FΕΕ: Η Ευρωπαϊκή Ένωση βαδίζει ολοένα και περισσότερο προς τον συγκεντρωτισμό

0
623
Ευρώπη
Guy Verhofstadt: κύριος υπέρμαχος της συγκέντρωσης εξουσιών στις Βρυξέλλες.

σε μια Ευρώπη που είναι ασφαλέστερη τώρα από ότι στη δεκαετία του 1970 και ανάμεσα στα πιο ειρηνικά μέρη του πλανήτη, για ποια απειλή προετοιμάζεται η ήπειρος; Μόνο σε έναν κόσμο όπου οι Βρυξέλλες φαντάζονται τη Ρωσία να εισβάλει στα κράτη της Βαλτικής, η κίνηση αυτή έχει κάποια λογική

του Bill Wirtz
Αρχική δημοσίευση στο FEE.org: The European Union Wants to Be an Even Bigger Global Bully
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Mε την πάροδο του χρόνου, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο από μια οικονομική συνεργασία μεταξύ των εθνών. Η Ε.Ε. αποτελεί μια μεγάλη και παρεμβατική κυβέρνηση που αποκτά συνεχώς νέες εξουσίες. Και όπως με όλα τα υπερ-κράτη, η τάση της να υπερασπίζεται την ελευθερία έναντι του εξαναγκασμού συρρικνώνεται.

Η «Ενωμένη Πολιτεία της Ευρώπης»

Όταν ο  ευρωσκεπτικισμός  έγινε μέρος του πολιτικού τοπίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι φόβοι για τη δημιουργία των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» ήταν ευρέως διαδεδομένοι μεταξύ των κύκλων που αντιτίθενται σε αυτό το πολιτικό σχέδιο. Εκείνη την εποχή, αυτός ο φόβος θεωρήθηκε ευρέως ως γραφικός και κλισέ. Ωστόσο, τα κλισέ γίνονται κλισέ για κάποιο λόγο.

Όπως προέβλεψαν οι σκεπτικιστές ως προς την γραφειοκρατία των Βρυξελλών, η ένωση έχει συγκεντρώσει μεγάλη εξουσία μέσα στις δομές της. Τώρα που το Ηνωμένο Βασίλειο έχει γίνει η πρώτη χώρα που εγκαταλείπει την Ε.Ε., ίσως κάποιοι πίστευαν ότι θα υπάρξει μια νέα αξιολόγηση αυτής της μεγάλης προσπάθειας συγκέντρωσης εξουσιών. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται ολοένα και περισσότερο προς το συγκεντρωτισμό δύο βασικών πτυχών: της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας.

Εξωτερική πολιτική

Από την τελευταία θεσμική μεταρρύθμιση της Ε.Ε. το 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι η εκτελεστική εξουσία, όρισε έναν Ύπατο Αρμοστή για τις Διεθνής Σχέσεις. Η θέση, την οποία κατέχει επί του παρόντος η Ιταλίδα πολιτικός Federica Mogherini, έχει χλευαστεί ότι ουσιαστικά είναι άχρηστη, δεδομένου ότι η Ε.Ε. δεν έχει κοινή εξωτερική πολιτική. Αυτό θα ήταν παρόμοιο με το διορισμό ενός γραμματέα σε ένα τμήμα το οποίο δεν έχει λάβει καμία εξουσία από την κυβέρνηση. Ωστόσο, αυτό δεν εμπόδισε την Mogherini να κάνει δηλώσεις πολιτικής σε μια προσπάθεια να ενώσει τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη πίσω από μια κοινή θέση.

Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα ήταν όταν η Mogherini καταδίκασε τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη μετακίνηση της πρεσβείας στο Ισραήλ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, αλλά η Τσεχική Δημοκρατία απέκλεισε κάθε προσπάθεια να υπάρξει μια κοινή θέση. Ο Τσέχος πρόεδρος Milos Zeman υποσχέθηκε διαδοχικά να ακολουθήσει το αμερικανικό πρότυπο και να μετακινήσει και αυτός την πρεσβεία του.

Guy Verhofstadt: Ο ιθύνων νους πίσω από τον συγκεντρωτισμό

Αυτό έχει προκαλέσει πονοκεφάλους σε όσους σκοπεύουν να συγκεντρωτικοποιήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις Βρυξέλλες, η ιδέα ότι τα επιμέρους κράτη μέλη αποκλίνουν από τη θέση της «κοινής λογικής» δεν γίνεται εύκολα δεκτή. Κάτι που αποδείχτηκε άριστα από το σημαντικό μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τον διαπραγματευτή του Brexit Guy Verhofstadt  σε αυτό το tweet:

Guy Verhofstadt
«Πρέπει να απαλλαχτούμε από τον κανόνα ομοφωνίας σχετικά με την εξωτερική πολιτική. Δείτε την ανικανότητά μας σήμερα να αντιδράσουμε στη Ρωσική επίθεση σε Βρετανικά εδάφη, ακόμα Ευρωπαϊκά εδάφη. Η κυρία Mogherini τηρεί σιγή ισχύος. Το ότι όλοι πρέπει να συμφωνήσουν πριν δράσουμε, πλέον δε δουλεύει στη νέα τάξη πραγμάτων.»

Η τελευταία πρόταση είναι ουσιώδους σημασίας για την υπόθεση των φεντεραλιστών της Ε.Ε.. Σύμφωνα με τους φεντεραλιστές, εάν πρόκειται να ζήσουν σε έναν κόσμο όπου η ευρωπαϊκή ήπειρος γίνεται ολοένα και λιγότερο παρεμβατική, οι συνδυασμένες δυνάμεις είναι ο μόνος τρόπος για να διατηρηθεί μια παγκόσμια ευρωπαϊκή παρουσία. Όσοι υποστηρίζουν τη συγκέντρωση της εξουσίας προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν αυτόν τον φόβο για να απαλλαγούν από τη διαδικασία ομοφωνίας, με την οποία όλα τα κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν σε μια κοινή πλατφόρμα πολιτικής.

Άμυνα

Αυτή η παράνοια σχετικά με την εξασθενημένη επιρροή της Ευρώπης και τον φόβο ότι θα αφεθεί στην τύχη της, έχει επηρεάσει και άλλες πολιτικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται επίσης για μια στρατιωτική ένωση. Μετά την απόφαση του Προέδρου Trump να μειώσει τις αμερικανικές στρατιωτικές δαπάνες στην Ευρώπη, οι Βρυξέλλες έχουν κάνει λόγο για μία κοινή αμυντική ένωση.

Η λεγόμενη Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO) είναι ένα έργο που προωθεί τη διαρθρωτική ενσωμάτωση των στρατιωτικών δυνάμεων των 25 χωρών που συμμετέχουν. Αυτό αποκλείει το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Δανία και την ουδέτερη Μάλτα, που δεν θα συμμετάσχει. Τα τρέχοντα σχέδια περιλαμβάνουν αναβαθμίσεις στη θαλάσσια επιτήρηση, όπλα τεθωρακισμένου πεζικού και πυροβολικό.

Αυτή η πρωτοβουλία εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αλληλεπίδραση με το ΝΑΤΟ, για την οποία σχεδόν κανένα από τα συμμετέχοντα κράτη δεν συνεισφέρει το απαιτούμενο 2%. Στην πραγματικότητα, στην Ευρώπη μετά το Brexit, το 80% των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ θα προέρχεται από συμμάχους εκτός Ε.Ε. Επιπλέον, σε μια Ευρώπη που είναι ασφαλέστερη τώρα από ότι στη δεκαετία του 1970 και ανάμεσα στα πιο ειρηνικά μέρη του πλανήτη, για ποια απειλή προετοιμάζεται η ήπειρος; Μόνο σε έναν κόσμο όπου οι Βρυξέλλες φαντάζονται τη Ρωσία να εισβάλει στα κράτη της Βαλτικής, η κίνηση αυτή έχει κάποια λογική. Ωστόσο, ακόμη και αν έπρεπε να αξιολογήσουμε αυτή την ιδέα ως εύλογη, πρέπει να έχουμε επίγνωση πόση στρατιωτική ισχύ τοποθετούμε υπό τις διαταγές μίας και μόνο πολιτικής δομής.

Αντί να αγοράζει νέα άρματα, βλήματα και αεροσκάφη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προσπαθήσει να αυξήσει τον αριθμό ειρηνικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των κρατών, εφαρμόζοντας ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο με όλον τον κόσμο.

Ο συγκεντρωτισμός στην Ευρώπη θα πρέπει να μας βάζει σε υποψίες

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κλασσικοί φιλελεύθεροι στοχαστές στην Ευρώπη ήταν σταθερά καχύποπτοι ως προς το συγκεντρωτισμό της εξουσίας. Όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας έλαβε όλες τις εξουσίες, το έκανε για να αυξήσει τους φόρους και να βυθίσει την ήπειρο σε πόλεμο. Αφού η γερμανική αυτοκρατορία είχε ενοποιήσει μια κατακερματισμένη χώρα μικρών κρατών, η Ευρώπη ενεπλάκη στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο μέσω της επιθετικής στρατιωτικής επέκτασης των τεράστιων κρατών.

Δείτε σχετικά: Ευρώπη: από την αποκέντρωση και την ελευθερία στον αυταρχικό συγκεντρωτισμό

Σημαίνει αυτό ότι οι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες έχουν στοχεύσει σε παγκόσμια κυριαρχία; Σίγουρα όχι. Είναι στην πραγματικότητα τόσο παρακινημένοι από την προσπάθεια να αποφευχθούν οι πράξεις του 20ού αιώνα, που είναι πρόθυμοι να ιδρύσουν μια κυβέρνηση τεχνοκρατών με ελάχιστη νομιμότητα, αλλά με τις σωστές προθέσεις. Ο δρόμος προς την κόλαση, ωστόσο, είναι στρωμένος ιστορικά με καλές προθέσεις. Η δομή της εξουσίας που θα δημιουργηθεί μέσω ενός ευρωπαϊκού υπερκράτους είναι επικίνδυνη, όχι επειδή οι σημερινοί γραφειοκράτες είναι κακοί, αλλά επειδή προσελκύουν όσους έχουν ήδη διαφθαρεί. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που ο F. A. Hayek προέβλεψε στο «Ο δρόμος προς τη δουλεία» στο κεφάλαιο Γιατί οι χειρότεροι φτάνουν στην κορυφή;

«Ωστόσο, ενώ υπάρχουν ελάχιστα πράγματα που είναι πιθανό να ωθήσουν τους ανθρώπους που είναι καλοί σύμφωνα με τα πρότυπά μας στο να φιλοδοξούν να κατέχουν ηγετικές θέσεις στην ολοκληρωτική μηχανή και πολλά να τους αποτρέψουν, θα υπάρξουν ειδικές ευκαιρίες για τους αδίστακτους και ασυνείδητους».

 

***

 

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.



Διαβάστε περισσότερα: