλουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ευημερία και στο ανεπτυγμένο βιοτικό επίπεδο όλων μας.8

 

 

***

  • Το παρόν αποτελεί απόσπασμα από την εργασία του Murray N Rothbard: Science, Technology, and Government – Automation – δημοσιευμένης το 1959.  Μπορείτε να την βρείτε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises.

 

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





 

Σημειώσεις:

  1. Αυτό, στην πραγματικότητα, είναι το αποτέλεσμα οποιασδήποτε αλλαγής στην οικονομία, είτε αλλαγής των καταναλωτικών επιθυμιών, είτε αλλαγής των φυσικών πόρων, του κλίματος ή της τεχνολογίας: η απασχόληση σε ορισμένες επιχειρήσεις και βιομηχανίες θα επεκταθεί και σε άλλες θα συρρικνωθεί.
  2. The Earl of Halsbury, “Introduction,” in E.M. Hugh-Jones, ed., The Push-Button World (University of Oklahoma Press, 1956).
  3. Michael Argyle, “Social Aspects of Automation,”  σελ. 113.
  4. Frank G. Woollard, “Automation in Engineering Production,”  σελ. 38.
  5. W.R. Spencer, “Administrative Applications of Automation,” σελ. 107.
  6. H.R. Nicholas, “The Trade Union Approach to Automation,”
  7. Βλ. Αυτοματοποίηση και Τεχνολογική Αλλαγή, Έκθεση της Υποεπιτροπής Οικονομικής Σταθεροποίησης προς τη Μεικτή Επιτροπή της Οικονομικής Έκθεσης (Washington, DC: 1955), σελ. 6.
  8. συναφώς., σ.σ. 4–5.