Αφήστε τοκογλύφους και ενεχυροδανειστές ήσυχους

0
211
Ενεχυροδανειστής

Εφόσον ο πελάτης προτιμά τα χρήματα, τότε το αντικείμενο έχει (γι’ αυτόν) λιγότερη αξία από αυτά. Αντίθετα, τα χρήματα έχουν λιγότερη αξία από το αντικείμενο για τον ενεχυροδανειστή. Αυτή η ανταλλαγή δεν θα πραγματοποιούταν, αν και οι δύο δεν είχαν αξιακές κλίμακες αντίθετης φοράς: ο ένας επιθυμεί περισσότερο αυτό που κατέχει ο άλλος από αυτό που κατέχει ο ίδιος

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Ενώ ακόμα είναι «ζεστό» το φιάσκο με τον «Ριχάρδο» (αν ήμουν στη θέση του θα έκανα μία υπέροχη μήνυση και στην ΕΛ.ΑΣ αλλά και στον Αλέξη Τσίπρα για την πρόωρη καταδίκη που εξέδωσε εκ της βουλευτικής του καρέκλας), και ενώ τα καθεστωτικά μίντια έχουν ξεσπαθώσει εναντίον του ενεχυροδανειστή, εμείς θα «σπάσουμε» το κατεστημένο, αναδεικνύοντας τοκογλύφους και ενεχυροδανειστές ως αφανείς ήρωες της καθημερινότητας.

Τοκογλύφος

Τοκογλύφος θεωρείται εκείνος ο δανειστής που χρεώνει υπέρογκα (αναλογικά) επιτόκια στους δανειζόμενους του. Το αν οι εισπρακτικές του πρακτικές είναι βίαιες και γενικά απειλεί τη σωματική ακεραιότητα των πελατών του, δεν αφορούν τον τοκογλύφο ως τοκογλύφο. Εφόσον μπορούμε να φανταστούμε (και εφόσον υπάρχουν) τοκογλύφοι και των δύο ειδών, τότε η ανάλυσή μας μπορεί να περιοριστεί στο δανειοδοτικό κομμάτι με ασφάλεια.

Γιατί κάποιος απευθύνεται σε τοκογλύφο; Υπάρχουν αρκετοί λόγοι. Πρώτον, το τραπεζικό σύστημα τον έχει απορρίψει λόγω κακής πιστοληπτικής αξιολόγησης, αφερεγγυότητας ή έλλειψης κεφαλαίου. Δεύτερον, οι τράπεζες, ως κρατικό καρτέλ πλέον, μπορεί να έχουν δεχθεί οδηγίες να δανείζουν σε συγκεκριμένα άτομα και προϋποθέσεις. Τέλος, κάποιος μπορεί να μην επιθυμεί να εμπλακεί με την τραπεζική γραφειοκρατία για δικούς του λόγους. Αυτοί οι λόγοι ευθύνονται και για τα αυξημένα επιτόκια. Κακή πιστοληπτική αξιολόγηση και αφερεγγυότητα υποδεικνύουν μεγάλο ρίσκο δανεισμού. Εκτός αυτού, το γεγονός ότι οι περισσότεροι τοκογλύφοι δεν δύνανται να έχουν το κεφαλαιακό απόθεμα των τραπεζών, τους αναγκάζει να ενσωματώσουν αυτό το μειονέκτημα καθώς και το ρίσκο στα επιτόκια που χρεώνουν.

Από οικονομικής άποψης λοιπόν, ο τοκογλύφος παρέχει μία πολύτιμη υπηρεσία. Ανταλλάσσει τη δική του ικανοποίηση στο παρόν παρέχοντας τα χρήματα που θα χρησιμοποιούσε ο ίδιος σε κάποιον που τα επιθυμεί για να «φέρει» μελλοντική κατανάλωση στο παρόν είτε μέσω απευθείας κατανάλωσης, είτε μέσω επένδυσης και παραγωγής. Παρέχει αυτήν την υπηρεσία στους «εξόριστους» του τραπεζικού συστήματος, στους ριψοκίνδυνους επενδυτές, όταν κανείς άλλος δεν θέλει να αναλάβει το ρίσκο αυτό. Τα υψηλά επιτόκια δικαιολογούνται σε κάθε περίπτωση και επομένως, η όλη λαϊκή αγανάκτηση εναντίον του είναι αστοιχείωτη και ανιστόρητη.

Ας μην ξεχνάμε, ότι η τοκογλυφία είναι γενικώς παράνομη, καθώς το τραπεζικό σύστημα είναι πλέον ένα κρατικά επιδοτημένο καρτέλ. Κάποιος που δεν έχει έγκριση δανειοδότησης, δεν έχει δηλαδή άδεια να χορηγεί δάνεια με ορισμένα άνωθεν επιτόκια, λειτουργεί ο ίδιος με αυξημένο το ρίσκο σύλληψης. Ακόμα ένας λόγος για τα υψηλά επιτόκια. Με άλλα λόγια, τα υψηλά επιτόκια οφείλονται και εν μέρη στο ότι το κράτος κάνει την δραστηριότητα του τοκογλύφου γενικά παράνομη και, επομένως, ριψοκίνδυνη.

Ενεχυροδανειστής

Ο ενεχυροδανειστής παρέχει έντοκα δάνεια με ενέχυρο, δηλαδή, αν το δάνειο δεν αποπληρωθεί, τότε το αντικείμενο που χρησιμοποιήθηκε ως εγγύηση παρακρατείται από τον ενεχυροδανειστή. Εκτός αυτού, πολλές φορές, τα ενεχυροδανειστήρια λειτουργούν και ως απλοί αγοραστές χρυσού ή άλλων πολύτιμων αντικειμένων (κοσμημάτων, πολύτιμων λίθων κοκ). Ξανά, ένας ενεχυροδανειστής μπορεί να είναι και κλεπταποδόχος (άρα και εγκληματίας), αλλά αυτό το χαρακτηριστικό δεν είναι εγγενές στον ενεχυροδανειστή per se.

Τώρα, πάλι, πρέπει να εξετάσουμε τους λόγους για τους οποίους κάποιος πηγαίνει σε ενεχυροδανειστές. Καταρχάς, ο ενεχυροδανειστής προσφέρει δάνειο με υποθήκη σε είδος, όπως κάθε τράπεζα. Δεν υπάρχει κάτι διαφορετικό σε αυτό. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο ενεχυροδανειστής θα δεχτεί ως εγγύηση οτιδήποτε αξίας έχει ο πελάτης και αυτή είναι αρχικά η πρώτη ένσταση στη λειτουργία του. Πώς εκτιμάται το αντικείμενο αυτό; Δεν μπορεί ενεχυροδανειστής να δώσει μία χαμηλότερη από την αξία του τιμή και έτσι να «εξαπατήσει» τον πελάτη που μάλλον δεν βρίσκεται στη θέση να γνωρίζει την «πραγματική αξία» του αντικειμένου αυτού;

Η άποψη αυτή βασίζεται στην εσφαλμένη πεποίθηση ότι η αξία είναι ένα αντικειμενικά μετρήσιμο μέγεθος. Στην πραγματικότητα, αν ένα άτομο δεχτεί την αποτίμηση του ενεχυροδανειστή, τότε έχει δεχτεί και την αξία που του έδωσε εκείνος. Ακόμα πιο ακριβές θα ήταν να πούμε, ότι η χρηματική αξία δεν ταυτίζεται με την αξία που δίνει στο αντικείμενο ούτε ο ενεχυροδανειστής αλλά ούτε και ο πελάτης. Εφόσον ο πελάτης προτιμά τα χρήματα, τότε το αντικείμενο έχει (γι’ αυτόν) λιγότερη αξία από αυτά. Αντίθετα, τα χρήματα έχουν λιγότερη αξία από το αντικείμενο για τον ενεχυροδανειστή. Αυτή η ανταλλαγή δεν θα πραγματοποιούταν, αν και οι δύο δεν είχαν αξιακές κλίμακες αντίθετης φοράς: ο ένας επιθυμεί περισσότερο αυτό που κατέχει ο άλλος από αυτό που κατέχει ο ίδιος. Εάν ο πελάτης δεν βρίσκει την αποτίμηση του ενεχυροδανειστή δίκαιη, μπορεί να δοκιμάσει σε άλλον.

Όταν ο ενεχυροδανειστής δεν δανείζει ενυπόθηκα, αλλά αγοράζει πολύτιμα αντικείμενα, πραγματοποιεί μία άλλη λειτουργία: την παροχή ρευστότητας. Κάποιος σε ανάγκη για μετρητά, παραδίδει για παράδειγμα ένα χρυσό ρολόι και λαμβάνει ρευστό χρήμα έναντι. Η λαϊκή, μπακαλίστικη άποψη εδώ έχει καταδικάσει πάλι τον ενεχυροδανειστή καθώς θεωρείται «κατάντια» ή «εκμετάλλευση της ανάγκης του άλλου» η αγορά χρυσών αντικειμένων. Με άλλα λόγια ο ενεχυροδανειστής εκμεταλλεύεται την ανάγκη για ρευστότητα, ρίχνει τεχνητά την αξία των αντικειμένων και ο πελάτης βγαίνει αναγκαστικά χαμένος.

Πέραν του σφάλματος περί αξίας που αναλύσαμε προηγουμένως, το δεύτερο πράγμα που πρέπει να αναρωτηθούμε είναι το εξής: γιατί κάποιος πηγαίνει και πουλάει τον χρυσό του; Δεν είναι ο χρυσός τόσο πολύτιμος όσο για να αγοραστούν αγαθά, δεν είναι, με άλλα λόγια χρήμα; Κι όμως, ο χρυσός δεν υπάγεται στο legal tender που υπάγεται το κρατικό ακάλυπτο χρήμα, κοινώς δεν μπορεί κάποιος να πληρώσει οφειλές στο Ελληνικό κράτος σε χρυσό. Ο χρυσός μπορεί να κατασχεθεί μόνο εάν υπάρχουν οφειλές. Σαφώς, άνθρωποι μεταξύ τους μπορούν να χρησιμοποιήσουν χρυσό για να κάνουν συναλλαγές, αλλά εφόσον ο χρυσός παρακωλύεται νομικά, λίγοι άνθρωποι, πλην ενεχυροδανειστών ή άλλων επενδυτών, ασχολούνται μαζί του. Ο χρυσός δεν επιτρέπεται να επέχει θέση χρήματος στις παρούσες οικονομίες μας.

Πιο απλά, με τον νομικό περιορισμό του χρυσού ως χρήμα, αυτομάτως φτωχοποιήθηκαν όσοι είχαν επενδύσει σε χρυσό πριν από την απαγόρευσή του. Αναγκαστικά, για να πληρώσουν τις ολοένα και αυξανόμενες εισφορές και φόρους στο δημόσιο, πρέπει να ρευστοποιήσουν τον χρυσό τους στο άμεσα αποδεκτό συνάλλαγμα, ευρώ, δολάρια κοκ. Αν δεν υπήρχε ο ενεχυροδανειστής, αυτοί οι άνθρωποι θα έχαναν πολλά παραπάνω από τον χρυσό τους από το ελληνικό κράτος. Επομένως, ο ενεχυροδανειστής δεν εκμεταλλεύεται κανέναν. Παρέχει μία υπηρεσία η ανάγκη για την οποία προέκυψε μέσω της κρατικής παρέμβασης. Ίσα-ίσα, οι άνθρωποι που είχαν χρυσό, εάν αυτός ήταν νόμιμα αποδεκτός ως legal tender, δε θα είχαν καν ανάγκη για ενεχυροδανειστή: θα ήταν ήδη πλούσιοι λόγω της αξίας του μετάλλου. Ο ενεχυροδανειστής τους σώζει από την χρεοκοπία και την φτώχεια, φτώχεια στην οποία τους έριξε το ελληνικό, και όχι μόνο, κράτος.

Κλείνοντας

Ας μην ξεχνάμε, ότι η συναλλαγή με τοκογλύφους και ενεχυροδανειστές είναι παντελώς εθελοντική, από την άποψη ότι ο πελάτης δεν δέχεται βία ή απειλή βίας για να συναλλαγχθεί μαζί τους από τους ίδιους. Ο τοκογλύφος δε χρειάζεται να τραβήξει πιστόλι ή να χρησιμοποιήσει την κρατική βία για να αποκτήσει πελατεία. Η πελατεία του τον βρίσκει μόνη της. Το γεγονός ότι λειτουργεί κόντρα στην κοινή γνώμη, η οποία τον θεωρεί εσφαλμένα ανήθικο, τον κάνει αναγκαστικά και έναν μικρό ήρωα.

Ο ενεχυροδανειστής από την άλλη, όχι μόνο δεν εκμεταλλεύεται τον πελάτη του μειώνοντας τεχνητά την αξία του αντικειμένου που υποθηκεύεται αλλά, και ειδικά όταν λειτουργεί ως αγοραστής χρυσού, ανακουφίζει τους ανθρώπους που έχουν πέσει θύματα της κρατικής βίας μη μπορώντας να χρησιμοποιήσουν τον χρυσό τους ως χρήμα εξ αρχής. Παρέχει μία πολύτιμη υπηρεσία ενάντια στο κράτος και τους πράκτορες του. Το να θεωρούμε τον ενεχυροδανειστή ως το πρόβλημα είναι εντελώς αβάσιμο. Το να απαιτούμε την καταδίκη των ενεχυροδανειστών είναι σαν να αντιμετωπίζουμε τον καρκίνο του στομάχου παίρνοντας παυσίπονα για τις καούρες. Ο καρκίνος όμως παραμένει, και ο καρκίνος είναι η κρατική παρέμβαση στο χρήμα εξ αρχής.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: