Η ιντελιγκέντσια και οι αριστερίστικες κοινοτοπίες της πολιτικής ορθότητας

0
1211
Σε κάθε περίπτωση, σε έναν λιμπερταριανό κόσμο θα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη διάκριση απ ό, τι στον σημερινό κρατικό κόσμο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμέτρητους νόμους κατά των διακρίσεων και, κατά συνέπεια, πανταχού παρούσα την καταναγκαστική ενσωμάτωση.
Σε κάθε περίπτωση, σε έναν λιμπερταριανό κόσμο θα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη διάκριση απ ό, τι στον σημερινό κρατικό κόσμο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμέτρητους νόμους κατά των διακρίσεων και, κατά συνέπεια, πανταχού παρούσα την καταναγκαστική ενσωμάτωση.

για έναν Αυστριακό – libertarian – και ακόμα περισσότερο για έναν πολιτισμικά συντηρητικό Αυστριακό – libertarian – η ακαδημαϊκή ζωή είναι δύσκολη και συχνά οδηγεί στην παραφροσύνη.

 

 

Συνέντευξη του Hans Hermann Hoppe στην περιοδική φιλοσοφική έκδοση Dicta & Contradicta

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

– H αλλαγή από μια κοινωνία κρατισμού σε μια libertarian κοινωνία θα βοηθούσε ή θα επιβράδυνε την παραγωγή υψηλού πολιτισμού;

Hoppe: Μια libertarian κοινωνία θα ήταν σημαντικά πιο ευημερούσα και πλούσια και αυτό σίγουρα θα βοηθούσε τόσο τον χαμηλό όσο και τον υψηλό πολιτισμό. Αλλά μια ελεύθερη κοινωνία – μια κοινωνία χωρίς φόρους και φορολογικές επιδοτήσεις και χωρίς τα αποκαλούμενα «δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας» – θα παρήγαγε μια πολύ διαφορετική κουλτούρα, με ένα πολύ διαφορετικό σύνολο προϊόντων, παραγωγών, αστέρων και αποτυχιών.

– Βλέπετε αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της μορφής διακυβέρνησης μιας κοινωνίας και των ηθικών της αξιών και της κοινωνικής ανάπτυξης. Βλέπετε μια παρόμοια σχέση μεταξύ του τύπου της κυβέρνησης και των αισθητικών προτύπων και της ποιότητας της τέχνης και της ψυχαγωγίας;

Hoppe: Ναι. Η δημοκρατική κρατική κυβέρνηση προωθεί συστηματικά την κοινωνική εξίσωση και τον ρελατιβισμό. Στο πεδίο της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, οδηγεί στην ανατροπή και στην τελική εξαφάνιση της ιδέας των προαιώνιων και καθολικών αρχών της δικαιοσύνης . Ο νόμος κατακλύζεται και βυθίζεται από τη νομοθεσία. Στον τομέα των τεχνών και της αισθητικής κρίσης, η δημοκρατία οδηγεί στην ανατροπή και τελικά στην εξαφάνιση της έννοιας της ομορφιάς και των καθολικών προτύπων ομορφιάς. Η ομορφιά είναι κατακλυσμένη και βυθισμένη από την αποκαλούμενη «μοντέρνα τέχνη».

– Δεδομένου ότι οι libertarian κοινότητες θα μπορούσαν να αποβάλουν ελεύθερα όσους διαφωνούν με κάποια δεδομένη γνώμη, θα υπήρχε περισσότερο ή λιγότερο ελεύθερος πνευματικός διάλογος σε έναν libertarian κόσμο σε αντίθεση με τον δικό μας; Και σε αντίθεση με έναν κόσμο που αποτελείται από παραδοσιακές μοναρχίες;

Hoppe: Η ιδιωτική ιδιοκτησία παρέχει στον ιδιοκτήτη της τη δυνατότητα να προβεί σε διακρίσεις: να αποκλείσει ή να συμπεριλάβει άλλους στην περιουσία του και να καθορίσει τις προϋποθέσεις εισόδου και ένταξης. Τόσο η συμπερίληψη όσο και ο αποκλεισμός έχουν συναφή κόστη και οφέλη για τον ιδιοκτήτη, τα οποία σταθμίζει όταν λαμβάνει την απόφασή του. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του ιδιοκτήτη αιτιολογείται αφενός από την μέριμνα για την περιουσία του και αφετέρου από την συλλογιστική. Ο συλλογισμός του μπορεί να αποδειχθεί σωστός και να επιτύχει το στόχο του ή μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένος, αλλά σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του ιδιοκτήτη είναι μια αιτιολογημένη απόφαση.

Ο ιδρυτής και αυτός που θα αναπτύξει μια ιδιωτική κοινότητα, τότε, δεν θα μπορούσε να κάνει διακρίσεις και να αποκλείσει ανθρώπους απλώς βάσει διαφορετικών απόψεων . Ή αν το έκανε, δεν θα μπορούσε να προσελκύσει ένα διαφορετικό σύνολο ανθρώπων από ακολούθους ενός γκουρού. Συνήθως, οι διακρίσεις θα βασίζονται σε διαφορές συμπεριφοράς, έκφρασης και εμφάνισης, σε ό, τι κάνουν οι άνθρωποι και στο πώς δρουν δημόσια, στη γλώσσα, στη θρησκεία, στην εθνότητα, στα έθιμα, στην κοινωνική τάξη κλπ. Ο ιδιοκτήτης κάνει διακρίσεις για να επιτύχει υψηλό βαθμό ομοιογένειας επαφής στην κοινότητά του και έτσι να αποφευχθεί ή να μειωθεί η ενδοκοινοτική ένταση και σύγκρουση – στην οικονομική φρασεολογία: να μειωθεί το κόστος των συναλλαγών. Και το κάνει με την προσδοκία ότι η απόφασή του θα είναι καλή για την περιουσία και την κοινότητά του.

Σε κάθε περίπτωση, σε έναν libertarian κόσμο θα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη διάκριση απ ό, τι στον σημερινό κρατικό κόσμο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αμέτρητους νόμους κατά των διακρίσεων και, κατά συνέπεια, πανταχού παρούσα την καταναγκαστική ενσωμάτωση. Ειδικότερα, πέρα από όποια άλλα κριτήρια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ένταξη ή τον αποκλεισμό,  σε έναν libertarian κόσμο, για παράδειγμα, κανένας ιδιοκτήτης ιδιωτικής κοινότητας δεν θα ήθελε να ανεχθεί – και να μην κάνει διακρίσεις εναντίον – κομμουνιστών ή σοσιαλιστών ακτιβιστών στην περιουσία του. Ως εχθροί του ίδιου του θεσμού στον οποίο στηρίζεται η κοινότητα, θα αποκλειστούν ή θα αποβληθούν – αλλά φυσικά θα παραμείνουν ελεύθεροι να εγκαθιδρύσουν τη δική τους κομμουνιστική κοινότητα, το kibbutzim τους ή οποιοδήποτε άλλο «lifestyle πείραμα» επιθυμούν.

Εν ολίγοις και για να απαντηθεί τελικά η ερώτησή σας, ένας λιμπερταριανός κόσμος θα χαρακτηριζόταν από μια πολύ μεγαλύτερη ποικιλία διαφορετικών αλλά εσωτερικά σχετικά ομογενών κοινοτήτων και κατά συνέπεια η εμβέλεια, η ποικιλομορφία και το σφρίγος του πνευματικού διαλόγου κατά πάσα πιθανότητα θα ξεπερνούσαν οτιδήποτε από αυτό που βιώνεται σήμερα ή βιώθηκε ανά πάσα στιγμή στο παρελθόν.

– Έχουν κάποια σχέση οι libertarian πολιτικές και ηθικές θέσεις, με ορισμένες αισθητικές και καλλιτεχνικές κρίσεις; Υπάρχει κάποια αντίφαση για έναν libertarian, ο οποίος είναι οπαδός, παραδείγματος χάριν, του σοβιετικού ρεαλισμού;

Hoppe: Από καθαρά λογική άποψη, ο αναρχοκαπιταλισμός είναι συμβατός με κάθε αισθητικό και καλλιτεχνικό στυλ ή κρίση. Δεν είμαι ο πρώτος που παρατηρεί, για παράδειγμα, ότι το διάσημο φιλελεύθερο καλλιτεχνικό έργο της Ayn Rand εμφανίζει μια εντυπωσιακή στυλιστική ομοιότητα με τον σοσιαλιστικό σοβιετικό ρεαλισμό. Ομοίως, έχω δει να είναι κάποιος ένας «τέλειος» λιμπερταριανός, να μην επιτίθεται ποτέ εναντίον κάποιου προσώπου ή περιουσίας και ταυτόχρονα να είναι ένας άχρηστος, δυσάρεστος ή ακόμα και άθλιος τύπος.

Τα ψυχολογικά θέματα όμως είναι διαφορετικά. Εδώ, στη σφαίρα της ψυχολογίας, αισθανόμαστε ότι η ζωή ως ειρηνικός αλήτης ή ως εραστής της σοβιετικής ρεαλιστικής τέχνης, είναι κάπως ασυμβίβαστη και σε αντίθεση με τη ζωή ενός αυτοσυνείδητου libertarian. Όταν βλέπουμε μια τέτοια συμπεριφορά ή αίσθηση να εμφανίζεται σε έναν δεδηλωμένο libertarian, μας προκαλεί συναισθηματική ή αισθητική δυσχέρεια και ασυμφωνία. Και δικαίως, πιστεύω. Επειδή η ανθρώπινη εμπειρία χαρακτηρίζεται από ένα ολοκληρωμένο σύνολο τριών ικανοτήτων: της αναγνώρισης της αλήθειας, της δικαιοσύνης και της ομορφιάς. Μπορούμε να διακρίνουμε μεταξύ αληθινού και ψεύτικου, μπορούμε να διακρίνουμε το σωστό από το λάθος και μπορούμε να διακρίνουμε ανάμεσα στο όμορφο (και τέλειο) και το άσχημο (και ατελές) – και μπορούμε να μιλήσουμε και να απεικονιστούμε και με τις τρεις έννοιες.

Μια ολοκληρωμένη και πλήρης ανθρώπινη ζωή, λοιπόν, δεν πρέπει μόνο να είναι ειλικρινής και δίκαιη, θα πρέπει επίσης να είναι μια καλή ζωή. Ίσως όχι όμορφη και τέλεια, αλλά μια ζωή που προσπαθεί για την ομορφιά και την τελειότητα. Μια υποδειγματική, ηθικά και αισθητικά εξυψωμένη και εμπνευσμένη ζωή. Εδώ είναι, όπου υστερεί ο ειρηνικός αλήτης και ο εραστής του σοβιετικού ρεαλισμού.

– Εναλλακτικά, έχει να παίξει κάποιο ρόλο η τέχνη στη διαμόρφωση πολιτικών και φιλοσοφικών ιδεών; Μπορεί αυτό να γίνει πέραν προπαγάνδας για μια δεδομένη ιδεολογία;

Hoppe: Ο σκοπός της εικαστικής τέχνης και της μουσικής είναι η δημιουργία ομορφιάς σε όλες τις εκφάνσεις της. Δεν έχει επιπλέον φιλοσοφικές επιπτώσεις. Ωστόσο, η όμορφη τέχνη, η μουσική και ο λιμπερταριανισμός έχουν ένα σημαντικό κοινό χαρακτηριστικό. Ο λιμπερταριανισμός είναι επίσης όμορφος. Όχι αισθητικά, φυσικά, αλλά λογικά, ως μια απλή και εκλεπτυσμένη κοινωνική θεωρία.

Όσο για τις ολικώς ή μερικώς συλλογιστικές – αφηγηματικές – τέχνες, ναι, μπορούν να εξυπηρετήσουν ως μέσο για την προώθηση πολιτικών και φιλοσοφικών ιδεών. Μπορείτε να το αποκαλέσετε αυτό προπαγάνδα. Αλλά αυτές οι ιδέες μπορεί να είναι αληθινές και καλές ή εσφαλμένες και κακόβουλες. Και παρόλο που δεν είμαι καλλιτεχνικό άτομο, προτιμώ περισσότερους καλλιτέχνες που προπαγανδίζουν τις αληθινές και καλές ιδέες της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και του καπιταλισμού, όπως η Ayn Rand, για παράδειγμα και λιγότερους καλλιτέχνες που προωθούν εσφαλμένες και κακόβουλες ιδέες περί δημόσιας ιδιοκτησίας και σοσιαλισμού, για παράδειγμα όπως ο Μπέρτολτ Μπρέχτ. Αλλά μια φιλοσοφική ατζέντα δεν είναι απαραίτητη για την τέχνη – μπορεί κάποιος να πει μια ιστορία για την δική της χάρη.

Ούτε ένας φιλοσοφικός σκοπός είναι επαρκής για να δημιουργήσει τέχνη. Για να δημιουργηθεί τέχνη, μια αφήγηση πρέπει πάνω από όλα να χαρακτηρίζεται από την αλήθεια (με την ευρύτερη έννοια του όρου), από την διανοητικότητα, από τη λογική συνοχή, από την αριστοτεχνία της γλώσσας, από την έκφραση και το ύφος, από την αίσθηση της ανθρωπιάς και της ανθρώπινης δικαιοσύνης: της πρακτόρευσης και του εκούσιου και μη εκούσιου στη ζωή, του ορθού και του σφάλματος, του καλού και του κακού.

– Οι ιδέες που συζητούνται από τους διανοούμενους έχουν κάποια πρακτική επίδραση στην ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας;

Hoppe: Δεν είμαι οπαδός του JM Keynes, αλλά είπε κάτι απόλυτα σωστό:

«οι ιδέες των οικονομολόγων και των πολιτικών φιλοσόφων, τόσο όταν έχουν δίκιο όσο και όταν κάνουν λάθος, είναι πιο ισχυρές από ό,τι είναι κοινώς κατανοητό. Στην πραγματικότητα, ο κόσμος καθορίζεται με αυτόν τον τρόπο. Πρακτικοί άνθρωποι, οι οποίοι πιστεύουν ότι είναι αρκετά απαλλαγμένοι από οποιαδήποτε πνευματική επιρροή, είναι συνήθως σκλάβοι κάποιου πεπερασμένου οικονομολόγου».

 

Ο Keynes είχε δίκιο σε αυτό. Για την ακρίβεια, ο Keynes είναι ο πεπερασμένος οικονομολόγος, που διακήρυξε λανθασμένες ιδέες, στις οποίες είναι υποδουλωμένοι διανοητικά οι σημερινοί πρακτικοί άνθρωποι.

– Είναι η ακαδημαϊκή ζωή στην παρούσα της κατάσταση ένα υγιές περιβάλλον για έναν διανοούμενο; Μπορεί να επιβιώσει ως διανοούμενος οπουδήποτε αλλού;

Hoppe: Αυτό εξαρτάται από τον διανοούμενο. Η ακαδημαϊκή ζωή μπορεί να είναι πολύ άνετη για κάποιον που ρέπει προς την «πολιτική ορθότητα» και τις αριστερίστικες κοινοτοπίες. Από την άλλη πλευρά, για έναν Αυστριακό- libertarian – και ακόμα περισσότερο για έναν πολιτισμικά συντηρητικό Αυστριακό – libertarian – η ακαδημαϊκή ζωή είναι δύσκολη και συχνά οδηγεί στην παραφροσύνη. Με επιμονή και λίγη τύχη μπορεί να τα καταφέρεις και να επιβιώσεις, αλλά αν δεν ξεπουληθείς ή τουλάχιστον δεν το βουλώσεις, θα πρέπει να είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις το τίμημα.

Σήμερα όμως, χάρη στο Διαδίκτυο, μπορείς επίσης να επιβιώσεις ως διανοούμενος έξω από την επίσημη ακαδημαϊκή ζωή. Με ελάχιστο κόστος εισόδου ο ανταγωνισμός είναι έντονος, αλλά οι ευκαιρίες φαίνονται απεριόριστες. Είναι ενθαρρυντικό πως υπάρχουν σήμερα αρκετοί Αυστριακοί-λιμπερταριανοί διανοούμενοι, οι οποίοι έχουν προβληθεί και έχουν κερδίσει χρήματα μέσω αυτής της διαδρομής.

– Εάν μπορούσατε με κάποιο μαγικό τρόπο να αλλάξετε κάποια πεποίθηση στο μυαλό όλων των ανθρώπων στις σημερινές κοινωνίες, ποια θα ήταν και γιατί;

Hoppe: Συμφωνώ σε αυτό το σημείο με τον κύριο δάσκαλό μου και μέντορα μου Murray Rothbard. Απλά θα ήθελα οι άνθρωποι να αναγνωρίσουν τα πράγματα για αυτό που πραγματικά είναι. Θα ήθελα να αναγνωρίσουν τους φόρους ως ληστεία, τους πολιτικούς ως κλέφτες και ολόκληρη την κρατική μηχανή και τη γραφειοκρατία ως ομάδα μπράβων, μια επιχείρηση που μοιάζει με τη μαφία, μόνο που είναι πολύ μεγαλύτερη και πολύ πιο επικίνδυνη. Με λίγα λόγια: θα ήθελα να μισούν το κράτος. Αν όλοι πίστευαν και έκαναν κάτι ανάλογο, τότε, όπως έχει πει ο É. de la Boétie, όλη η δύναμη του κράτους θα εξαφανιστεί σχεδόν αμέσως.

– Ποια θετική επίδραση είχε ο Habermas στη σκέψη σας; Υπήρχαν και αρνητικές επιρροές από αυτόν;

Hoppe: Ο Habermas ήταν ο κύριος δάσκαλος μου στη φιλοσοφία και στο Ph.D. Σύμβουλος κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στο Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης, από το 1968 ως το 1974. Μέσα από τα σεμινάριά του εξοικειώθηκα με τη βρετανική και αμερικανική αναλυτική φιλοσοφία. Διάβασα τους K. Popper, P. Feyerabend, L. Wittgenstein, G. Ryle, JL Austin, J. Searle, WvO Quine, Η. Putnam, N. Chomsky, J. Piaget. Ανακάλυψα τον Paul Lorenzen και την Σχολή του Erlangen και το έργο του KO Apel. Πιστεύω ακόμα ότι αυτή ήταν μια αρκετά καλή πνευματική κατάρτιση.

Προσωπικά, λοιπόν, δεν λυπάμαι. Όσο για την επιρροή του Habermas στη Γερμανία και τη γερμανική κοινή γνώμη, ωστόσο, υπήρξε μια απόλυτη καταστροφή, τουλάχιστον από την αναρχοκαπιταλιστική άποψη. Ο Habermas είναι σήμερα ο πιο διάσημος Γερμανός διανοούμενος και αρχιερέας της «πολιτικής ορθότητας»: της σοσιαλδημοκρατίας και του κοινωνικού κρατισμού, της αποθέωσης του πολυ-πολιτισμού, της άδικης καταπολέμησης των διακρίσεων και του πολιτικού συγκεντρωτισμού. Όλα αυτά σερβιρισμένα με μπόλικες δόσεις «αντιφασιστικής» ρητορικής και «συλλογικής ενοχής».

– Αξίζει να διαβάζει κάποιος λογοτεχνία; Ποιο είναι το αγαπημένο σας λογοτεχνικό βιβλίο;

Hoppe: Ο καθένας πρέπει να αποφασίσει για τον εαυτό του. Προσωπικά, ποτέ δεν διάβαζα πολλά λογοτεχνικά βιβλία. Αν θέλω να κάνω κάποια «ελαφρύτερη» ανάγνωση, διαβάζω συνήθως ιστορία, συμπεριλαμβανομένων ιστορικών μυθιστορημάτων, βιογραφιών ή λογοτεχνικών και πολιτιστικών κριτικών στο στυλ του HL Mencken ή του Tom Wolfe.

 

***

 

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





 

Διαβάστε περισσότερα: