Δεν βαρεθήκατε να κριτικάρετε την Black Friday;

0
221
Black Friday

Προσωπικά δεν θα σας κατηγορήσω αν πάτε και ψωνίσετε με την ψυχή σας στην επόμενη Black Friday. Μόνο εσείς ξέρετε τι χρειάζεστε πραγματικά και κανείς άλλος

του Μιχάλη Γκουντή

Πρόλογος

Προειδοποίηση: Το άρθρο που ακολουθεί είναι καυστικότατο και προσβλητικό. Μην πείτε ότι δεν σας προειδοποίησα.

Εισαγωγή

Λατρεύω την περίοδο της «Μαύρης Παρασκευής». Όχι, συνήθως δεν πάω να στηθώ σε ουρές για να ψωνίσω κάτι που θέλω. Εξάλλου, την ημέρα εκείνη είχαμε και ως Ελεύθερη Αγορά την εκδήλωση «Από τον Ludwig von Mises στον Murray Rothbard», οπότε, και να ήθελα, δεν μπορούσα να εκδηλώσω την «καταναλωτική μανία» μου. Δεν πειράζει, άλλοι ηθικά ανώτεροι και διανοητικά επαρκέστεροι άνθρωποι δραστηριοποιήθηκαν για να σχολιάσουν το γεγονός αυτό. Ας δούμε πάνω-κάτω την κριτική τους.

«Κοιτάξτε την κατάντια μας!»

Τι σκοπό έχει ένα βίντεο στο οποίο απεικονίζονται τα εξής: 1) πλήθος ανθρώπων να μπαίνουν σε μαγαζί σπρώχνοντας ο ένας τον άλλον, 2) πλάνα λιμνών και ποταμών γεμάτων σκουπίδια και 3) παιδιά μικρής ηλικίας να δουλεύουν στα λεγόμενα «κάτεργα» (sweatshops) της ανατολικής Ασίας; Δεν έχω ιδέα, αλλά μάλλον κάποιος θέλει να μας κάνει να νιώθουμε ένοχοι, διότι προφανώς οι άνθρωποι που μπουκάρουν σε ένα μαγαζί είναι υπεύθυνοι για το ότι κάποιες λίμνες είναι βρώμικες και ότι υπάρχει παιδική εργασία. Βλέπετε όμως, αυτό το αποκαλεί κατάντια εν καιρώ «Black Friday», τις υπόλοιπες μέρες είναι απλά Δευτέρα ή Τρίτη ή Τετάρτη. Ας του προτείνουμε κάτι. Να σταματήσει να αγοράζει οτιδήποτε φτιάχνεται από παιδιά. Να μηδενίσει το εισόδημα των sweatshops, να απολυθούν τα παιδιά και φυσικά να καταλήξουν σε χειρότερα πόστα: πορνεία, ναρκωτικά, επαιτεία… Υπέροχα.

Όσο για τις λίμνες…ρωτήστε κάποιον: γιατί το σπίτι και του μαγαζί κάποιου είναι συνήθως καθαρό και προσεγμένο; Μήπως επειδή το θεωρεί δικό του, άρα και πολύτιμο; Η λίμνη σε ποιον ανήκει; Σε κανέναν, άρα μήπως να βρίσκαμε και κανέναν ιδιοκτήτη για τη λίμνη; Πολύ δύσκολο να το σκεφτεί κάποιος. Αφήστε τον να κράζει εκ του πληκτρολογίου το πιτσιρίκι που πήγε να ψωνίσει κινητό με 700 ευρώ, για να κάνει με αυτό λάηκς στο facebook. Έχει και δουλειές ο άνθρωπος, μην τον ζορίζουμε με δύσκολα ερωτήματα.

«Έλα μωρέ τώρα, πάνε και ψωνίζουν πράγματα που δεν τα έχουν ανάγκη»

Κάτσε, κάτσε…ένα βήμα τη φορά. Πάω και αγοράζω κάτι, το χρειάζομαι ή δεν το χρειάζομαι; Μάλλον το χρειάζομαι, γι’ αυτό και το αγοράζω εξ αρχής, σωστά; Ναι, θα μου πεις, αλλά δεν είναι «πραγματική» ανάγκη αυτό που θες να αγοράσεις, έχεις πάθει πλύση εγκεφάλου, δεν το χρειάζεσαι «πραγματικά». Και που ξέρεις εσύ τι χρειάζομαι πραγματικά και τι όχι; Στο είπε κανένας «ψυχολόγος» αυτό μήπως; Πώς ξέρει βλέποντας για παράδειγμα ένα βίντεο και ανυπόμονα πλήθη, ποιος από όλους είναι παθολογικά καταναλωτής και ποιος όχι; Ε, όλο και κάποιος θα είναι ε; Σαφώς, αλλά όλο και κάποιος από τους «ψυχολόγους» δε θα έχει και αυτός την ψευδαίσθηση ότι ξέρει καλύτερα από τον καθένα μας τι νιώθουμε; Σε παρακαλώ δηλαδή, όχι δύο μέτρα και σταθμά, έτσι;

«Δεν ήταν πραγματικές εκπτώσεις, έκλεψαν τους καταναλωτές που τους πίστεψαν»

Έλα πες μου, ήθελες 100% έκπτωση, έτσι; Δεν σου άρεσε ούτε το 10%, ούτε το 20%. Από 70-80% και πάνω όμως…όλα καλύτερα έτσι; Κάτσε κάτω να σου μάθω οικονομικά. Έστω ότι ανακοινώνω εκπτώσεις για μία περίοδο 2 ημερών, με τις αρχικές τιμές ήδη γνωστές. Με αυτήν την ανακοίνωση, ήδη προβλέπεται αύξηση στη ζήτηση. Επομένως, λόγω της αναμονής αυτής, οι επιχειρηματίες ανεβάζουν τιμές εκ των προτέρων και μετά κάνουν έκπτωση επί των νέων τιμών που αντικατοπτρίζουν αυτήν την αναμονή για αύξηση της ζήτησης. Αν προβλεπόταν αύξηση στη ζήτηση για οποιοδήποτε άλλο προϊόν, θα γινόταν το ίδιο. Η διαφορά είναι ότι εδώ ανακοινώνεται η εκπτωτική περίοδος εκ των προτέρων. Απάτη; Όχι φυσικά, διότι το στοκ των προϊόντων παραμένει ίδιο με την ζήτηση να αυξάνεται. Οικονομικά δημοτικού!

Παρόλα αυτά, με μία μικρή έρευνα αγορά μπορούσες να ξέρεις τις τιμές προ της Black Friday και να κρίνεις επομένως, αν οι εκπτώσεις άξιζαν τον κόπο. Με απλά λόγια: αναμονή για αύξηση στη ζήτηση σημαίνει αύξηση τιμών για να αντικατοπτριστεί η νέα ισορροπία με την προσφορά. Έπειτα, έκπτωση επί της τιμής αυτής. Όπως και να έχει, έκπτωση έχεις και πάλι, απλά επειδή η έρευνα αγοράς δεν σε απασχόλησε ποτέ, τώρα κάθεσαι και κατηγορείς τον επιχειρηματία επειδή έκανε μία πρόβλεψη για αύξηση ζήτησης. Δεν φταίει αυτός: αυτός κάνει τη δουλειά του ως επιχειρηματίας ενώ εσύ περιμένεις τα πάντα έτοιμα επειδή θεωρείς εαυτόν κυρίαρχο καταναλωτή επί των επιλογών του επιχειρηματία. Αν η τακτική του επιχειρηματία πετύχει, θα έχει κέρδη, αν όχι, θα έχει ζημίες. Αν έχει κέρδη, μάλλον το κοινό ωφελήθηκε όπως και να έχει από τις αγορές του. Ειδάλλως δεν θα τις έκανε εξ αρχής.

Επίλογος

Κάποια στιγμή θα βαρεθείτε. Ακόμα και εκεί ισχύει η οριακή ωφέλεια, θα επέλθει κορεσμός. Προσωπικά δεν θα σας κατηγορήσω αν πάτε και ψωνίσετε με την ψυχή σας στην επόμενη Black Friday. Μόνο εσείς ξέρετε τι χρειάζεστε πραγματικά και κανείς άλλος. Αν θεωρείτε ότι θέλετε ψυχολογική υποστήριξη για να χαλιναγωγήσετε την καταναλωτικότητα σας, πάλι, είναι δική σας επιλογή για το αν θα την αναζητήσετε. Καμία Black Friday δεν ευθύνεται γι’ αυτά που κουβαλάτε στο κεφάλι σας.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: