Henry Hazlitt: Η Αποτυχία των «Νέων Οικονομικών»

0
392
Henry Hazzlit

Στην πραγματικότητα, ο henry Hazlitt κάνει το αδιανόητο: εμπεριέχει σχεδόν ολόκληρη τη Γενική Θεωρία του Keynes στο βιβλίο του, την οποία καταρρίπτει παράγραφο-παράγραφο, γραμμή προς γραμμή

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Ο Henry Hazlitt έκανε το φαινομενικά αδύνατο, κάτι που αποτέλεσε μια θαυμάσια υπηρεσία στην ανθρωπότητα. Έγραψε ένα βιβλίο-απάντηση γραμμή-προς-γραμμή προς ένα από τα πιο καταστροφικά, παραπλανητικά και περίπλοκα βιβλία του αιώνα. Ο στόχος εδώ είναι η Γενική Θεωρία του John Maynard Keynes, το βιβλίο που εμφανίστηκε το 1936 και σάρωσε τα πάντα. Τίτλος του: «The Failure of the ‘New Economics» (1959).

Hazlitt vs Keynes

Στην οικονομική επιστήμη, ο Keynes άλλαξε τα πάντα. Υποστηρίχθηκε ότι οι τιμές δεν λειτουργούν, ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι ασταθείς, ότι τα υγιή χρήματα είναι απαράδεκτα και ότι η κυβέρνηση ήταν απαραίτητη για να προωθήσει το σύστημα και να το σώσει. Ήταν απλά εκπληκτικό το πώς οι οικονομολόγοι το ανέχθηκαν αυτό, αλλά συνέβη. Μεταμόρφωσε μια ολόκληρη γενιά στο τέλος της Μεγάλης Ύφεσης. Μέχρι τη δεκαετία του 1950, σχεδόν όλοι ήταν Κεϋνσιανοί.

Αλλά ο Hazlitt, ο καθηγητής οικονομικών του έθνους, δεν θα το ανεχόταν. Και έκανε τη σκληρή δουλειά του πραγματικά να ερευνήσει το βιβλίο για να αξιολογήσει τη λογική του σύμφωνα με την αυστριακή οπτική. Το αποτέλεσμα: ένα αριστούργημα 500 σελίδων. Στην πραγματικότητα, ο Hazlitt κάνει το αδιανόητο: εμπεριέχει σχεδόν ολόκληρη τη Γενική Θεωρία του Keynes στο βιβλίο του, την οποία καταρρίπτει παράγραφο-παράγραφο, γραμμή προς γραμμή. Διαβάζοντας το βιβλίο αυτό, έχοντας διαβάσει νωρίτερα και τη Γενική Θεωρία του Keynes, θεωρώντας ότι μπορώ να την καταρρίψω με όσα ξέρω, ένιωσα ταπεινωμένος από την ικανότητα του Hazlitt να αποδομεί τα επιχειρήματα του Keynes βάσει των ίδιων των λεγομένων του. Αυτό, πέρα από την οικονομική δεινότητα του Hazlitt, δείχνει και την επιστημολογική-φιλοσοφική του ικανότητα.

Διαβάζοντας το βιβλίο, και βλέποντας την άνεση με την οποία καταστρέφει τη θεωρία του Keynes, κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί γιατί έπρεπε να περιμένουμε σχεδόν 25 χρόνια για να συμβεί αυτό.

Ο Murray Rothbard έμεινε με το στόμα ανοιχτό

Στον πρόλογο του βιβλίου εύκολα μπορεί κάποιος να παρατηρήσει τον θαυμασμό του μεγάλου Αυστριακού Murray Rothbard στο πρόσωπο του Hazlitt. Γράφει:

«Η Γενική Θεωρία του Κέινς καταρρίπτεται εδώ κεφάλαιο-κεφάλαιο, γραμμή προς γραμμή, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες θεωρητικές εξελίξεις. Η πλήρης εξάλειψη ενός τεράστιου δικτύου πλάνης μπορεί να επιτευχθεί μόνο από κάποιον που βασίζεται σε μια συμπαγή θετική θεωρία. Ο Henry Hazlitt έχει αυτή τη βάση.
Ένας «Αυστριακός» οπαδός του Ludwig von Mises, είναι έχει τα μοναδικά προσόντα για αυτό το καθήκον και το εκπληρώνει εξαιρετικά καλά. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι αυτό είναι μακράν το καλύτερο βιβλίο για τα οικονομικά που δημοσιεύθηκε από το μεγάλη Human Action του Mises το 1949. Το έργο του Mises ανέδειξε την ολοκληρωμένη δομή της σύγχρονης «αυστριακής» θεωρίας. Η εκλεπτυσμένη κριτική του Hazlitt στον Keynes, βασισμένη σε αυτές τις αρχές, είναι ένα αξιόλογο συμπλήρωμα του Human Action.
Ο Henry Hazlitt, ένας φημισμένος οικονομικός δημοσιογράφος, είναι ένας καλύτερος οικονομολόγος από ένα πλήθος στείρων ακαδημαϊκών και, σε αντίθεση με πολλούς από αυτούς, διακρίνεται από θάρρος: το θάρρος να παραμείνει ένας «αυστριακός» μπρος στα δόντια του κεϋνσιανικού ολοκαυτώματος, μαζί με τον Mises και τον F. A. Hayek. Βάσει των πλεονεκτημάτων του, το βιβλίο αυτό θα έπρεπε να κατακτήσει το επάγγελμα του οικονομολόγου τόσο γρήγορα όσο ο Κέινς.
Αλλά, το αν οι σημερινοί σύγχρονοι οικονομολόγοι διαβάζουν και χωνέψουν αυτό το βιβλίο ή όχι είναι, μακροπρόθεσμα, άνευ σημασίας. Θα διαβαστεί και θα καταστρέψει το κεϋνσιανό σύστημα. Τουλάχιστον, υπάρχει τώρα μια νέα γενιά κάτω από τριάντα πέντε, για να μεταδώσει αυτό το μήνυμα».

 

Μακριά από το να είναι μια βαρετή ανάγνωση, αυτό το βιβλίο έχει όλη τη καθαρότητα και τη σαφήνεια που περιμένουμε από τον Hazlitt. Είναι ένας εκθαμβωτικός συγγραφέας και δεν μπορεί κάποιος παρά να εκστασιαστεί να τον δει στην αρένα με τον γιγαντιαίο Keynes. Μέχρι τη στιγμή που θα ρίξει τη γροθιά νοκ-άουτ – καταρρίπτοντας την πρόταση του Κέινς για κρατικοποίηση των επενδύσεων – δεν έχει απομείνει τίποτα από τον αντίπαλό του. Έκπληκτος ο ίδιος ο Hazlitt αναρωτιέται σε εκείνο το σημείο γιατί ο Keynes δεν αυτοπροσδιοριζόταν ως σοσιαλιστής!

Μέχρι τώρα, η κεϋνσιανή θεωρία είναι τόσο ενσωματωμένη στη θεωρία όσο και στην πολιτική που σχεδόν κανείς δεν το παρατηρεί πια. Αλλά αυτό το βιβλίο του Hazlitt μας βοηθά να υψώσουμε ανάστημα και να λάβουμε γνώση του βαθμού στον οποίο επιτρέψαμε μία απλή πλάνη να κυριαρχήσει στη σκέψη μας.

Το βιβλίο αυτό πλέον δε βρίσκεται πουθενά σε έντυπη μορφή. Μπορείτε να το βρείτε μόνο ηλεκτρονικά στην Ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises εντελώς δωρεάν.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: