Ο επιχειρηματίας δεν οφείλει τίποτα στην «κοινωνία»

0
1653

Ο επιχειρηματίας κατέχει εξέχοντα ρόλο στην οικονομία, ο οποίος τον καθιστά στον σημαντικότερο συντελεστή παραγωγής, όμως κάτι τέτοιο δεν εξηγείται επαρκώς στα σύγχρονα οικονομικά.

 

Του Ευθύμη Μαραμή

Διαβάζω σε τίτλο άρθρου: «Η Ελλάδα δεν έχει κουλτούρα επιχειρηματικότητας». Θα πρέπει να αναφέρουμε μερικά πράγματα επί τούτου.

Κουλτούρα καπιταλισμού

Για να υφίσταται κουλτούρα επιχειρηματικότητας, θα πρέπει να: μην διώκεται ποινικά και πολιτισμικά ο παραγωγός για την ιδιότητα του (την παραγωγή πλούτου). Θα πρέπει να επιτρέπεται στον επιχειρηματία να διαχειρίζεται το διαθέσιμο κεφάλαιο του και να το κατανέμει όπως αυτός κρίνει καλύτερα. Ο επιχειρηματίας, πάντα διαθέτει αυτό το κεφάλαιο ώστε να εξυπηρετήσει την πιο άμεση καταναλωτική ζήτηση, όπως αυτή προκύπτει βάσει των προτεραιοτήτων των καταναλωτών. Θα πρέπει να επιτρέπεται η ελεύθερη διαπραγμάτευση μίσθωσης εργασίας και η ελευθερία των επαγγελματικών συμβολαίων. Θα πρέπει τέλος και κυριότερα να προστατεύεται στοιχειωδώς η ιδιοκτησία.

Τίποτα από τα ανωτέρω δεν ισχύει στην Ελλάδα, αλλά και πουθενά στον κόσμο. Υπάρχουν, ωστόσο, χώρες με λιγότερο καταπιεστικές κυβερνήσεις και λιγότερο ισχυρά συνδικαλιστικά καρτέλ. Σε αυτές τις χώρες, όπως αποτυπώνεται και σε σχετικούς δείκτες, είναι σαφής η ανωτερότητα παραγωγής, ακριβώς λόγω του υψηλότερου βαθμού οικονομικής ελευθερίας. Θα ήταν πιο δόκιμο να σημειώσουμε πως στην Ελλάδα δεν υφίσταται κουλτούρα καπιταλισμού εν γένει, γεγονός που μας διευκολύνει να κατανοήσουμε το γιατί δεν υφίσταται κουλτούρα επιχειρηματικότητας.

Στην Ελλάδα ο επιχειρηματίας, αν δεν διαπλέκεται με πολιτικούς και κρατικές εργολαβίες, θα πρέπει να είναι «αντάρτης». Να επιχειρεί κόντρα στους περιοριστικούς νόμους και να κατεργάζεται ειδικές τεχνικές ώστε να εξυπηρετήσει την καταναλωτική ζήτηση, ενάντια στο κράτος και τις δικές του φιλοδοξίες. Αυτό σίγουρα δεν είναι κουλτούρα επιχειρηματικότητας, τουλάχιστον όχι με την έννοια που αποδίδει η Αυστριακή Σχολή στον όρο.

Ο επιχειρηματίας όπως αποτυπώνεται από την Αυστριακή Σχολή οικονομικών

Ένα σοβαρό εμπόδιο ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας, αποτελεί επίσης η σύγχρονη οικονομική επιστήμη, όπως αυτή διδάσκεται σε κάθε κρατική σχολή. Ο επιχειρηματίας, όπως μας εξηγεί η Αυστριακή Σχολή, κατέχει εξέχοντα ρόλο στην οικονομία, ο οποίος τον καθιστά στον σημαντικότερο συντελεστή παραγωγής, όμως κάτι τέτοιο δεν εξηγείται στα «μοντέρνα» οικονομικά. Αντίθετα, για ευνόητους λόγους, οι κρατικές σχολές αναδεικνύουν ως κύριο μοχλό της οικονομίας…το κράτος.

Δεδομένου ότι η λειτουργία του επιχειρηματία είναι να αναλαμβάνει ρίσκο, δεν υπάρχει καμία fix τιμή αποδοχών για αυτόν (όπως υπάρχει για τους εργαζόμενους και για τους καπιταλιστές ιδιοκτήτες γης και κεφαλαίων). Ειδικότερα, δεν υπάρχει βεβαίως δεδομένο εισόδημα, όπως αυτό υφίσταται για το κράτος και τους συνεργάτες/υπαλλήλους του. Ο επιχειρηματίας αποκομίζει κέρδη ή υφίσταται ζημίες, ανάλογα με το πόσο επιτυχημένος είναι στην πρόβλεψη της καταναλωτικής ζήτησης, στην σωστή κατανομή των κεφαλαιουχικών αγαθών και στον αποδοτικό καταμερισμό της μισθωτής εργασίας.

Ο επιχειρηματίας παρέχει σιγουριά στις κυβερνήσεις που πληρώνονται από αυτόν (μέσω πάγιων φόρων προ εισοδήματος) στους εργαζόμενους και στους ιδιοκτήτες/καπιταλιστές, με την ελπίδα ότι θα προβλέψει σωστά την νέα καταναλωτική ζήτηση. Αν οι επιλογές του είναι συνολικά και διαχρονικά σωστές, θα πληρώνονται και οι προαναφερθέντες παραγωγικοί συντελεστές (καπιταλιστές/ιδιοκτήτες και εργαζόμενοι) καθώς και οι καταναλωτικοί/αντιπαραγωγικοί συντελεστές του κράτους.

Οι επιχειρηματίες  προσαρμόζουν συνεχώς τη δομή της παραγωγής σε αυτό που αναμένουν πως θα αποτελεί τις μελλοντικές προτιμήσεις των καταναλωτών. Οι διάφοροι επιχειρηματίες ενεργούν ως υποστηρικτές των διαφορετικών αναγκών των καταναλωτών.

Με βάση τις εκτιμήσεις τους για κέρδη που προσδοκούν να αποκτήσουν στο μέλλον – προερχόμενα από ένα προϊόν που υποθέτουν πως θα ικανοποιήσει τον καταναλωτή – απευθύνονται στις αγορές συντελεστών της παραγωγής όπου ανταγωνίζονται με άλλους επιχειρηματίες, προσφέροντας τιμές για τους διαθέσιμους συντελεστές παραγωγής (γη, κεφαλαιουχικά αγαθά) και τους εργαζόμενους. Αυτή η διαδικασία τιμολόγησης καθορίζει τα εισοδήματα όλων των συντελεστών παραγωγής – και του παρασιτικού κράτους – ενώ διασφαλίζει ότι θα υλοποιηθούν μόνο τα σημαντικότερα επενδυτικά έργα. «Σημαντικά» από πλευράς μελλοντικών καταναλωτικών προτιμήσεων και δαπανών.

Ένα σημαντικό πρόσωπο για την κοινωνική ευημερία

Δεδομένων αυτών, γίνεται κατανοητό πως ο ρόλος του επιχειρηματία, αποτελεί την βασική ατμομηχανή μιας οικονομίας. Κάθε κυβερνητική παρέμβαση στην επιχειρηματική δράση, είναι μια παρέμβαση εις βάρος των προτεραιοτήτων των καταναλωτών και υπονομεύει ως εκ τούτου την ευημερία των ανθρώπων. Το κόστος παραγωγής – τα χρήματα που δαπανώνται – δεν καθορίζουν τα εισπραχθέντα έσοδα για τον επιχειρηματία. Στην πραγματικότητα, αν το κόστος παραγωγής καθόριζε τις τιμές και τα έσοδα, κανένας επιχειρηματίας δεν θα αποτύγχανε ποτέ. Αντίθετα, οι αναμενόμενες τιμές και τα έσοδα είναι που καθορίζουν ποιο κόστος παραγωγής μπορεί να πληρώσει ο επιχειρηματίας.

Αυτό που μπορεί να αναφερθεί χωρίς αμφιβολία για το κέρδος ή την ζημία ενός επιχειρηματία, απεικονίζεται στο ακόλουθο απόσπασμα από τον Hans Hermann Hoppe:
Το κέρδος ή η ζημία του επιχειρηματία, είναι η ποσοτική έκφραση του μεγέθους της συμβολής του στην ευημερία των συνανθρώπων του, δηλαδή των αγοραστών και των καταναλωτών των προϊόντων του. Οι αγοραστές αυτοί, παρέδωσαν τα χρήματά τους σε αντάλλαγμα για τα προϊόντα του επιχειρηματία, τα οποία εκτιμήθηκαν περισσότερο (από τους αγοραστές) από όσο τα χρήματα τους. Τα κέρδη του επιχειρηματία, δείχνουν ότι έχει μεταμορφώσει με επιτυχία κάποια λιγότερο αξιολογημένα και εκτιμηθέντα από την κοινωνία μέσα δράσης, σε πιο εκτιμημένα και έτσι, με αυτόν τον τρόπο, ο επιχειρηματίας ενίσχυσε την κοινωνική ευημερία. Αντίστροφα, η ζημία του επιχειρηματία δείχνει ότι έχει χρησιμοποιήσει κάποια περισσότερο αξιολογημένα από την κοινωνία αγαθά για την παραγωγή λιγότερο αξιολογημένων προϊόντων και έτσι σπατάλησε σπάνια φυσικά μέσα και έκανε φτωχότερη την κοινωνία. Τα χρηματικά κέρδη δεν είναι καλά μόνο για τον επιχειρηματία λοιπόν, αλλά είναι καλά και για τους συνανθρώπους του. Όσο υψηλότερο είναι το κέρδος του επιχειρηματία, τόσο μεγαλύτερη υπήρξε η συμβολή του στην κοινωνική ευημερία. Ομοίως, οι χρηματικές απώλειες είναι κακές όχι μόνο για τον επιχειρηματία, αλλά είναι κακές και για τους συνανθρώπους του, των οποίων η ευημερία πλήττεται από τα λάθη του.

Έτσι, γίνεται εμφανές πως ο επιχειρηματίας δεν συμβάλει στην κοινωνική ευημερία πληρώνοντας φόρους, όπως είναι ευρέως διαδεδομένο στην Ελλάδα – η αντίληψη αυτή είναι μεγαλοπρεπώς εσφαλμένη. Αντίθετα, οι επιχειρηματικοί φόροι είναι που υπονομεύουν την κοινωνική ευημερία και τη διαδικασία παραγωγής πλούτου. Ο επιχειρηματίας συμβάλει στην κοινωνική ευημερία αναλαμβάνοντας ρίσκο και παράγοντας αγαθά και υπηρεσίες που βελτιώνουν τη ζωή των καταναλωτών που επιλέγουν οικειοθελώς τα προϊόντα του.

Κάθε κρατική παρέμβαση στην επιχειρηματική δράση, συνεπάγεται την βίαιη και αυθαίρετη απόσπαση των μέσων που χρησιμοποιεί ο επιχειρηματίας και διοχέτευση αυτών των μέσων σε διαύλους που εξυπηρετούν τις φιλοδοξίες της εκάστοτε κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει πως λιγότερα μέσα κατευθύνονται προς την εξυπηρέτηση της καταναλωτικής ζήτησης, με συνέπεια τη μείωση της ποιότητας και την αύξηση των τιμών των αγαθών. Με λίγα λόγια, σημαίνει τη μείωση του πλούτου για την κοινωνία που δεν διαπλέκεται με το κράτος.

Οι μόνοι παράγοντες που καθοδηγούν μια ελεύθερη αγορά και καθορίζουν τις τιμές, είναι οι σκοπούμενες πράξεις των ανθρώπων. Δεν υπάρχει αυτοματισμός. Υπάρχουν άνθρωποι που συνειδητά στοχεύουν σε επιλεγμένους στόχους και σκοπίμως καταφεύγουν σε συγκεκριμένα μέσα για την επίτευξη αυτών των σκοπών. Δεν υπάρχουν μυστηριώδεις μηχανικές δυνάμεις. Υπάρχει μόνο η βούληση κάθε ατόμου να ικανοποιήσει τη ζήτηση του για διάφορα αγαθά. Δεν υπάρχει ανωνυμία. Υπάρχετε εσείς και εγώ και όλοι οι υπόλοιποι. Και ο καθένας μας ασχολείται τόσο με την παραγωγή, όσο και με την κατανάλωση. Ο καθένας συνεισφέρει το μερίδιό του στον καθορισμό των πιο επειγόντων αγαθών προς παραγωγή και των τιμών τους.

Συμπέρασμα

Το δίλημμα δεν βρίσκεται μεταξύ των «αυτόματων δυνάμεων» της αγοράς και της προγραμματισμένης δράσης. Βρίσκεται ανάμεσα στη δημοκρατική διαδικασία της αγοράς, στην οποία ο κάθε άνθρωπος έχει το μερίδιό του από την μία πλευρά και, από την άλλη, στον αποκλειστικό έλεγχο ενός οργανισμού εξαναγκασμού, αυτόν του κράτους.

Οτιδήποτε κάνουν οι άνθρωποι στην οικονομία της αγοράς, αφορά την εκτέλεση των δικών τους σχεδίων. Με αυτή την έννοια κάθε ανθρώπινη πράξη προϋποθέτει σχεδιασμό. Αυτό, που υποστηρίζουν εκείνοι οι οποίοι αποκαλούν τους εαυτούς τους ειδικούς σχεδιαστές, δεν είναι η αντικατάσταση της σχεδιασμένης δράσης, ώστε να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος του δικού του σχεδιασμού. Είναι η αντικατάσταση των σχεδίων των συνανθρώπων τους με το πλάνο του κεντρικού κυβερνητικού σχεδιαστή. Ο σχεδιαστής αυτός είναι ένας δυνητικός δικτάτορας, που θέλει να στερήσει από όλους τους άλλους την εξουσία να οργανώνονται και να ενεργούν σύμφωνα με τα δικά τους σχέδια. Σκοπεύει σε ένα μόνο πράγμα: την αποκλειστική απόλυτη υπεροχή του δικού του σχεδίου εις βάρος των υπολοίπων.

Ο εχθρός της κοινωνίας δεν είναι ο επιχειρηματίας, αλλά το κράτος και οι «ειδικοί» του. Αυτοί έχουν την δύναμη της βίαιης αρπαγής των εισοδημάτων μας και όχι οι επιχειρηματίες.

 

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: