Αποτελούν καλό νέο για την οικονομία οι κυβερνητικές δαπάνες;

0
1411
Τα ελλείμματα και οι κυβερνητικές δαπάνες, αποτελούν δυνάμεις ανάπτυξης σύμφωνα με πολλούς οικονομολόγους.
Τα ελλείμματα και οι κυβερνητικές δαπάνες, αποτελούν δυνάμεις ανάπτυξης σύμφωνα με πολλούς οικονομολόγους.

Οι θιασώτες αυτής της αντίληψης είναι της άποψης ότι η διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος σε συνάρτηση με μεγαλύτερες κυβερνητικές δαπάνες αποτελούν σπουδαία νέα για την οικονομία.

 

Του Ευθύμη Μαραμή

Αρκετοί οικονομολόγοι, οι περισσότεροι της σύγχρονης σκέψης, υποστηρίζουν ότι κατά τη διάρκεια μιας οικονομικής ύφεσης είναι καθήκον της κυβέρνησης να τρέξει μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα για να βοηθηθεί η οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο, δεδομένου ότι από το 2008 έως το 2017 ο ρυθμός πτώσης του ΑΕΠ ανά έτος κυμάνθηκε γύρω στο 4%, πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα – το οποίο τις χρονιές 2010-11-12-13 κυμαινόταν κατά μέσο όρο στα 13 δισεκατομμύρια ευρώ – πρέπει να αυξηθεί.

Τα Ελληνικά κυβερνητικά ελλείμματα.

Οι υποστηρικτές των δημοσίων ελλειμμάτων, υποστηρίζουν πως εάν η συνολική ζήτηση στην οικονομία εξασθενεί εξαιτίας των ελαττωμένων καταναλωτικών δαπανών, τότε η κυβέρνηση πρέπει να αυξήσει τις δαπάνες της, προκειμένου να αποφευχθεί η μείωση της συνολικής ζήτησης. Σημειώστε ότι οι κυβερνητικές δαπάνες το 2013 ανήλθαν στο 63% του ΑΕΠ η σε απόλυτους αριθμούς στα 93,3 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι Ελληνικές κυβερνητικές δαπάνες
Είναι καλές οι κυβερνητικές δαπάνες για την οικονομία;

Οι θιασώτες αυτής της αντίληψης είναι της άποψης ότι η διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος σε συνάρτηση με μεγαλύτερες κυβερνητικές δαπάνες αποτελούν σπουδαία νέα για την οικονομία.

Επιπλέον, θεωρούν ότι υπάρχουν ελάχιστα εμπειρικά στοιχεία πως τα δημοσιονομικά ελλείμματα καταστέλλουν την οικονομική ανάπτυξη. Αντίθετα, θεωρούν πως μόνο να ωφεληθεί μπορεί η οικονομία μόλις πέσει κάτω από το μέσο ρυθμό ανάπτυξής της.

Αντίθετα, οι αντίπαλοι αυτής της άποψης υποστηρίζουν ότι η διεύρυνση του ελλείμματος τείνει να οδηγεί σε υψηλό πληθωρισμό.

Επίσης, η διεύρυνση του κυβερνητικού ελλείμματος τείνει να εκτοπίζει τον ιδιωτικό τομέα και αυτό καταστέλλει την οικονομική ανάπτυξη. Από αυτή την άποψη, η κυβέρνηση πρέπει να αποφεύγει όσο το δυνατόν περισσότερο τη διεύρυνση του ελλείμματος. Για την ακρίβεια, η εστίαση πρέπει πάντα να είναι στην επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού.

Γιατί οι κυβερνητικές δαπάνες αποτελούν άσχημα νέα

Θα πούμε εδώ πως ο στόχος του καθορισμού του ελλείμματος, είτε στόχος αύξησης του, είτε στόχος συνολικής εξάλειψης του, συνιστούν εσφαλμένη οικονομική σκέψη. Τελικά, αυτό που έχει σημασία για την οικονομία δεν είναι το μέγεθος του κυβερνητικού ελλείμματος αλλά το μέγεθος των κρατικών δαπανών – ο όγκος των πόρων που η κυβέρνηση κατευθύνει προς τις δικές της δραστηριότητες. Να σημειωθεί ότι σε αντίθεση με τους Κεϋνσιανούς, θεωρούμε ότι η αύξηση των κυβερνητικών δαπανών αποτελεί άσχημο νέο για την οικονομία.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η κυβέρνηση δεν είναι μια οντότητα που παράγει πλούτο. Όσο περισσότερο δαπανά η κυβέρνηση, τόσο περισσότερους πόρους πρέπει να αφαιρέσει από τους παραγωγούς πλούτου. Αυτό με τη σειρά του υπονομεύει τη διαδικασία δημιουργίας πλούτου στην οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι το επίπεδο των φόρων απεικονίζει το μέγεθος της κυβέρνησης και τίποτα άλλο. Για παράδειγμα, αν η κυβέρνηση σκοπεύει να δαπανήσει 3 δισεκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτεί αυτές τις δαπάνες με 2 δισεκατομμύρια φόρων, θα υπάρξει έλλειμμα ύψους 1 δισεκατομμυρίου.

Οι κυβερνητικές δαπάνες και τα ελλείμματα προκάλεσαν την χρεοκοπία της χώρας. 

Δεδομένου ότι οι κυβερνητικές δαπάνες πρέπει να χρηματοδοτηθούν, αυτό σημαίνει ότι εκτός από τους φόρους η κυβέρνηση πρέπει να εξασφαλίσει και άλλα μέσα χρηματοδότησης, όπως δανεισμό ή εκτύπωση χρήματος ή οποία αποτελεί επίσης φόρο. Η περίπτωση του δανεισμού συνέβη με την Ελλάδα. Τα ελλείμματα της δεκαετίας του 2000, χρηματοδοτήθηκαν με δάνεια. Η κυβέρνηση πρόκειται να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα για να αποκτήσει πόρους από τους παραγωγούς πλούτου ώστε να στηρίξει τις δραστηριότητές της. Ως εκ τούτου αυτό που έχει σημασία, είναι ότι οι κυβερνητικές δαπάνες του παραδείγματός μας, αποτελούνται από τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ και όχι από το έλλειμμα του 1 δισεκατομμυρίου.

Για παράδειγμα, εάν η κυβέρνηση αυξήσει τους φόρους στα 3 δισεκατομμύρια και αυτό οδηγήσει σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, η ακόμα και σε πλεόνασμα – όπως στην περίπτωση των μνημονιακών υποχρεώσεων της Ελληνικής κυβέρνησης – θα διαφοροποιούταν το γεγονός ότι απαιτούνται ακόμα 3 δισεκατομμύρια ευρώ πόρων από τους παραγωγούς πλούτου; Στην πραγματικότητα, η αύξηση των κυβερνητικών δαπανών θέτει σε κίνηση την εκτροπή πλούτου από δραστηριότητες που παράγουν πλούτο, σε δραστηριότητες που δεν παράγουν πλούτο. Αυτό οδηγεί σε οικονομική συρρίκνωση. Συνεπώς, με αυτή την έννοια, η αύξηση των κυβερνητικών δαπανών για την ενίσχυση της ζήτησης της συνολικής οικονομίας, θα πρέπει να θεωρείται ως κακή είδηση για τη διαδικασία παραγωγής πλούτου και επομένως για την οικονομία.

Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των κυβερνητικών πλεονασμάτων. Εφόσον η κυβέρνηση αφαιρεί πόρους από την οικονομία, από τους παραγωγούς πλούτου, θα απορρίψουμε κατηγορηματικά την αντίληψη που θέλει την οικονομία «νοικοκυρεμένη», εφόσον συντελούνται πλεονάσματα.

Οι κυβερνητικές δαπάνες δεν μπορούν να αποτελέσουν λύση. Αυτές δημιούργησαν το πρόβλημα

Συνοπτικά, δεν αφορά την οικονομία το έλλειμμα το πλεόνασμα η ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός των κυβερνήσεων. Την οικονομία την αφορά το μέγεθος των φόρων. Ο όγκος του πλούτου που αποσπά η κυβέρνηση από την οικονομία καθιστώντας τους παραγωγούς φτωχότερους. Η Ελληνική οικονομία, πληρώνει σήμερα τα διαχρονικά κυβερνητικά ελλείμματα, ειδικά αυτά της δεκαετίας του 2000. Είναι πια κοινή πεποίθηση πως αν δεν «συγχωρεθεί» μέρος του χρέους, η χώρα δεν θα τα καταφέρει. Αυτό όμως καταδεικνύει ακριβώς την εξέλιξη των προηγηθέντων κυβερνητικών ελλειμμάτων.

Σε αντίθεση με τους οπαδούς των κυβερνητικών δαπανών, υποστηρίζουμε κάθε μείωση τους, η οποία θα πρέπει πάντα να θεωρείται καλή είδηση για τους παραγωγούς πλούτου. Είναι βέβαια άσχημη είδηση για διάφορες τεχνητές μορφές ζωής που προέκυψαν από την αύξηση των κυβερνητικών δαπανών. Σε καμία περίπτωση δεν αποδεχόμαστε πως η «λύση» για την οικονομική ανάκαμψη αποτελείται από εκ νέου ελλείμματα και κυβερνητικές δαπάνες. Αυτό θα προκαλέσει επανάληψη των γεγονότων που καταρράκωσαν  την οικονομία και την κοινωνία.

Σε κάθε περίπτωση, υποστηρίζουμε την ελάχιστη δυνατή φορολόγηση και την απομάκρυνση των κυβερνήσεων από την οικονομία. Η μείωση των κυβερνητικών δαπανών και της φορολογίας, σε συνδυασμό με «συγχώρεση» χρέους, αποτελούν τον μοναδικό τρόπο ανάκαμψης για την Ελληνική οικονομία.

***