Bασικά Οικονομικά: Οι φόροι αποθαρρύνουν την παραγωγή

0
834
Φόροι
Οι φόροι αποθαρρύνουν τις επενδύσεις κάτι που με τι σειρά του αποτρέπει τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του εθνικού εισοδήματος που εισπράττεται από τους φόρους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο αποτρεπτικός παράγοντας για την ιδιωτική παραγωγή και απασχόληση

Του Henry Hazlitt*
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που καθιστά απίθανο το ότι ο πλούτος που δημιουργείται από τις κρατικές δαπάνες θα αντισταθμίσει πλήρως τον πλούτο που καταστράφηκε από τους φόρους που επιβλήθηκαν για να χρηματοδοτηθούν αυτές οι δαπάνες. Δεν είναι απλό θέμα, όπως θεωρείται συχνά, το να βγαίνει κάτι από τη δεξιά τσέπη του έθνους για να μπαίνει στην αριστερή του τσέπη. Οι κυβερνητικοί εισοδηματίες μας λένε, για παράδειγμα, ότι αν το εθνικό εισόδημα είναι 200.000.000.000 ευρώ (είναι πάντοτε γενναιόδωροι στον καθορισμό αυτού του ποσού), τότε οι κρατικοί φόροι των 50.000.000.000 ευρώ ετησίως θα σήμαιναν ότι μόνο το 25% του εθνικού εισοδήματος μεταφέρθηκε από ιδιωτικούς σκοπούς σε δημόσιους σκοπούς.

Αυτό μιλώντας σαν να ήταν η ίδια η χώρα που συγκεντρώνει πόρους μια τεράστια εταιρεία και σαν να πραγματοποιούσε μία ενημέρωση λογιστικών βιβλίων. Οι κυβερνητικοί καταναλωτές ξεχνούν ότι παίρνουν τα χρήματα από τον Α για να τα δώσουν στον Β. Ή μάλλον, το ξέρουν πολύ καλά. Αλλά, ενώ διαχέονται όλα τα οφέλη της διαδικασίας στον Β, και όλα τα θαυμάσια πράγματα που θα αποκτήσει, τα οποία δεν θα είχε αν τα χρήματα δεν είχαν μεταφερθεί σε αυτόν, ξεχνούν τα αποτελέσματα της συναλλαγής στον Α. Τα αποτελέσματα στον Β φαίνονται, στον Α αγνοούνται.

Το «αόρατο» αποτέλεσμα

Στον σύγχρονο κόσμο μας δεν υπάρχει ομοιογενές ποσοστό φόρου εισοδήματος που επιβάλλεται σε όλους. Το μεγάλο βάρος των φόρων εισοδήματος επιβάλλεται σε ένα μικρό ποσοστό του εισοδήματος του έθνους. Και αυτοί οι φόροι εισοδήματος πρέπει να συμπληρωθούν με φόρους άλλων ειδών. Αυτοί οι φόροι αναπόφευκτα επηρεάζουν τις ενέργειες και τα κίνητρα εκείνων από τους οποίους έχουν ληφθεί. Όταν μια εταιρία χάνει 100 λεπτά ανά κάθε ευρώ αλλά επιτρέπεται να κρατήσει μόνο 60 λεπτά ανά κάθε ευρώ που κερδίζει, όταν δεν μπορεί να αντισταθμίσει τα έτη των ζημιών της έναντι των ετών κέρδους της ή δεν μπορεί να το κάνει επαρκώς, επηρεάζεται. Δεν επεκτείνει τις δραστηριότητές της ή επεκτείνει μόνο εκείνες που ενέχουν ελάχιστο κίνδυνο.

Οι μεγάλοι φόροι αποθαρρύνουν την επένδυση και την παραγωγή

Οι άνθρωποι που αναγνωρίζουν αυτήν την κατάσταση αποθαρρύνονται από το να ξεκινήσουν νέες επιχειρήσεις. Έτσι, οι παλιοί εργοδότες δεν παρέχουν περισσότερη απασχόληση ή όχι τόση όση θα μπορούσαν. Και άλλοι αποφασίζουν να μην γίνουν καθόλου εργοδότες. Τα βελτιωμένα μηχανήματα και τα καλύτερα εξοπλισμένα εργοστάσια δημιουργούνται πολύ αργότερα από ότι αν τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Το αποτέλεσμα είναι μακροπρόθεσμα ότι οι καταναλωτές εμποδίζονται από το να αποκτήσουν καλύτερα και φθηνότερα προϊόντα και οι πραγματικοί μισθοί να παραμένουν χαμηλοί.

Υπάρχει παρόμοια επίδραση όταν τα προσωπικά εισοδήματα φορολογούνται με 50, 60, 75 και 90 τοις εκατό. Οι άνθρωποι αρχίζουν να αναρωτιούνται γιατί πρέπει να εργάζονται έξι, οκτώ ή δέκα μήνες όλη τη χρονιά για την κυβέρνηση και μόνο έξι, τέσσερις ή δύο μήνες για τον εαυτό τους και τις οικογένειές τους. Αν χάνουν ολόκληρο το ευρώ, αλλά μπορούν να κρατήσουν μόνο ένα λεπτό από αυτό όταν το κερδίζουν, θεωρούν ότι είναι ανόητο να αναλάβουν κινδύνους με το κεφάλαιό τους. Επιπλέον, το διαθέσιμο κεφάλαιο για την ανάληψη κινδύνων συρρικνώνεται εξαιρετικά. Φορολογείται πολύ πριν να μπορέσει να συσσωρευτεί. Εν ολίγοις, το κεφάλαιο για την παροχή νέων ιδιωτικών θέσεων εργασίας αποτρέπεται πρώτα από την εμφάνισή του και το μέρος που δημιουργείται στη συνέχεια αποτρέπεται από την διοχέτευση του στην ίδρυση νέων επιχειρήσεων. Οι κυβερνητικοί οικονομολόγοι δημιουργούν το ίδιο το πρόβλημα ανεργίας που λένε ότι επιλύουν.

Συνοψίζοντας

Ορισμένοι φόροι είναι βέβαια απαραίτητοι για την άσκηση των βασικών λειτουργιών της κυβέρνησης (σ.σ. σύμφωνα με τους ελαχισταρχιστές αυτές είναι: αστυνομία, στρατός και δικαστήρια). Οι λογικοί φόροι για το σκοπό αυτό δεν μπορούν να βλάψουν την παραγωγή πολύ. Το είδος των κυβερνητικών υπηρεσιών που στη συνέχεια παρέχονται σε αντάλλαγμα, το οποίο μεταξύ άλλων προστατεύει την ίδια την παραγωγή, αντισταθμίζει περισσότερο αυτήν την απώλεια στην παραγωγή. Όμως, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του εθνικού εισοδήματος που εισπράττεται από τους φόρους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο αποτρεπτικός παράγοντας για την ιδιωτική παραγωγή και απασχόληση. Όταν η συνολική φορολογική επιβάρυνση αυξάνεται πέρα από ένα ανεκτό μέγεθος, το πρόβλημα της χάραξης φορολογιών, που δεν θα αποθαρρύνουν και δε θα διαταράξουν την παραγωγή, καθίσταται μη επιλύσιμο.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε επίσης:

* Το κείμενο αποτελεί απόδοση του πέμπτου κεφαλαίου του βιβλίου του Henry Hazlitt «Economics in One lesson» (1946), με τίτλο «Taxes discourage production». Στα ελληνικά έχει μεταφραστεί από τον Νίκο Ρώμπαπα, Εκτελεστικό Διευθυντή του ΚΕΦίΜ και κυκλοφορεί ήδη η δεύτερη έκδοση από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.