Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα κοστίζει περισσότερο απ’ όσο νομίζετε

0
505
UBI

Δεδομένου του ευρέος πεδίου των UBI, θα μειώσουν τα κίνητρα για εργασία και θα τα μετατρέψουν σε πολιτικά κίνητρα. Ακόμα κι αν ξεκινήσουν με πενιχρές επιχορηγήσεις, τι μπορεί να εμποδίσει τους δικαιούχους να ζητήσουν περισσότερο γενναιόδωρα ποσά; Οι πολιτικοί θα πρέπει να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τους τιμωρητικούς φόρους

του José Niño
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές των μέσων ενημέρωσης, το Universal Basic Income (UBI) στη Φινλανδία έρχεται στο τέλος του. Αλλά ο καθηγητής Olli Kangas, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στοn φινλανδικό οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, ισχυρίζεται ότι το πείραμα «συνεχίζεται σύμφωνα με το σχέδιο και θα συνεχιστεί μέχρι τα τέλη του 2018». Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για επέκταση του προγράμματος από εκεί και πέρα, ωστόσο.

Η Φινλανδία απέκτησε φήμη το 2017 όταν ξεκίνησε ένα πρόγραμμα UBI, όπου η κυβέρνηση έδωσε μηνιαίες επιχορηγήσεις ύψους 560 ευρώ (περίπου 670 δολ.) Σε 2.000 τυχαία επιλεγμένους άνεργους πολίτες χωρίς κριτήρια. Παρόλο που το πρόγραμμα αυτό έχει προγραμματιστεί να λήξει στα τέλη του 2018, είναι μόνο θέμα χρόνου πριν οι άλλες χώρες αντιγράψουν το μοντέλο της Φινλανδίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πόλη του Stockton της Καλιφόρνια, η οποία υπέβαλε πτώχευση το 2012, ξεκινά ήδη τη δική της δοκιμή βασικού εισοδήματος, παρά τους δημοσιονομικούς κινδύνους. Ενώ οι πολιτικοί πειραματισμοί πρέπει να ενθαρρυνθούν, οι δοκιμές του UBI δεν αξίζει να διεξαχθούν, πόσο μάλλον να επεκταθούν. Πέραν της ενίσχυσης της εξάρτησης και της αύξησης του φορολογικού βάρους, τα UBI τελικά μειώνουν την ικανότητα του ιδιωτικού τομέα να συσσωρεύει περισσότερα κεφάλαια και να αυξάνει την παραγωγικότητα των εργαζομένων – τους πιο αξιόπιστους τρόπους μείωσης της φτώχειας.

Μία καθόλου πρωτότυπη ιδέα με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα

Τα UBI δεν είναι ακριβώς κάτι καινούριο, έχοντας συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη από διανοούμενους όλων των πολιτικών ιδεολογιών κατά τη διάρκεια των ετών. Ακόμη και οι οικονομολόγοι της ελεύθερης αγοράς όπως ο Milton Friedman υποστήριξαν το UBI, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή και η διατήρηση του θα ήταν πιο φτηνή και λιγότερο δαπανηρή από μια παραδοσιακή προνοιακή γραφειοκρατία. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 έως και τη δεκαετία του 1970, παρόμοια προγράμματα εφαρμόστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ονομάστηκαν πειράματα αρνητικού φόρου εισοδήματος, όπου οι εργαζόμενοι που λάμβαναν κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο εισοδήματος λάμβαναν πληρωμές από την κυβέρνηση, αντί να πληρώνουν φόρους στην κυβέρνηση. Αν και διαφέρει από το ξαδερφάκι του το UBI, έδωσαν ακόμα ενδιαφέροντα ευρήματα σχετικά με τις επιδράσεις των μοντέλων βασικού εισοδήματος.

Στη μελέτη «The Work Response to a Guaranteed Income: A Survey of Experimental Evidence», ο οικονομολόγος Gary Burtless διαπίστωσε ότι» τα σχέδια αρνητικού φόρου εισοδήματος που δοκιμάστηκαν στα πειράματα αναμένονταν να μειώσουν την προσπάθεια των συμμετεχόντων και το έκαναν». Επιπλέον μία σύγκριση της προσφοράς εργασίας από τα τέσσερα πειράματα αρνητικού φόρου εισοδήματος κατέδειξε μια συνεπή τάση των εργαζομένων να μειώνουν την προσφορά εργασίας, όταν έλαβαν λάμβαναν παροχή αρνητικού φόρου εισοδήματος. Ενώ αυτές οι τάσεις στην απασχόληση φαίνονται ανησυχητικές, υπάρχει ένας μεγαλύτερος κίνδυνος όταν αναφερόμαστε στο UBI. Οποιαδήποτε σοβαρή συζήτηση σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη αρχίζει και τελειώνει με την αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων. Το UBI είναι εντελώς επιζήμιο από την άποψη αυτή.

Υπό κανονικές συνθήκες, σε μια ελεύθερη αγορά, οι επιχειρήσεις προσπαθούν συνεχώς να αυξάνουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων, πράγμα που ωφελεί τα άτομα που πραγματικά πηγαίνουν να δουλέψουν. Ωστόσο, το κόστος πίσω από ένα UBI στερεί από τους εργοδότες τους πόρους που απαιτούνται για την αύξηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και, συνεπώς, την αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων. Ως αποτέλεσμα, οι δυνητικοί εργαζόμενοι που λαμβάνουν κρατική ενίσχυση ωφελούνται σε βάρος άλλων πραγματικών εργαζομένων που χάνουν ευκαιρίες να γίνουν πιο παραγωγικοί. Αυτοί οι εργαζόμενοι στη συνέχεια λαμβάνουν χαμηλότερους μισθούς από ότι θα είχαν, αν δεν υπήρχε το UBI. Αυτή η απορρόφηση του πλούτου καθιστά την κοινωνία φτωχότερη σε τελική ανάλυση.

Παρά το την επαναστατικό μάρκετινγκ, οι αρνητικοί φόροι εισοδήματος και άλλες προτάσεις βασικού εισοδήματος φαίνεται να λειτουργούν ακριβώς όπως τα παραδοσιακά μέτρα πρόνοιας που καταπνίγουν τη συσσώρευση κεφαλαίου και εκτρέπουν τον πλούτο μακριά από τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας.

Ακόμα ένα μόνιμο κυβερνητικό πρόγραμμα

Δεδομένου του ευρέος πεδίου των UBI, θα μειώσουν τα κίνητρα για εργασία και θα τα μετατρέψουν σε πολιτικά κίνητρα. Ακόμα κι αν ξεκινήσουν με πενιχρές επιχορηγήσεις, τι μπορεί να εμποδίσει τους δικαιούχους να ζητήσουν περισσότερο γενναιόδωρα ποσά; Οι πολιτικοί θα πρέπει να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τους τιμωρητικούς φόρους.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ο Milton Friedman κατάλαβε ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο μόνιμο όσο ένα προσωρινό κυβερνητικό πρόγραμμα. Ένα UBI δεν θα λειτουργούσε διαφορετικά από το σημερινό πρότυπο δοκιμής των μέσων κοινωνικής πρόνοιας και απλώς θα προσέθετε περισσότερο στα ήδη τρέχοντα ελλείμματα, εκτρέποντας πόρους από τους παραγωγικούς τομείς της κοινωνίας.

Το ορατό και το αόρατο

Καμία οικονομική ανάλυση των κοινωνικών πολιτικών μεταβίβασης παροχών δεν είναι ολοκληρωμένη χωρίς τη διορατικότητα του Γάλλου οικονομολόγου Frédéric Bastiat. Συχνά παραβλέπεται στις συζητήσεις πολιτικής, η έννοια του «ορατού και αόρατου« κάτι που καταδεικνύει πώς οι πολιτικές όπως το UBI δεν μπορούν να κριθούν αποκλειστικά από τα άμεσα και φαινομενικά τους αποτελέσματα.

Όταν εφαρμόζεται μια πολιτική παροχών όπως το UBI, αυτό που βλέπουμε είναι η μεταφορά χρημάτων από έναν τομέα της οικονομίας σε πιο φτωχούς τομείς. Ωστόσο, αυτό που δεν φαίνεται είναι τα χρήματα που χάνουν οι παραγωγικοί τομείς της οικονομίας. Υπό κανονικές συνθήκες, τα ίδια χρήματα θα δαπανούνταν για την επέκταση των επιχειρήσεων και για άλλες επενδύσεις που αυξάνουν την παραγωγή των εργαζομένων και τα εισοδήματα τους.

Η συσσώρευση κεφαλαίου το καλύτερο όπλο κατά της φτώχειας

Εάν η Φινλανδία επιθυμεί να αντιμετωπίσει τη φτώχεια, πρέπει να στραφεί στις πολιτικές που ενισχύουν την οικονομική ελευθερία. Μια χώρα όπως η Φινλανδία έχει ήδη καταταχθεί ως μία από τις πιο ελεύθερες στον κόσμο, τοποθετώντας την στην 26η και 17η στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας του Ιδρύματος Heritage και στην κατάταξη της Οικονομικής Ελευθερίας του Κόσμου του Ινστιτούτου Fraser, αντίστοιχα.

Οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής στη Φινλανδία και σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να εργάζονται ακούραστα για να αυξήσουν την κατάταξη της οικονομικής ελευθερίας της χώρας τους προκειμένου να αποκομίσουν πλήρως τα οφέλη των αγορών. Η μείωση των φόρων, η μείωση των φραγμών στη δημιουργία επιχειρήσεων και η αύξηση της ελευθερίας μετακίνησης εργατικού δυναμικού διαδραματίζουν αναπόσπαστο ρόλο στην ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: