Η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού είναι υψίστης σημασίας

0
321
Χρυσός
Η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού στην ουσία θα απελευθερώσει τους ανθρώπους από την διάβρωση των εισοδημάτων τους από τον πληθωρισμό στον οποίο όλες οι κυβερνήσεις αρέσκονται πλέον.

Ένα από τα επιχειρήματα κατά της επιστροφής στον χρυσό είναι ότι δεν υπάρχει αρκετός χρυσός, ώστε να διανεμηθεί κατάλληλα σε όλες τις οικονομίες του κόσμου. Φυσικά, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε αληθώς ότι η ποσότητα του χρυσού είναι πεπερασμένη. Η παραγωγή χρυσού όμως από το 2005 έως το 2017 ήταν ξεκάθαρα αυξητική

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Οι κλασικοί οικονομολόγοι, τα πορίσματα των οποίων κατέρριψαν πολλές οικονομικές πλάνες και συνέβαλαν στην σύντομη αλλά ιδιαιτέρως επιδραστική εξάπλωση του κλασικού φιλελευθερισμού στη δυτική Ευρώπη, τόνισαν τη σημασία του κανόνα του χρυσού: ο κανόνας του χρυσού στην ουσία αποτελούσε μία ασπίδα προστασίας έναντι της χειραγώγησης του χρήματος από τις πολιτικές δυνάμεις του κράτους.

Εντούτοις, πλέον, ακόμα και οικονομολόγοι, οι οποίοι τάσσονται υπέρ της ελεύθερης αγοράς, εναντιώνονται στον κανόνα του χρυσού θεωρώντας τον ένα βάρβαρο κειμήλιο του παρελθόντος και περιγράφοντας τους υποστηρικτές του ως «φετιχιστές του χρυσού» και με άλλες παρόμοιες υποτιμητικές εκφράσεις.

Κράτος και χρήμα

Η προστασία του χρήματος από τις ατασθαλίες του κράτους είναι ακριβώς ο λόγος της εμμονής μας για την επιστροφή στον χρυσό. Ολόκληρη η ρητορική περί ελεύθερης αγοράς και οικονομίας βασίζεται σε αυτήν την δεοντολογική, θα λέγαμε, απαίτηση για διαχωρισμό κράτους και οικονομίας. Για τους πιο ακραιφνείς φιλελεύθερους σαφώς, αυτός ο διαχωρισμός είναι πρακτικά ουτοπικός, οπότε και υποστηρίζουμε την κατάλυση του κράτους εξ αρχής.

Η επιμονή «φιλελεύθερων» οικονομολόγων υπέρ του κεντρικού ελέγχου του χρήματος, υπό αυτήν την έννοια, μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο ως αντίφαση. Το να αφεθεί το κυριότερο συστατικό μίας οικονομίας (πέραν του κεφαλαίου) στα χέρια του κράτους, αποτελεί καθαρά σοσιαλιστική πολιτική. Επομένως, οι μονεταριστές για παράδειγμα, θα μπορούσαν να θεωρηθούν σοσιαλιστές υπό αυτήν την σκοπιά.

Δεν υπάρχει αρκετός χρυσός;

Ένα από τα επιχειρήματα κατά της επιστροφής στον χρυσό είναι ότι δεν υπάρχει αρκετός χρυσός, ώστε να διανεμηθεί κατάλληλα σε όλες τις οικονομίες του κόσμου. Φυσικά, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε αληθώς ότι η ποσότητα του χρυσού είναι πεπερασμένη. Η παραγωγή χρυσού όμως από το 2005 έως το 2017 ήταν ξεκάθαρα αυξητική. Με τη συνεχή βελτίωση των εξορυκτικών διαδικασιών και των μεθόδων επεξεργασίας, δεν φαίνεται κάτι τέτοιο να αποτελεί ουσιαστικό πρόβλημα προς το παρόν1. Ακόμα και αν προέκυπτε πρόβλημα έλλειψης, τότε η αγορά θα προσαρμοζόταν ίσως με την υιοθέτηση άλλου μετάλλου (για παράδειγμα ασημιού) και ίσως έναν «διμεταλλικό» κανόνα (χρυσός και ασήμι σε παράλληλη κυκλοφορία με ελεύθερα κυμαινόμενες τιμές μεταξύ τους).

Στην πραγματικότητα, οποιοδήποτε μέταλλο ή άλλο υλικό με παρόμοιες ιδιότητες με τον χρυσό θα μπορούσε να αποτελέσει καλό εμπορευματικό χρήμα. Η αγορά είναι ευέλικτη και θα προσαρμοστεί καταλλήλως. Ξανά, ακόμα και αν ο χρυσός γινόταν ξαφνικά σπάνιος, θα λέγαμε ότι στην ουσία αυτό είναι και υπέρ του. Θέλουμε το χρήμα να είναι σπάνιο για να διατηρεί την αγοραστική του αξία. Εξάλλου, με μειωμένη την ποσότητα χρήματος και με παράλληλη αύξηση της παραγωγικότητας του καπιταλιστικού συστήματος, τηρουμένων των αναλογιών, λιγότερα χρήματα θα κυνηγούσαν περισσότερα αγαθά κάτι που θα οδηγούσε σε σταδιακή μείωση των τιμών. Επειδή η παραγωγικότητα «τρέχει» πιο μπροστά από την μείωση της συνολικής ποσότητας χρήματος, τα πραγματικά εισοδήματα θα αυξάνονταν (περισσότερα αγαθά ανά μονάδα χρήματος θα μπορούσαν να αποκτηθούν) παρόλο που σε απόλυτους αριθμούς αυτά μειώνονται.

Οι παραγωγοί, αναμένοντας πτώση των τιμών στα καταναλωτικά αγαθά επομένως, θα είναι πρόθυμοι να δώσουν λιγότερα χρήματα για την απόκτηση συντελεστών παραγωγής και εργασίας. Τα περιθώρια κέρδους στην ουσία δεν αλλάζουν ποσοστιαία, απλά μεταφέρονται σε ένα χαμηλότερο απόλυτο επίπεδο τιμών λόγω της καιροσκοπικής λειτουργίας των καπιταλιστών παραγωγών. Αυτό καταρρίπτει και τον τρόμο για τον φοβερό και τρομερό αποπληθωρισμό. Η επιχειρηματική καιροσκοπία, βασικό συστατικό της οικονομίας, μπορεί να αναπληρώσει την πτωτική αυτή τάση.

Ο κίτρινος πυρετός

Στην αντίπερα όχθη, υπάρχει το επιχείρημα ότι, δεδομένων των περιστασιακών ανακαλύψεων κοιτασμάτων χρυσού, η επιστροφή στον χρυσό θα είναι ανά διαστήματα αιτία μεγάλου πληθωρισμού. Αντιπαραβάλετε τις κυριότερες πληθωριστικές κρίσεις χρυσού, τον «κίτρινο πυρετό», που οδηγούσε ανέλπιστη ανάπτυξη κοινοτήτων μέχρι που ο χρυσός εξαντλούταν και αυτές διαλύονταν.

Ξανά, το σημαντικό εδώ είναι η σπανιότητα τέτοιων φαινομένων. Από τα τέλη του 17ου αιώνα, μέχρι και τις αρχές του 21ου είχαμε περίπου 66 φαινόμενα «κίτρινου πυρετού». Στα περίπου 300 χρόνια δηλαδή, θα είχαμε μία σημαντική αναλογικά αύξηση της ποσότητας χρήματος (πληθωρισμό) μία φορά ανά πέντε χρόνια. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι με τέτοια τακτικότητα, η παραγωγική ικανότητα του καπιταλισμού μπορεί να απορροφήσει τον πληθωρισμό με αυξανόμενη προσφορά αγαθών. Επίσης, δεν κατευθύνεται όλος ο χρυσός προς χρηματική χρήση: είναι ένα χρήσιμο μέταλλο με πολλές εργοστασιακές και μη χρήσεις (ηλεκτρικά κυκλώματα, κοσμήματα), οπότε η αύξηση της ποσότητας χρυσού σε κυκλοφορία δεν αυξάνει και την συνολική ποσότητα χρήματος αναλογικά.

Αντιπαραβάλετε το σημερινό σύστημα ακάλυπτου χρήματος που προωθούν οι αντίπαλοι του κανόνα του χρυσού. Ο πληθωρισμός είναι καθημερινό φαινόμενο και η μεγαλύτερη απόδειξη γι’ αυτό είναι η ύπαρξη συντελεστών πληθωρισμού στη διαμόρφωση των επιτοκίων, η ύπαρξη hedge funds και άλλων οργανισμών που προσπαθούν να προστατεύσουν τις επενδύσεις και αποταμιεύσεις των ανθρώπων από τον πληθωρισμό κοκ. Το επιχείρημα δηλαδή είναι εν τέλει άτοπο.

Η εξόρυξη χρυσού έχει μεγάλο κόστος

Τρίτο επιχείρημα αφορά το μεγάλο κόστος στην εξόρυξη χρυσού σε σχέση με το κόστος της εκτυπωτικής πρέσας ή της λογιστικής αύξησης του χρήματος. Αλλά, οι θιασώτες του δεν συνειδητοποιούν ότι αυτός είναι και ο λόγος που ο χρυσός είναι καταλληλότερος ως χρήμα. Η παραγωγή του θα πραγματοποιείται μόνο όταν εικάζεται ότι είναι επικερδής κάτι που εγγυάται και το μεγαλύτερο απωθημένο των μονεταριστών: την παροχή χρήματος ανάλογα με την προσφορά και ζήτηση στην αγορά. Υπό αυτή την έννοια, οι μονεταριστές θα έπρεπε να ξανασκεφτούν την τάση τους να υπερασπίζονται το σημερινό καθεστώς ακάλυπτου χρήματος χρησιμοποιώντας αυτό το επιχείρημα. Εφόσον θεωρούν ότι η αγορά, στους υπόλοιπους τομείς είναι πιο αποτελεσματική από το κράτος, τότε γιατί δεν εφαρμόζουν το ίδιο πόρισμα και για το χρήμα;

Χρυσός και οικονομική ανάπτυξη

Η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού στην ουσία θα απελευθερώσει τους ανθρώπους από την διάβρωση των εισοδημάτων τους από τον πληθωρισμό στον οποίο όλες οι κυβερνήσεις αρέσκονται πλέον. Επίσης, επειδή ο πληθωρισμός θα γίνει αρκετά πιο δύσκολος, οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να ξεδιπλώσουν την παραγωγική τους ικανότητα καθώς το σύστημα θα είναι πλέον απόρθητο ενάντια στους επιχειρηματικούς κύκλους που προκαλούνται λόγω της τεχνητής αύξησης της πίστωσης και της τεχνητής μείωσης των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες.

Φυσικά, η επιστροφή στον κανόνα του χρυσού, παρότι ένα βήμα πιο κοντά στην σωστή κατεύθυνση δεν είναι πανάκεια δεδομένης της ύπαρξης θεσμών που μπορούν ανά πάσα στιγμή να τον καταργήσουν ή να τον παραβιάσουν επιβάλλοντας την κατάλληλη νομοθεσία. Ένα σύστημα ελεύθερης τραπεζικής υπό τον κανόνα του χρυσού χωρίς την ύπαρξη κεντρικών τραπεζών που να κατέχουν μονοπώλιο αποθήκευσης του μετάλλου ή να λειτουργούν ως δανειστές έκτακτης ανάγκης, θα απελευθέρωνε τις παραγωγικές δυνάμεις του καπιταλιστικού συστήματος και θα έθετε την κοινωνία σε μία τροχιά σταθερής και συνεχούς ανάπτυξης. Οι οικονομολόγοι που αντιτίθενται σε μία τέτοια επιστροφή επιδεικνύουν την άγνοιά τους αφενός και αφετέρου την υποστήριξή τους στο σημερινό πληθωριστικό καθεστώς και στον σοσιαλισμό του χρήματος παραπλανώντας το κοινό.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τον χρυσό:

  1. Παρόμοιες προβλέψεις έγιναν και στο παρελθόν, αλλά καμία δεν επιβεβαιώθηκε