Hans Hermann Hoppe: Πώς το κράτος έγινε μονοπώλιο προστασίας;

0
444
Hoppe

Ο Hans Hermann Hoppe στο δοκίμιό του μας εξηγεί τι πρέπει να γίνει ώστε να καταπολεμήσουμε το κράτος και τη θεσμική του εκμετάλλευση.

Του Hans Herman Hoppe

Απόσπασμα από το δοκίμιο What Must Be Done (2009): > Society and cooperation > Protection and the state
Aπόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Κοινωνία και συνεργατικότητα

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με λίγα λόγια για την κοινωνία. Γιατί υπάρχει η κοινωνία; Γιατί συνεργάζονται οι άνθρωποι; Γιατί υπάρχει ειρηνική συνεργασία και όχι μόνιμος πόλεμος ανάμεσα στην ανθρωπότητα; Οι Αυστριακοί, και ιδιαίτερα οι οπαδοί του φον Μίζες, υπογραμμίζουν το γεγονός ότι δεν χρειάζεται να υποθέσουμε ότι υπάρχει μία εγγενής συμπάθεια ή αγάπη για τους άλλους ανθρώπους για να το εξηγήσουμε αυτό. Το προσωπικό συμφέρον – δηλαδή η προτίμηση για περισσότερα αγαθά παρά για λιγότερα – είναι από μόνο του αρκετό για να εξηγήσει αυτό το φαινόμενο της συνεργασίας. Οι άνθρωποι συνεργάζονται επειδή είναι σε θέση να αναγνωρίσουν, ότι η παραγωγή υπό τον καταμερισμό της εργασίας είναι πιο παραγωγική από την αυτάρκεια και την απομόνωση. Φανταστείτε ακριβώς ότι αποχωρούσαμε από τον καταμερισμό εργασίας και θα αναγνωρίζατε αμέσως ότι θα ήμαστε απελπιστικά πιο φτωχοί και ότι το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας θα πέθαινε αμέσως.

Σημειώστε ένα σημαντικό στοιχείο εδώ, και θα επανέλθω σε αυτό. Τι υπονοεί αυτή η εξήγηση και τι δεν υπονοεί: Δεν υπονοεί βέβαια ότι θα υπάρχει πάντα και παντού ειρήνη μεταξύ των ανθρώπων. Υπάρχουν πάντα ληστές και δολοφόνοι εκεί έξω, και κάθε κοινωνία έχει να αντιμετωπίσει με κάποιο τρόπο αυτούς τους ανθρώπους. Αλλά αυτό που υπονοεί είναι ότι ο ισχυρισμός του Χομπς για την ανάδυση της ειρηνικής συνεργασίας είναι κατά βάση λανθασμένος.

Ο Θωμάς Χομπς υποθέτει ότι οι άνθρωποι θα είναι μόνιμα σε κατάσταση διαμάχης αν δεν υπήρχε κάποιος ανεξάρτητος διαιτητής – αυτό είναι το κράτος βέβαια – για να φέρνει την ειρήνη μεταξύ τους. Τώρα, παρατηρείστε αμέσως τι είδους περίεργη κατασκευή αυτή. Οι άνθρωποι υποτίθεται ότι είναι «κακοί λύκοι», και μπορούν να μετατραπούν σε πρόβατα αν άλλος τρίτος λύκος φτάνει να κυβερνά πάνω από αυτά. Αν αυτό το τρίτο μέρος είναι επίσης λύκος, όπως προφανώς πρέπει να είναι, έστω και αν μπορεί να κάνει ειρήνη ανάμεσα σε δύο άτομα, αυτό προφανώς συνεπάγεται ότι θα υπάρχει ένας μόνιμος πόλεμος μεταξύ του κυβερνώντος λύκου και των δύο λύκων που πλέον συνεργάζονται ειρηνικά με ο ένας τον άλλον.

Αυτό σημαίνει κάτι πολύ σημαντικό. Δεν πρέπει να υπάρχει κράτος, ή δεν χρειάζεται να υπάρχει ανεξάρτητος διαιτητής, προκειμένου να υπάρξει συνεργασία μεταξύ δύο ατόμων. Την οποία μπορείτε επίσης να αναγνωρίσετε αμέσως αν κοιτάξετε, για παράδειγμα, στο διεθνές τοπίο. Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο σαν μια παγκόσμια κυβέρνηση – τουλάχιστον όχι ακόμη – και ακόμα, άνθρωποι διαφορετικών χωρών εξακολουθούν να συνεργάζονται ειρηνικά μεταξύ τους. Ή, ακόμη και από το μεγαλύτερο κοινωνικό χάος, η συνεργασία αναδύεται πάντα ξανά.

Στην ουσία καταλήγουμε απλά ότι η ειρηνική συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων είναι ένα απόλυτα φυσικό και συνεχώς επαναλαμβανόμενο φαινόμενο. Και εξαιτίας αυτής της συνεργασίας και εξίσου φυσικά και εξίσου καθοδηγούμενη από το συμφέρον, έρχεται η δημιουργία κεφαλαίου και το χρήμα, το μέσο ανταλλαγής, και στη συνέχεια ο καταμερισμός της εργασίας επεκτείνεται τελικά σε ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης, το χρήμα, το χρήμα με αντίκρυσμα σε αγαθά, γίνεται επίσης ένα οικουμενικό προϊόν. Τα υλικά πρότυπα διαβίωσης αυξάνονται για όλους, και με βάση τα υψηλότερα στάνταρ διαβίωσης, μπορεί να αναπτυχθεί και να διατηρηθεί μια όλο και πιο περίπλοκη υπερ-κατασκευή μη υλικών αγαθών, δηλαδή ο πολιτισμός-επιστήμη, τέχνες, λογοτεχνία κ.ο.κ.

Προστασία και κράτος

Αλλά κάτι προφανώς έχει συμβεί που διαταράσσει και στρεβλώνει ή ακόμα και εκτροχιάζει αυτή την κανονική ανάπτυξη, με γνώμονα την ιδιοτέλεια. Και αυτό είναι βέβαια το κράτος, το οποίο θα ορίσω αρχικά, μάλλον αφηρημένα, ως μονοπωλιακό οργανισμό προστασίας συγκεκριμένης εδαφικής επικράτειας. Δηλαδή, ένας μονοπωλητής προστασίας και επιβολής του νόμου και της τάξης.

Τώρα, πώς δημιουργείται ένα κράτος; Παρόλο που αυτό αποτελεί γενικά, και νομίζω σκόπιμα, σύγχυση, πρέπει να καταστεί σαφές από την αρχή, ότι η δημόσια τάξη ή η προστασία της περιουσίας, το κρατικό δίκαιο, η κρατική τάξη και η προστασία του κράτους δεν είναι ταυτόσημα πράγματα. Ακριβώς όπως η ιδιοκτησιακή και κοινωνική συνεργασία που βασίζεται στον καταμερισμό της εργασίας είναι φυσική, έτσι είναι και η ανθρώπινη επιθυμία να προστατευθεί η ιδιοκτησία ενός ατόμου από φυσικές και κοινωνικές καταστροφές, όπως το έγκλημα. Και για να ικανοποιηθεί αυτή η επιθυμία, υπάρχει πρωτίστως η αυτοπροστασία. Προφύλαξη, ασφάλιση (ατομική ή συνεταιριστική), επαγρύπνηση, αυτοάμυνα και τιμωρία.

Επιπλέον, ο καταμερισμός της εργασίας θα επηρεάσει φυσικά την παραγωγή υπηρεσιών ασφάλειας και προστασίας. Όσο περισσότερο αυξάνονται τα στάνταρ διαβίωσης , τόσο περισσότεροι άνθρωποι, πέρα ​​από τη στήριξη σε μέτρα αυτοάμυνας, θα θέλουν επίσης να απολαύσουν τα πλεονεκτήματα του καταμερισμού της εργασίας και να απευθυνθούν για προστασία σε έναν εξειδικευμένο προστάτη, στους φορείς παροχής νόμου και τάξης, δικαιοσύνης και προστασίας. Και φυσικά, κάθε άτομο θα αναζητήσει αυτήν την υπηρεσία σε άτομα ή ιδρύματα, που έχουν και αυτά ιδιοκτησία που χρήζει προστασίας – που έχουν τα μέσα να εξασφαλίσουν αποτελεσματική προστασία και να έχουν τη φήμη δίκαιων και αμερόληπτων δικαστών. Σε κάθε κοινωνία που είναι στοιχειωδώς πολύπλοκη, θα προκύψουν γρήγορα συγκεκριμένα άτομα, τα οποία, λόγω του ότι θα υπάρχει ιδιοκτησία που χρήζει προστασίας, έχοντας καλή φήμη και τα λοιπά, θα αναλάβουν το ρόλο των δικαστών, των ειρηνοποιών και των φυλάκων. Και πάλι, κάθε χωριό μέχρι σήμερα, κάθε μικρή κοινότητα, ακόμα και η Άγρια Δύση φυσικά, ενισχύουν την αλήθεια αυτού του συμπεράσματος.

Η προστασία είναι επίσης δυνατή χωρίς κράτος. Αυτό θα πρέπει να είναι απολύτως προφανές, αλλά σε μια εποχή κρατιστικής περιπλοκότητας και σύγχυσης, γίνεται όλο και περισσότερο απαραίτητο να τονίσουμε αυτό το στοιχειώδες και, όπως θα δούμε, πολύ επικίνδυνο στοιχείο. Το αποφασιστικό βήμα για την εκτροπή της ανθρώπινης ιστορίας από τη φυσική της πορεία – το προπατορικό αμάρτημα της ανθρωπότητας, όπως λέγεται – συμβαίνει με τη μονοπώληση της προστασίας, της άμυνας, της ασφάλειας και της τάξης: τη μονοπώληση αυτών των καθηκόντων από ένα μόνο οργανισμό με ταυτόχρονο αποκλεισμό των ανταγωνιστών. Ένα μονοπώλιο προστασίας υφίσταται, όταν ένας μοναδικός οργανισμός ή ένα άτομο μπορεί να διατηρήσει τη θέση του ως μοναδικού παροχέα δικαιοσύνης και προστασίας σε μία γεωγραφική περιοχή. Δηλαδή, κανείς δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά ή μόνο στην αυτοάμυνα, ή να απευθυνθεί για προστασία σε κάποιον άλλο. Μόλις επιτευχθεί αυτό το μονοπώλιο, η χρηματοδότηση αυτού του προστάτη δεν είναι πλέον απόλυτα εθελοντική, αλλά εν μέρει καθίσταται υποχρεωτική.

Και σύμφωνα με τα πρότυπα της αυστριακής σχολής, όταν δεν υπάρχει πλέον ελεύθερη είσοδος στην προστασία της ιδιοκτησίας ή οποιασδήποτε άλλης επιχείρησης, η τιμή προστασίας θα αυξηθεί και η ποιότητα της προστασίας θα μειωθεί. Ο μονοπωλητής θα γίνει όλο και λιγότερο ένας προστάτης της περιουσίας μας, και όλο και περισσότερο ένας θεσμικός γκάνγκστερ, ή ακόμη και ένας συστηματικός ληστής της περιουσίας των πολιτών. Θα γίνει ένας επιτιθέμενος και ένας καταστροφέας του λαού και της περιουσίας του, που αρχικά όφειλε να προστατεύσει.

Τώρα αυτό που περιγράφεται εύκολα με αφηρημένους όρους (μονοπώλιο) είναι στην πράξη ένα επίπονο και χρονοβόρο έργο. Πώς μπορεί κανείς να μη θεωρηθεί εγκληματίας όταν απαγορεύει την είσοδο σε ανταγωνιστές με τη βία; Και γιατί οι άνθρωποι και ειδικά οι αποκλεισμένοι, άλλοι πιθανοί ειρηνοποιοί και δικαστές, επιτρέπουν κάτι τέτοιο να συμβαίνει, δηλαδή ένας άνθρωπος να μονοπωλεί αυτή την υπηρεσία; Τώρα η απάντηση σχετικά με το αρχέτυπο του του κράτους είναι πολύ περίπλοκη, αλλά στη γενική του δομή είναι πολύ εύκολο να αναγνωριστεί.

Πρώτον, κάθε κράτος, δηλαδή κάθε μονοπωλιακός οργανισμός προστασίας, πρέπει να ξεκινήσει ή μπορεί να προέρχεται μόνο από μία μικρή γεωγραφική κλίμακα, όπως ένα χωριό. Είναι πρακτικά αδιανόητο ότι ένα παγκόσμιο κράτος ή ένα μονοπώλιο προστασίας που θα καλύπτει ολόκληρο τον κόσμο θα μπορούσε να δημιουργηθεί από το μηδέν.

Το δεύτερο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι δε γίνεται ο καθένας να μετατραπεί σε τοπικό μονοπωλητή προστασίας. Αντίθετα, οι τοπικοί μονοπωλητές προστασίας είναι αρχικά μέλη της φυσικής κοινωνικής ελίτ. Δηλαδή, αρχικά είναι πετυχημένα και αναγνωρίσιμα μέλη της κοινωνίας. Είχαν επίσης, πριν φτάσουν στη θέση ενός μονοπωλίου, προηγουμένως επιλεχθεί οικειοθελώς ως προστάτες. Μόνο οι καθιερωμένες και αναγνωρισμένες ελίτ, των οποίων η εξουσία είναι ουσιαστικά εθελοντική, είναι δυνατόν να κάνουν αυτό το αποφασιστικό βήμα προς την μονοπώληση και να τη γλιτώσουν.

Δηλαδή, κάθε αρχική τοπική κυβέρνηση ή κράτος προέρχεται από την πρότερη μορφή της αριστοκρατικής κυριαρχίας. Κανείς δεν θα ανέθετε σε αποκλειστικά σε έναν τη διατήρηση του νόμου, της τάξης και της δικαιοσύνης, ιδίως εάν αυτό το άτομο ή ο οργανισμός είχε μονοπώλιο για αυτό το συγκεκριμένο έργο. Αντ’ αυτού, οι άνθρωποι θα αναζητούσαν προστασία προφανώς από κάποιον γνωστό και ευρέως αποδεκτό ότι είναι γνώστης και μόνο ένα τέτοιο άτομο, ένας ευγενής ή ένας αριστοκράτης, μπορεί να επιτύχει αρχικά μονοπωλιακή θέση.

Ιστορικά, παρεμπιπτόντως, αν κοιτάξει κανείς τη σύγχρονη ή την αρχαία ιστορία, τα κράτη παντού είναι βασικά πρώτα πριγκιπάτα  και μόνο αργότερα γίνονται δημοκρατικά κράτη. Και παρόλο που είναι αλήθεια ότι τα Κράτη πρέπει να ξεκινούν μόνο τοπικά και συνήθως ως πριγκιπάτα, χρειάστηκαν εκατοντάδες χρόνια για να εμφανιστεί κάτι παρόμοιο με το σύγχρονο Κράτος.

***

(Συνεχίζεται)

Διαβάστε περισσότερα:

Ο Hans-Hermann Hoppe, είναι οικονομολόγος της Αυστριακής σχολής οικονομικής σκέψης και Λιμπερταριανός/αναρχοκαπιταλιστής φιλόσοφος με κοινωνικά συντηρητικές αρχές. Eίναι ομότιμος καθηγητής οικονομικών στο UNLV, διακεκριμένος ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου Mises, ιδρυτής και πρόεδρος της «κοινωνίας ιδιοκτησίας και ελευθερίας»και πρώην συντάκτης της εφημερίδας Journal of Libertarian studies. Είναι συγγραφέας του βιβλίου: Democracy: The god that failed.