«Φακελάκια» και Δημόσιο – Είναι δυνατή η αξιολόγηση του κράτους;

0
966
Γιατί υπάρχει το φαινόμενο "φακελάκι"; Μπορεί το δημόσιο να το αντιμετωπίσει με καλύτερη αξιολόγηση; Είναι τελικά η αξιολόγηση του δημοσίου εφικτή;

Ενώ θεωρητικά μπορεί το κράτος (αν έχει τη διάθεση) να αξιολογήσει τους υπαλλήλους του και τους προϊσταμένους του, δεν μπορεί να αξιολογήσει τον ίδιο του τον εαυτό.

Του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Τα λεγόμενα «φακελάκια» είναι ένα πάγιο πρόβλημα απ’ ότι φαίνεται για το δημόσιο σύστημα υγείας. Τον προηγούμενο μήνα είχαμε και άλλο περιστατικό με ιατρό, ο οποίος δεχόταν φακελάκι για να επισπεύσει την αναμονή κάποιου στην ουρά. Μάλιστα, οι εγχώριοι «αναρχικοί» εισέβαλαν και στο νοσοκομείο του Ευαγγελισμού, απειλώντας γιατρό, ο οποίος φήμες ήθελαν να λαμβάνει «φακελάκια».

Τι είναι όμως στην ουσία τα «φακελάκια»; Ποια είναι η αιτία ύπαρξής τους; Γιατί τέτοια περιστατικά είναι σπάνια έως ανύπαρκτα στον ιδιωτικό τομέα; Και το κυριότερο, μπορεί το δημόσιο να αξιολογηθεί «σωστά» ώστε να λειτουργήσει καλύτερα γενικότερα; Είναι η «αξιολόγηση» ρεαλιστικός στόχος για κάποια κυβέρνηση;

Γιατί υπάρχει το «φακελάκι»;

Στα οικονομικά υπάρχει ένας όρος που εκφράζει ακριβώς το φαινόμενο της δωροδοκίας στο δημόσιο τομέα. Μιλάμε στην ουσία για μία «ασυμβατότητα τιμών». Τι είναι πρακτικά αυτό; Στην ουσία, η ασυμβατότητα τιμών είναι μία ασυμφωνία στον «υπολογισμό» της οριακής ωφελιμότητας ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο. Έστω ότι είστε γιατρός σε ένα νοσοκομείο του δημοσίου. Πληρώνεστε το εκάστοτε ποσό μηνιαίως και αντιμετωπίζετε συνεχώς ουρές αναμονής πολλών ωρών. Κάποια στιγμή θεωρείτε ότι «δεν πληρώνεστε αρκετά γι’ αυτό» και ζητάτε φακελάκια από τους ασθενείς στην αναμονή. Οι ασθενείς που θεωρούν τα λεφτά τους λιγότερο πολύτιμα από την προσπέλαση της αναμονής, θα πληρώσουν και θα ωφεληθούν. Οι υπόλοιποι θα χάσουν τη σειρά τους.

Ο εργοδότης, το δημόσιο δηλαδή, δεν έχει προβλέψει κάτι τέτοιο καθώς δεν έχει ορίσει τιμές αγοράς για τις υπηρεσίες που παρέχει (υγεία εν προκειμένω). Γιατί όμως δεν έχει ορίσει τιμές αγοράς; Και τι σημαίνει αυτό;

Πώς καθορίζονται οι τιμές στην αγορά;

Οι τιμές σε μία ελεύθερη αγορά καθορίζονται βάσει του πόσο είναι πρόθυμοι να πληρώσουν οι καταναλωτές αλλά και πόσο πρόθυμος είναι ο παραγωγός να ανταλλάξει το προϊόν του στην τιμή που εκείνοι επιθυμούν (και το αντίστροφο). Για παράδειγμα, ένας ιδιώτης γιατρός αποφασίζει να χρεώσει 20 ευρώ την επίσκεψη. Αν η πλειοψηφία των πελατών του διατίθενται να πληρώσουν αυτήν την τιμή τότε αυτή η τιμή θα επικρατήσει. Οι υπόλοιποι πελάτες που τον θεωρούν ακριβό, μπορούν να απευθυνθούν σε ανταγωνιστή γιατρό κάτι που δίνει κίνητρο στον πρώτο γιατρό να χαμηλώσει την τιμή του. Η τιμή μπορεί να χαμηλώσει μέχρι το σημείο στο οποίο ο γιατρός θεωρεί ότι «αξίζει» να διαθέσει την εργασία του γι’ αυτή. Αν οι καταναλωτές ζητούν μία τιμή για την οποία ένας γιατρός δε θεωρεί ότι αξίζει να δουλέψει, τότε αυτός ο γιατρός θα βγει εκτός αγοράς.

Θα λέγαμε δηλαδή ότι οι τιμές προκύπτουν μέσω ενός «παζαριού» μεγάλης έκτασης, με όλους του συμμετέχοντες να κάνουν υποκειμενικές αξιακές κρίσεις. Όλες αυτές οι κρίσεις συγκρούονται και προκύπτει συνεπώς και η τιμή της αγοράς, σημείο στο οποίο θεωρούμε ότι η αγορά έχει υποστεί «εκκαθάριση». Βέβαια, αυτή η τιμή δεν παραμένει εσαεί καθώς μεταβολές στην αγορά πάντα συμβαίνουν. Γενικά η τιμή τείνει να ισορροπεί την προσφορά και ζήτηση ανά πάσα στιγμή τηρουμένων των αναλογιών. Δηλαδή, ούτε υπάρχει υπερπροσφορά υγείας (μεγάλο ποσοστό ανεργίας στους επαγγελματίες υγείας), ούτε υπο-προσφορά (δηλαδή μεγάλες ουρές αναμονής λόγω έλλειψης ιατρών).

Πώς λειτουργεί το κράτος;

Το κράτος απεναντίας δεν συμμετέχει σε αυτό το παζάρι. Αυτό διότι έχει πάντα σταθερό εισόδημα (φόρους) οπότε και ελλιπές κίνητρο να διαπραγματευτεί τις τιμές του. Πρακτικά όμως, εφόσον δε συμμετέχει σε αυτή τη «σύγκρουση» διαπροσωπικών υποκειμενικών αξιών, θα λέγαμε ότι όχι μόνο δεν διαπραγματεύεται τιμές, αλλά ότι δεν έχει καν τιμές. Κάνει στην ουσία μία αυθαίρετη λογιστική αποτίμηση των υπηρεσιών του. Καρδιναλικό ορισμό τιμών. Στην ουσία δεν γνωρίζει…τίποτα.

Εφόσον το κράτος δεν θέλει και δεν μπορεί να αντιπαραβάλει τις οριακές ωφελιμότητες του ιδίου αλλά και των πελατών του (δεν μπορεί να δει τη «ζήτηση» στην ουσία) καταφεύγει σε αυθαίρετες διατιμήσεις σε όλο το φάσμα λειτουργίας του. Επομένως, μισθοί ιατρών, εξοπλισμού, κόστος εξετάσεων, καθορισμός ωραρίων των ειδικοτήτων και κόστη φαρμάκων αποτελούν προϊόντα διατίμησης. Επειδή η τιμή της αγοράς είναι συνεχώς μεταβαλλόμενη για να αντεπεξέλθει στις αλλαγές της ζήτησης και προσφοράς, και επειδή το κράτος δεν μπορεί να δει τη ζήτηση, θα λέγαμε ότι η προσπάθειά του να ορίσει τιμές μοιάζει με αυτή ενός ελεύθερου σκοπευτή να πετύχει ένα κουνούπι στο ένα χιλιόμετρο ενώ αυτό πετάει ελεύθερο. Δεν υπάρχει πραγματικά περίπτωση να καταφέρει το κράτος να κάνει κάτι τέτοιο, οπότε πρέπει κάπως να αντιμετωπίσει τα προβλήματα οικονομικού υπολογισμού που προκύπτουν.

Η γραφειοκρατία ως λύση στο πρόβλημα υπολογισμού…

Το κράτος έχει δύο επιλογές αν θέλει να διατηρήσει το δημόσιο χαρακτήρα των υπηρεσιών του (να μην τις ιδιωτικοποιήσει δηλαδή). Πρώτον, να βγαίνει στην αγορά και να ρωτάει συνεχώς τις τιμές της. Κάτι ανάλογο έκαναν και οι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί της Ε.Σ.Σ.Δ. Έστελναν οικονομικούς πράκτορες (scouts) σε διεθνείς εκθέσεις προϊόντων, ρωτούσαν τις τιμές τους, τις μετέτρεπαν σε ρούβλια και έτσι κάπως έθεταν τιμές. Αυτή η λύση είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα όμως, λόγω πρώτον, της ταχύτητας με την οποία αλλάζουν οι τιμές και δεύτερον, λόγω του ότι η πληροφορία που διαμορφώνει τις τιμές (υποκειμενική ωφέλεια) δεν είναι πάντα διαυγώς εκφρασμένη λεκτικά. Θα έπρεπε δηλαδή οι συγκεκριμένοι απεσταλμένοι να βρίσκονται συνεχώς στην αγορά και να ενημερώνουν σε πραγματικό χρόνο το κράτος για το ποια θα πρέπει να είναι η τιμή. Ένας ιδιώτης το κάνει στιγμιαία απλά βλέποντας τις τιμές των άλλων εμπλεκόμενων, τη ζήτηση και την προσφορά που μπορεί να δώσει ο ίδιος.

Ο δεύτερος τρόπος είναι να χρησιμοποιήσει γραφειοκρατία ώστε να μειώσει το αναπόφευκτα μεγάλο κόστος που θα έχουν οι υπηρεσίες του. Εφόσον δεν μπορεί να υπολογίσει τιμές και κόστη και για να μην έχει ελλείψεις, το κράτος αναγκαστικά θα λειτουργήσει υπέρ του δέοντος δαπανηρά. Η γραφειοκρατία του επιτρέπει στην ουσία να κάνει καταμερισμό πόρων (rationing) στους κόλπους του. Όσο περισσότερα θέματα πρέπει να χειριστεί, τόσο περισσότερη και η γραφειοκρατία και τόσα περισσότερα τα κριτήρια για να εργαστεί κάποιος σε αυτό. Εκεί όπου ένας ιδιώτης θα έβαζε φερ’ ειπείν μία αγγελία ζητώντας υπάλληλο, το κράτος πρέπει να κηρύξει διαγωνισμό, να κάνει επιλογή και γενικά να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια ώστε να γίνει όσο μεγαλύτερη οικονομία πόρων είναι δυνατό.

Οικονομικό το πρόβλημα, όχι…λογιστικό

Το πρόβλημα μιας και είναι θεμελιωδώς οικονομικό και όχι απλά «λογιστικό», καμία από τις παραπάνω λύσεις δε θα δουλεύει τόσο καλά, ώστε το κράτος να λειτουργεί χωρίς κάποια ζημία. Το κράτος είναι καταδικασμένο σε σπατάλη πόρων. Μικρή ή μεγάλη, αυτό εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα των φορέων του. Πάντα όμως θα υπάρχει. Αυτό το βλέπουμε σε όλα σχεδόν τα κράτη πρόνοιας. Το δημόσιο χρέος τους είναι σχεδόν πάντα θετικό. Συνεχώς χρωστάνε.

Το «φακελάκι» «διορθώνει» τη λειτουργία του κράτους

Οπότε τι «είναι» στην ουσία το «φακελάκι»; Το φακελάκι λοιπόν είναι πρακτικά μία μεταφορά του «παζαριού» της αγοράς μέσα σε ένα καθεστώς που το απαγορεύει ή το αγνοεί. Δηλαδή ο εκάστοτε γιατρός, αν θέλετε, γίνεται προς στιγμήν ιδιώτης και προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει την τιμή των υπηρεσιών του με βάσει τη ζήτηση που βλέπει. Εφόσον δεν μπορεί να αυξήσει την προσφορά εργασίας του (διότι πρέπει να περάσει από γραφειοκρατική έγκριση), τότε, δεδομένης της σταθερής προσφοράς αλλά αύξησης της ζήτησης, θα ανέβουν και οι τιμές. Αυτό θα συνέβαινε πρακτικά και στην ελεύθερη αγορά. Αν η προσφορά παρέμενε σταθερή, τότε η αύξηση της ζήτησης θα έφερνε και αύξηση των τιμών (τηρουμένων των αναλογιών). Είναι η απολύτως φυσιολογική λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος.

Σκεφτείτε το εξής ενδιαφέρον σενάριο. Αν το «φακελάκι» γινόταν «νόμιμο» ή τουλάχιστον εθιμοτυπικά νόμιμο (κάτι σαν τα δοχεία με λάδι που δίνανε στους δασκάλους παλαιότερα), τότε θα υπήρχε ανταγωνισμός ανάμεσα στους γιατρούς του νοσοκομείου. Θα συνέβαινε αυτό που περιγράψαμε παραπάνω ως «παζάρι μεγάλης έκτασης» απλά σε μικρότερη κλίμακα. Εφόσον, επίσης, η συναλλαγή είναι εθελοντική (δηλαδή δεν είναι κάποιος αναγκασμένος να δωροδοκήσει το γιατρό) τότε δε θα λέγαμε ότι είναι αμιγώς ανήθικη, σύμφωνα με τον Λιμπερταριανισμό. Αυτό που θα ήταν στην ουσία προβληματικό, είναι η παραβίαση του συμβολαίου του γιατρού με το δημόσιο. Εφόσον δέχτηκε να δουλεύει στο δημόσιο, αποδέχεται αυτομάτως και τη διατίμηση στο μισθό του και στις υπηρεσίες του. Παρόλο που η συναλλαγή γιατρού-ασθενή είναι εθελοντική, ο γιατρός παραβιάζει τους όρους εργασίας του. Σίγουρα λοιπόν, από τη μεριά του γιατρού, είναι και αντιδεοντολογικό.

«Αναρχικοί» υπέρ… του κράτους 

Εφόσον το φακελάκι στην ουσία αναδεικνύει την αδυναμία του κράτους να παράσχει συνολικό όφελος για την κοινωνία χωρίς κάποιο δυσανάλογο κόστος, η επέμβαση των «αναρχικών» στον Ευαγγελισμό, στην ουσία αποκαλύπτει την ευνόητη αλήθεια. Ότι οι «αναρχο»-κομμουνιστές (και γενικά οι αναρχικοί εκ της αριστεράς) στην ουσία αποτελούν και μεγάλους κρατιστές.

Εδώ φυσικά θα αντιπαραβάλλουν το επιχείρημα ότι ενδιαφέρονται πρώτα για το καλό της κοινωνίας και την υγεία των πολιτών. Οπότε και ο πόλεμος κατά του κράτους μπορεί να περιμένει. Μόνο που φυσικά αγνοούν το ότι έτσι, το μόνο που πετυχαίνουν, είναι ο πολίτης να θέλει περισσότερο κράτος για να τον προστατέψει από αυτούς (τους γιατρούς που δέχονται φακελάκι) που του δείχνουν ότι το κράτος δημιουργεί τέτοιες καταστάσεις εξ αρχής! Επίσης το δικό τους σύστημα, εν τέλει, θα αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα κεντρικού σχεδιασμού.

Είναι πραγματικά ένα σουρεαλιστικό σκηνικό, το οποίο μόνο σε μία σχεδόν σοβιετικού τύπου χώρα σαν την Ελλάδα θα συνέβαινε. Γι’ αυτό και προσωπικά θεωρώ ότι η πραγματική αναρχία, αυτή που γνησίως τάσσεται κατά του κράτους, εκφράζεται μέσω Λιμπερταριανών και αναρχοκαπιταλιστικών φωνών.

Σε αυτό το σημείο πάντως ερχόμαστε και στο πρόβλημα της αξιολόγησης. Υπάρχει κάποια πραγματική λύση σε αυτό το «πρόβλημα»; Γίνεται να αξιολογηθεί το δημόσιο χωρίς την επέμβαση «Ρουβικώνων» στα νοσοκομεία; Για να απαντήσουμε, ας δούμε πρώτα πως πραγματοποιείται η αξιολόγηση στην ελεύθερη αγορά.

Ελεύθερη Αγορά και αξιολόγηση

Υπάρχει γενικώς μία παρεξήγηση ή καλύτερα μία εσφαλμένη εντύπωση, ότι το κράτος πρέπει να «αξιολογεί» την αγορά. Συνήθως, αυτό το εκφράζουν πολέμιοι της ελεύθερης αγοράς. Η αλήθεια όμως είναι εντελώς διαφορετική. Κάθε μας συναλλαγή στην αγορά αποτελεί και ταυτόχρονα αξιολόγηση προς τον δέκτη των χρημάτων μας.

Γνωρίζουμε ότι η ελεύθερη αγορά βασίζεται σε εθελούσιες συναλλαγές μεταξύ ατόμων. Από αυτό προκύπτει ότι, εφόσον οι συναλλαγές είναι εθελούσιες, τα εισοδήματα και τα κέρδη των δρώντων σε μία οικονομία δεν είναι πάντα δεδομένα. Οποιαδήποτε συναλλαγή δυνητικά θα μπορούσε να μην πραγματοποιηθεί ακριβώς επειδή είναι εθελοντική και το άτομο μπορεί να επιλέξει αν θα την κάνει ή όχι. Εφόσον, το άτομο με τη δράση του μπορεί να στερήσει ενδεχόμενα κέρδη από εταιρίες και επιχειρηματίες, θα λέγαμε ότι το χρήμα αποτελεί και ψήφο εμπιστοσύνης προς τις υπηρεσίες κάποιου.

Έστω λοιπόν ότι πηγαίνει κάποιος σε μία κλινική. Οι υπηρεσίες που δέχεται δεν τον ευχαριστούν. Ενδεχομένως να μην ξαναπάει εκεί αλλά σε άλλον. Με το να μην απευθυνθεί στην ίδια κλινική, με το να μην δώσει ξανά τα λεφτά του εκεί έχει στην ουσία αξιολογήσει όλο το οικοδόμημα του ιδιωτικού αυτού φορέα: τους υπαλλήλους, τους προϊσταμένους και τα αφεντικά. Όλοι έχουν χάσει μέρος των ενδεχόμενων κερδών. Αν οι κακές υπηρεσίες συνεχίσουν, τότε όλο και περισσότεροι πελάτες θα αποσύρονται, άρα εν τέλει η κλινική θα κλείσει. Η άμεση αξιολόγηση λόγω της φύσης των εθελοντικών συναλλαγών, πάντα κρατάει τους επιχειρηματίες σε εγρήγορση. Ειδάλλως μένουν εκτός εργασίας.

Αξιολόγηση και δημόσιο…όνειρο θερινής νυκτός

Είδαμε πως στην ελεύθερη αγορά οι εθελοντικές συναλλαγές αποτελούν αυτομάτως και αξιολόγηση μέσω της «χρηματικής ψήφου». Αυτό είναι σχεδόν αξιωματικά αληθές από τη φύση των συναλλαγών αυτών και της μη-πραγματοποίησής τους. Τι γίνεται όμως όταν τα έσοδα μία επιχείρησης δεν προέρχονται μέσω εθελούσιων συναλλαγών αλλά μέσω κλοπής;

Το κράτος χρηματοδοτείται από φόρους, οι οποίοι είναι υποχρεωτικοί. Άρα και τα έσοδα του κράτους είναι σχετικά εξασφαλισμένα. Αν ένας επιχειρηματίας γνωρίζει ότι δεδομένα θα πληρωθεί, τότε λειτουργεί χωρίς ρίσκο. Άρα δεν υπάρχει λόγος να έχει και κίνητρο να παράσχει την καλύτερη υπηρεσία που μπορεί. Κάποιος δεν μπορεί, όντας δυσαρεστημένος από το κρατικό σύστημα υγείας, να αποσύρει τα χρήματά του από αυτό. Το κράτος θα τα εισπράξει μέσω φόρων από αυτόν αλλά και άλλους. Αξιολόγηση με την ποιότητα που συμβαίνει στην ελεύθερη αγορά δεν υπάρχει πρακτικά.

Ενώ στην ελεύθερη αγορά, η μη πραγματοποίηση μίας συναλλαγής στην ουσία αποτελεί αξιολόγηση που διαχέεται προς ολόκληρο το οικοδόμημα μίας επιχείρησης, η αξιολόγηση του κράτους λειτουργεί διαφορετικά. Ενώ θεωρητικά μπορεί το κράτος (αν έχει τη διάθεση) να αξιολογήσει τους υπαλλήλους του και τους προϊσταμένους του, δεν μπορεί να αξιολογήσει τον ίδιο του τον εαυτό.

Παραδείγματα

Υπηρεσίες γραφειοκρατικού χαρακτήρα

Ένα νοητικό παράδειγμα. Έστω για παράδειγμα ότι εφαρμοζόταν ένα σύστημα αξιολόγησης υπαλλήλων από τους πολίτες που εξυπηρετούν. Οι πολίτες, μετά από την εξυπηρέτησή τους βαθμολογούν τον υπάλληλο από ένα έως και πέντε αστέρια. Υπάλληλοι με κάτω από τρία αστέρια απολύονται. Αν, ας πούμε, ένας συγκεκριμένος αριθμός υπαλλήλων υπό έναν προϊστάμενο απολυθεί, τότε ακολουθεί και ο ίδιος την ίδια μοίρα επειδή δεν επέβλεψε καλά τη λειτουργία των υπαλλήλων. Ας θεωρήσουμε ότι αυτή η λογική συνεχίζεται όσο ανεβαίνουμε κλιμάκια (μετά απολύονται διευθυντές, μέλη υπουργείων, υφυπουργοί, υπουργοί). Μπορεί να απολυθεί η κυβέρνηση; Η κυβέρνηση θα είναι εκεί για μία τουλάχιστον τετραετία. Το μόνο που έχει να κάνει είναι να αντικαταστήσει τους απολυμένους με καλύτερους. Επαναλάβατε επ’ άπειρον, μέχρι το τέλος της τετραετίας.

Αστυνομία

Μπορούμε άραγε να «απολύσουμε» την αστυνομία αν δεν κάνει καλά τη δουλειά της; Αν μπει κάποιος στο σπίτι μας, μπορούμε να μηνύσουμε την αστυνομία διότι δεν άσκησε τα προστατευτικά της καθήκοντα (ή έστω δεν προσπάθησε); Φανταστείτε να είχε υπογράψει κάποιος συμβόλαιο με ιδιωτική εταιρία φύλαξης και να έχει εκείνη υποσχεθεί περιπολίες έξω από το σπίτι του. Φανταστείτε περίπτωση κλοπής με την εταιρία να είναι απούσα από τα καθήκοντά της. Θα έχανε τον πελάτη της. Μπορεί να δεχόταν και μήνυση για παραβίαση όρων συμβολαίου. Η αστυνομία δεν υπόκειται στην ίδια αξιολόγηση. Τουναντίον, αν κάποιος από αντίδραση αρνηθεί να πληρώσει τον φόρο του, τότε είναι και αυτή που θα έρθει να τον συνετίσει.

Στρατός

Ο στρατός είναι μία κρατική υπηρεσία που αντιθέτως δε θα θέλαμε ποτέ να αξιολογηθεί πρακτικά. Αυτό διότι ένας στρατός αξιολογείται δια του…πολέμου. Θεωρώ ότι ο πόλεμος δεν είναι κάτι θεμιτό γενικά. Στην πραγματικότητα, θα λέγαμε ότι αυτή είναι η μόνη υπηρεσία που κανένας γενικά δε θα επιθυμούσε ουσιαστική αξιολόγηση. Φυσικά, στελέχη σε περίοδο ειρήνης αλλάζουν ή προάγονται. Αλλά αυτό δεν αποτελεί πραγματική αξιολόγηση. Η πραγματική αξιολόγηση του στρατού θα ήταν αρκετά οδυνηρή.

Συνοπτικά

Θα λέγαμε ότι «πραγματική» αξιολόγηση στο δημόσιο και στις κρατικές υπηρεσίες δεν μπορεί να υπάρξει εκ φύσεως. Δύο είναι τα χαρακτηριστικά που το εμποδίζουν αυτό. Πρώτον, όπως είπαμε, η μονιμότητα και η σχετική βεβαιότητα των εισοδημάτων του κράτους εκ των φόρων. Και δεύτερον η σχετική μονιμότητα της κάθε κυβέρνησης (δεν μπορεί να απολυθεί παρά μόνο κάθε τέσσερα χρόνια και εφόσον η πλειοψηφία το επιθυμεί). Θα λέγαμε επίσης ότι αυτή η αδυναμία επέκτασης της αξιολόγησης σε όλη την ιεραρχία του κράτους δίνει κίνητρα για διάχυση ευθυνών (ο ένας να κατηγορεί τον άλλον). Είναι νομίζω πασιφανές αυτό και μόνο από το ότι σχεδόν κάθε κυβέρνηση κατηγορεί την προηγούμενη για τις δυσλειτουργίες του δημοσίου τομέα.

Θα λέγαμε ότι αυτό είναι ένα πρόβλημα που δημιουργείται λόγω του εγγενούς χαρακτηριστικού της αστικής δημοκρατίας να δίνει προσωρινή «ασυλία» και νομιμότητα στους εκάστοτε διαχειριστές του κράτους. Η κοινοβουλευτική δημοκρατία φαίνεται να παρέχει αντικίνητρα για άμεση αξιολόγηση του κράτους και κίνητρα για τη μετάθεση ευθυνών σε προηγούμενους ή επόμενους διαχειριστές του.

Κλείνοντας, αξιολόγηση, δημόσιο και κράτος σε ουσιαστικό επίπεδο είναι ένας συνδυασμός λέξεων που αποτελούν απλά λαϊκισμό χειρίστου είδους. Η ιδιωτικοποίηση των δημοσίων δομών είναι και ο καλύτερος διαθέσιμος τρόπος για ουσιαστική αξιολόγηση και απόδοση ευθυνών.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε επίσης: