Γιατί το Brexit μπορεί να ωθήσει το Η.Β. σε ενίσχυση του ελευθέρου εμπορίου

0
434
Ανεξάρτητα από τις περιστασιακές προτιμήσεις της κυβέρνησης του Η.Β. για περισσότερες ή λιγότερες καταναλωτικές δαπάνες, το γεγονός ότι το Η.Β. δεν θα συμμετέχει πλέον στην ενιαία αγορά της ΕΕ, θα δημιουργήσει έναν πολύ ισχυρότερο και πιο διαρκή περιορισμό στη δυνατότητα των Βρετανών πολιτικών να επιβάλουν μέτρα προστατευτισμού.
Ανεξάρτητα από τις περιστασιακές προτιμήσεις της κυβέρνησης του Η.Β. για περισσότερες ή λιγότερες καταναλωτικές δαπάνες, το γεγονός ότι το Η.Β. δεν θα συμμετέχει πλέον στην ενιαία αγορά της ΕΕ, θα δημιουργήσει έναν πολύ ισχυρότερο και πιο διαρκή περιορισμό στη δυνατότητα των Βρετανών πολιτικών να επιβάλουν μέτρα προστατευτισμού.

 

Το γεγονός ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο σημαντικής μείωσης των δασμών ως απάντηση σε ένα Brexit χωρίς συμφωνία, φαίνεται να αντικατοπτρίζει την επιθυμία της κυβέρνησης του Η.Β. να αυξηθούν οι καταναλωτικές δαπάνες, οι οποίες θα τονωθούν λόγω των μειωμένων τιμών καταναλωτή που θα επέλθουν από τις περικοπές των δασμών.

Αρχική δημοσίευση 23/2/2019

 Του George Pickering

Απόδοση: Ευθύμης Μαραμής

Εισαγωγή

Περίπου σε ένα μήνα – επίσημα τουλάχιστον – η Βρετανία θα εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση και φαίνεται όλο και λιγότερο πιθανό να επέλθει οποιαδήποτε μορφή επίσημης συμφωνίας για αυτή την αποχώρηση. Στον απόηχο της συντριπτικής απόρριψης  της συμφωνίας της Theresa May από το κοινοβούλιο, οι πολιτικοί στο Ηνωμένο Βασίλειο σταδιακά επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση της κατάστασης όπως αυτή θα προκύψει μετά την σχεδόν αναπόφευκτη έξοδο χωρίς συμφωνία.

Η βρετανική κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση διερευνούν σήμερα ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών και ενίοτε αντικρουόμενων προτάσεων πολιτικής. Ανάμεσα στις πιο ευρέως αναφερόμενες από αυτές, είναι η λεγόμενη πρωτοβουλία «Project After», η οποία διερευνά τη βιωσιμότητα της περικοπής των εταιρικών φόρων και του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και την αύξηση των κρατικών δαπανών και των επιδοτήσεων ως πιθανές μεθόδους ενίσχυσης της Βρετανικής οικονομίας για να αντισταθμιστεί η αβεβαιότητα και οι πιθανές αναταράξεις ενός Brexit χωρίς συμφωνία.

Ωστόσο, από όλες τις προτάσεις που βρίσκονται επί του παρόντος στο τραπέζι, εκείνη που αναμφισβήτητα έχει τις περισσότερες δυνατότητες να ενισχύσει την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και τις μεγαλύτερες προοπτικές πολιτικής πραγματοποίησης υπό τις σημερινές συνθήκες, είναι η πρόταση για δραστική – ή και καθολική – περικοπή των δασμών της Βρετανίας στον απόηχο ενός Brexit χωρίς συμφωνία. Αυτή η προοπτική είναι πράγματι υπό εξέταση όπως επιβεβαιώνεται από την έκθεση «Project After».

Το Η.Β. μετά το Brexit πρέπει να μετατραπεί σε παράδεισο ελευθέρου εμπορίου

Τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου έναντι του προστατευτισμού, είναι τόσο πολυάριθμα και καλά τεκμηριωμένα, ώστε οι διχογνωμίες στο οικονομικό επάγγελμα να είναι συνήθως σπάνιες επί του συγκεκριμένου θέματος. Όταν μια κυβέρνηση επιβάλλει δασμούς στα εισαγόμενα αγαθά, δημιουργεί πρόσθετο κόστος που επιβαρύνει τους παραγωγούς των εν λόγω αγαθών, εξαλείφοντας τα περιθώρια κέρδους που θα μπορούσαν να επιτύχουν με την πώληση των εν λόγω προϊόντων στους καταναλωτές της χώρας εισαγωγής.

Αυτό το αυξημένο κόστος σημαίνει ότι οι παραγωγοί, οι οποίοι κατά το παρελθόν είχαν τη δυνατότητα να αποκομίσουν μόνο οριακά κέρδη από την πώληση των προϊόντων τους στους καταναλωτές της χώρας εισαγωγής, τώρα διαπιστώνουν ότι δεν είναι πλέον σε θέση να το κάνουν χωρίς να υποστούν ζημίες και αναγκάζονται να αποχωρήσουν από την αγορά. Αυτό μειώνει την προμήθεια εισαγόμενων προϊόντων, γεγονός το οποίο με άλλα λόγια, αυξάνει τις τιμές για τα προϊόντα αυτά, μειώνοντας αισθητά το βιοτικό επίπεδο των καταναλωτών στη χώρα που επέβαλε τους δασμούς.

Το γεγονός ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο σημαντικής μείωσης των δασμών ως απάντηση σε ένα Brexit χωρίς συμφωνία, φαίνεται να αντικατοπτρίζει την επιθυμία της κυβέρνησης να αυξηθούν οι καταναλωτικές δαπάνες, οι οποίες θα τονωθούν λόγω των μειωμένων τιμών καταναλωτή που θα επέλθουν από τις περικοπές των δασμών. Μια τέτοια ώθηση στην κατανάλωση, θα μπορούσε να είναι αρκετή για να αντισταθμίσει την πτωτική πορεία της καταναλωτικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας που πολλοί mainstream οικονομολόγοι και αναλυτές φοβούνται ότι μπορεί να προκύψει από την αβεβαιότητα γύρω από τον Brexit.

Αλλά αυτός δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο το ελεύθερο εμπόριο φαίνεται όλο και περισσότερο να είναι μια πραγματική, πολιτικά εφικτή δυνατότητα για το Η.Β. όσο προσεγγίζει το Brexit. Ανεξάρτητα από τις περιστασιακές προτιμήσεις της κυβέρνησης του Η.Β. για περισσότερες ή λιγότερες καταναλωτικές δαπάνες, το γεγονός ότι το Η.Β. δεν θα συμμετέχει πλέον στην ενιαία αγορά της ΕΕ, θα δημιουργήσει έναν πολύ ισχυρότερο και πιο διαρκή περιορισμό στη δυνατότητα των Βρετανών πολιτικών να επιβάλουν μέτρα προστατευτισμού.

Έχει συχνά παρατηρηθεί από τους οικονομολόγους ότι, όσο μικρότερη είναι η πολιτική μονάδα που θέτει ένα δασμολογικό φραγμό γύρω από τον εαυτό της, τόσο πιο δύσκολη θα είναι η συγκάλυψη των οικονομικά επιβλαβών συνεπειών του περιορισμένου εμπορίου. Εάν ένας δασμός επιβληθεί σε μια μεγάλη οικονομική περιοχή, όπως είναι η ΕΕ, η μεγάλη εσωτερική αγορά της περιοχής αυτής θα εξακολουθεί να είναι σε θέση να παράγει πολλά από τα προϊόντα που δεν μπορούν πλέον να εισάγονται τόσο εύκολα. Το αποτέλεσμα των δασμών θα εξακολουθήσει να είναι η αύξηση των τιμών και η μείωση της ποιότητας και της ποικιλίας των διαθέσιμων προϊόντων, αλλά σε ένα τέτοιο μεγάλο μπλοκ προστατευτισμού, αυτές οι αρνητικές επιπτώσεις μπορούν να εμφανιστούν σταδιακά και με ελάχιστη επιβάρυνση. Οι καταναλωτές ενδέχεται να μην αντιληφθούν πλήρως ότι βλάπτεται το βιωτικό τους επίπεδο σε σύγκριση με αυτό που θα ίσχυε διαφορετικά – πόσο μάλλον αν ήταν ο συγκεκριμένος δασμός που προκάλεσε τη βλάβη.

Το Η.Β. είναι πολύ μικρό για να απορροφήσει τα κόστη των δασμών

Στο άλλο άκρο του φάσματος, ωστόσο, εάν τοποθετηθεί ένα τείχος δασμών γύρω από μια μονάδα τόσο μικρή όσο μια πόλη, μια γειτονιά ή ακόμη και ένα μεμονωμένο νοικοκυριό, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς πώς η μείωση του βιοτικού επιπέδου εντός του τείχους θα ήταν σημαντική και άμεσηΧωρίς μια μεγάλη εσωτερική αγορά που να τους παράσχει υποκατάστατα προϊόντα με μόνο ελαφρώς υψηλότερη τιμή, θα ήταν αμέσως προφανές στους κατοίκους του μικρού προστατευτικού μπλοκ ότι οι δασμοί τους βλάπτουν, περιορίζοντας την πρόσβασή τους στο εμπόριο με τον υπόλοιπο κόσμο.

Όταν το Η.Β. εγκαταλείψει το μεγάλο μπλοκ προστατευτισμού της ΕΕ και αποκτήσει τη δική του μικρή, ανεξάρτητη κυρίαρχη περιοχή, οι σκληρές επιπτώσεις των περιορισμών που επιβάλλει το Βρετανικό κράτος στο διεθνές εμπόριο θα είναι πολύ πιο δύσκολο να συγκαλυφθούν. Ακόμη και αν οι Βρετανοί πολιτικοί δεν κατανοούν τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου σε επίπεδο οικονομικών αρχών, η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ μπορεί να τους ωθήσει ούτως ή άλλως να τα υποστηρίξουν, παρά να επιβάλουν το όλο και πιο εμφανές κόστος του προστατευτισμού στους ψηφοφόρους.

Τίποτα από αυτά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την υπεροχή της υγιούς οικονομικής εκπαίδευσης ως τον ασφαλέστερο τρόπο εμβολιασμού του κοινού ενάντια σε κάθε είδους κυβερνητική παρεμβατικότητα στην οικονομία, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών περιορισμών. Ωστόσο, όταν η Βρετανία εγκαταλείψει τελικά το μεγάλο προστατευτικό καρτέλ της τελωνειακής ένωσης της ΕΕ, οι οικονομικές πραγματικότητες αυτής της μετακίνησης μπορεί να την ωθήσουν, τουλάχιστον ως πρώτο βήμα, πίσω στην παλιά της θέση ως ενός από τα πλέον ηγετικά παραδείγματα ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως.

***
Ο George Pickering είναι  πτυχιούχος του LSE και διετέλεσε ερευνητής στο Ινστιτούτο Ludwig von Mises.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο FEE

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: