Η Ε.Ε. επιτίθεται και στην ελευθερία στο Διαδίκτυο

0
315
Διαδίκτυο

Είναι ίσως πολύ αργά για να σταματήσει το άρθρο 13. Μετά από πολύ λίγη δημόσια συζήτηση, πρόκειται να κινηθεί μέσω μιας συνόδου ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και έτσι, με θλιβερά μικρή αναστάτωση, η Ε.Ε. θα έχει κάνει ένα μεγάλο βήμα προς την καταστροφή όσων κάνουν το διαδίκτυο τόσο υπέροχο

του Oliver Wiseman
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Τι συμβαίνει με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους κακούς τεχνολογικούς νόμους με βαρετά ονόματα; Οι Βρυξέλλες κατάφεραν να μετατρέψουν τέσσερα άκακα γράμματα σε ένα παράδοξα σύστημα με ενοχλητικά σπαμαρίσματα παραθύρων που σας ενημερώνουν για την συμμόρφωση της ιστοσελίδας με τους κανονισμούς, καθώς και σε παγίωση της ισχύος για τους μεγαλύτερους παίκτες του διαδικτύου. Τώρα που o Γενικός Κανονισμός για τα Προσωπικά Δεδομένα (GDPR) έχει καταλαγιάσει, ακολουθεί το άρθρο 13 της Οδηγίας για τα Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας στην ψηφιακή ενιαία αγορά, η οποία εγκρίθηκε την Πέμπτη από την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η επόμενη επίθεση στην διαδικτυακή ελευθερία

Το άρθρο 13 απαιτεί από τους δικτυακούς τόπους να λαμβάνουν «κατάλληλα και αναλογικά» μέτρα, ώστε να διασφαλίζεται ότι το υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα δεν εμφανίζεται στις σελίδες τους. Επιβάλλει επίσης στους φορείς να «παρέχουν στους κατόχους δικαιωμάτων επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία και την εφαρμογή των μέτρων». Στη συνέχεια, υπάρχει η εντολή για τα κράτη μέλη να «διευκολύνουν […] τη συνεργασία μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας και των δικαιούχων μέσω διαλόγων των ενδιαφερομένων μερών για να οριστούν οι βέλτιστες πρακτικές».

  • Δείτε σχετικά: Η Ε.Ε. προσπαθεί να επιδοτήσει τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο εις βάρος του αμερικάνικου

Αυτά τα κατάλληλα και αναλογικά μέτρα σημαίνουν «τεχνολογίες αναγνώρισης περιεχομένου» σύμφωνα με το Content ID, το φίλτρο πνευματικών δικαιωμάτων που χρησιμοποιεί η Google για να εμποδίζει τους χρήστες του YouTube να ανεβάζουν βίντεο που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Όπως εξήγησε ο υποστηρικτής του ανοικτού ίντερνετ και συγγραφέας Cory Doctorow, όλοι μισούν το φίλτρο:

«Οι μεγάλοι κάτοχοι δικαιωμάτων λένε ότι εξακολουθεί να αφήνει κρίσιμο υλικό να ξεγλιστράει. Οι ανεξάρτητοι κάτοχοι λένε ότι επιτρέπει στις μεγάλες εταιρίες να διεκδικήσουν ψευδή δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας για τα έργα τους και να τα καταργήσουν. Η Google μισεί το αναγνωριστικό περιεχομένου επειδή δαπάνησε 60.000.000 δολάρια για την ανάπτυξη ενός συστήματος το οποίο κάνει κακό σε όλους και οι χρήστες του YouTube και οι θεατές τους το μισούν, επειδή υπερμπλοκάρει τόσο νόμιμο περιεχόμενο».

 

Η Ε.Ε. φαίνεται να έχει εξετάσει αυτόν τον τρόπο δράσης και αποφάσισε ότι θα πρέπει να επεκταθεί – νομοθετικά – όχι μόνο σε όλα τα βίντεο στο διαδίκτυο αλλά στα πάντα στο διαδίκτυο.

Περιορίζοντας την ελεύθερη διακίνηση ιδεών στο διαδίκτυο

Είναι δύσκολο να υπερκτιμηθεί η έκταση της απειλής αυτής της νομοθεσίας για την ηλεκτρονική κουλτούρα, όπως τη γνωρίζουμε. Σε ανοικτή επιστολή προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Antonio Tajani, μια ομάδα πρωτοπόρων στο Διαδίκτυο που περιλαμβάνει τον Tim Berners-Lee, τον Vinton Cerf και τον Jimmy Wales εξηγούν τον κίνδυνο:

«Το άρθρο 13 κάνει ένα πρωτοφανές βήμα προς τη μετατροπή του Διαδικτύου από μια ανοιχτή πλατφόρμα ανταλλαγής και καινοτομίας σε ένα εργαλείο για την αυτοματοποιημένη παρακολούθηση των χρηστών του».

 

Το άρθρο 13 ουσιαστικά ισοδυναμεί με εξωτερική ανάθεση της επιβολής του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας στις εταιρείες διαδικτύου και επιβάλλει την υποχρέωση να ελέγχεται οτιδήποτε δημοσιεύεται ηλεκτρονικά για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για την ελεύθερη έκφραση όσο και για τον ανταγωνισμό.

Το ότι η νομοθεσία αποτελεί κακή είδηση για την ελεύθερη έκφραση είναι αναπόφευκτο για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι είναι η ανεπάρκεια της τεχνολογίας. Όπως εξηγεί ο Doctorow, το φίλτρο του YouTube δεν είναι πολύ καλό για να διακρίνει πνευματικά δικαιώματα από υλικό που δεν προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις που αναγκάζονται να το εφαρμόσουν από τις Βρυξέλλες. Πολύ υλικό που με κανένα τρόπο δεν παραβιάζει το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων θα παγιδευτεί από τα φίλτρα. Δεδομένου ότι οι πλατφόρμες διαδικτύου που είναι πλέον υπεύθυνες για την αστυνόμευση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας έχουν λίγους λόγους να μην αποφεύγουν τον κίνδυνο, όταν πρόκειται για την πρόληψη των παραβιάσεων, η υπέρβαση καθήκοντος θα είναι αναπόφευκτη υπό το άρθρο 13.

Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η ταυτοποίηση του υλικού δεν μπορεί να είναι αρκετή για να εμποδίσει αυτόματα τη χρήση του. Δεν είναι δύσκολο να σκεφτούμε τις ακίνδυνες εικόνες που θα μπορούσαν να παγιδευτούν από ένα φίλτρο λόγω ενός λογότυπου σε ένα μπλουζάκι ή μια αφίσα στον τοίχο. Υπάρχει επίσης το ζήτημα του τι είναι γνωστό ως δίκαιη διαπραγμάτευση (fair dealing) στο νόμο περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου και δίκαιη χρήση (fair use) αλλού. Αυτές είναι οι εξαιρέσεις που επιτρέπουν στους ανθρώπους να χρησιμοποιούν υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, εάν το κάνουν για έρευνα, κριτική, αναθεώρηση, παρωδία ή μια σειρά άλλων χρήσεων. Ένα φίλτρο που μπλοκάρει αυτόματα το υλικό που προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν θα λαμβάνει υπόψη τις σημαντικές αυτές περιπτώσεις.

Αυτό είναι, μεταξύ πολλών άλλων, κακή είδηση για το τίπoτα. Τα Memes, τα οποία πολύ συχνά συνεπάγονται την ανταλλαγή, την τροποποίηση και την αναδημοσίευση υλικού που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, δεν θα θα τα κατάφερναν να ξεπεράσουν τα προτεινόμενα φίλτρα. Ούτε και πολλοί άλλοι τρόποι με τους οποίους χρησιμοποιούμε το Διαδίκτυο.

Το άρθρο 13 προστατεύει μεγάλες εταιρίες από τον ανταγωνισμό

Το άρθρο 13 δεν θα έβλαπτε απλώς τους χρήστες άμεσα, περιορίζοντας όσα μπορούν να δημοσιεύσουν στο διαδίκτυο, αλλά θα τους επηρέαζε έμμεσα με την περαιτέρω κλίση της ζυγαριάς υπέρ των γιγάντων του Διαδικτύου. Η Ε.Ε. θέλει να το παίζει σκληρή – και να επιβάλει μεγάλα πρόστιμα – στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρίες. Γιατί λοιπόν συνεχίζει τη θέσπιση νόμων που επιβάλλουν κανονιστικές επιβαρύνσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να επωμίζονται ευκολότερα από τους μικρότερους ανταγωνιστές τους;

Τα οφέλη αυτής της καταστολής πνευματικών δικαιωμάτων δεν είναι τίποτα σε σύγκριση με τα οφέλη μιας ανοικτής, ζωντανής ηλεκτρονικής κουλτούρας. Ωστόσο, ενώ οι η πρώτη συγκεντρώνεται μεταξύ μιας χούφτας βιομηχανιών, τα τελευταία κατανέμονται εκτενώς κατά μήκος της κοινωνίας. Οι αγώνες αυτοί θα είναι πάντοτε άνισοι, αλλά επιδεινώνονται όταν, όπως στις Βρυξέλλες, η λήψη αποφάσεων είναι δυσλειτουργική, απομακρυσμένη και δημοκρατικά ανεπαρκής. Αυτό διευκολύνει τα διάφορα συμφέροντα να εκμεταλλευτούν τη νομοθετική διαδικασία. Τα υγιή πολιτικά συστήματα περνούν μερικές φορές κακούς νόμους. Αλλά τα ανθυγιεινά πολιτικά συστήματα περνούν πολύ περισσότερους.

Είναι ίσως πολύ αργά για να σταματήσει το άρθρο 13. Μετά από πολύ λίγη δημόσια συζήτηση, πρόκειται να κινηθεί μέσω μιας συνόδου ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και έτσι, με θλιβερά μικρή αναστάτωση, η Ε.Ε. θα έχει κάνει ένα μεγάλο βήμα προς την καταστροφή όσων κάνουν το διαδίκτυο τόσο υπέροχο.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: