Μεθοδεύσεις ειδικών συμφερόντων σχεδιάζουν εκτόξευση των τιμών στον κλιματισμό

0
573
Kigali
Καθαρά, το οικονομικό κόστος της τροποποίησης Kigali θα υπερβεί τα οφέλη. Εξάλλου, εάν μια νεότερη, πιο ενεργειακά αποδοτική τεχνολογία επρόκειτο να αντικαταστήσει μια παλαιότερη, θα συνέβαινε χωρίς εντολή από τον ΟΗΕ

Το επιχείρημα περί οικονομικής ανάπτυξης της συμφωνίας Kigali δεν αποτελεί κάτι παραπάνω από τα ίδια απατηλά επιχειρήματα που έχουμε ακούσει και στο παρελθόν

του Nicolas Loris 
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής και Ευθύμης Μαραμής

Εισαγωγή

Πολλά βιομηχανικά συμφέροντα αυξάνουν τις προσπάθειες τους ώστε να πείσουν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να στείλει την τροπολογία του Κιγκάλι – μια τροποποίηση στο Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ – στη Γερουσία για επικύρωση. Η τροπολογία θα καταργήσει σταδιακά τα προσιτά ψυκτικά μέσα που χρησιμοποιούνται σε κλιματιστικά και ψυγεία με πολύ ακριβότερα.

Αυτά είναι καλά νέα για τους κατόχους πατεντών των νέων ψυκτικών μέσων και της βιομηχανίας θέρμανσης και ψύξης, αλλά αποτελούν άσχημα νέα για εσάς, τους καταναλωτές. Η πραγματικότητα είναι πως η τροποποίηση του Κιγκάλι είναι μια επιβεβλημένη από τα Ηνωμένα Έθνη ρύθμιση, που θα στερήσει τις επιλογές από τον πελάτη, ενώ θα φουσκώσει τις τσέπες των ειδικών συμφερόντων που έχουν προετοιμαστεί για αυτή την αλλαγή.

Το περιεχόμενο της συμφωνίας

Το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ του 1987 ήταν μια συμφωνία του ΟΗΕ για τη σταδιακή κατάργηση της παραγωγής χλωροφθορανθράκων (CFCs), που θεωρήθηκαν επιβλαβείς για τη στιβάδα του όζοντος. Η τροποποίηση του Κιγκάλι είναι μια συνθήκη του ΟΗΕ που θα απαγορεύσει τους αντικαταστάτες των CFCs: υδροφθοράνθρακες (HFCs) και υδροφθορο-ολεφίνες (HFOs).

Η νέα απαγόρευση δεν έχει καμία σχέση με την προστασία της στιβάδας του όζοντος αλλά, αντιθέτως, εξαλείφει τους υδροφθοράνθρακες λόγω του ενδεχόμενου αντίκτυπου τους στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Οι υποστηρικτές της τροπολογίας χαιρέτισαν τη σταδιακή κατάργηση προβλέποντας μια πορεία που θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα δώσει στους Αμερικανούς κατασκευαστές ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Αναφέρονται σε μια μελέτη που εκπονήθηκε για το Ινστιτούτο Κλιματισμού, Θέρμανσης και Ψύξης και τη Συμμαχία για Υπεύθυνη Ατμοσφαιρική Πολιτική. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι νέοι κανονισμοί θα δημιουργήσουν 57.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας και επιπλέον 33.000 εάν οι ΗΠΑ επικυρώσουν την τροποποίηση του Κιγκάλι.

Μην τους πιστεύετε. Ο ισχυρισμός ότι μια ντιρεκτίβα του ΟΗΕ αποτελεί οικονομική ώθηση, αγνοεί την πλάνη της σπασμένης τζαμαρίας.

Το ορατό και το αόρατο

Στο δοκίμιο του «Αυτό που φαίνεται και αυτό που δεν φαίνεται», ο Γάλλος οικονομολόγος Frederic Bastiat περιγράφει ένα σενάριο στο οποίο ένας καταστηματάρχης σπάει ένα παράθυρο. Πληρώνει χρήματα για να στερεώσει το παράθυρο, δημιουργώντας ένα υποτιθέμενο «οικονομικό όφελος» που κυκλοφορεί στην οικονομία.

Αυτό που δεν φαίνεται όμως είναι αυτό στο οποίο καταστηματάρχης θα μπορούσε να ξοδέψει αυτά τα χρήματα εάν το παράθυρο δεν είχε σπάσει – για παράδειγμα, ένα νέο ζευγάρι παπούτσια. Αν το παράθυρο δεν ήταν σπασμένο, ο καταστηματάρχης θα είχε ένα παράθυρο και νέα παπούτσια.

Ομοίως, όταν η κυβέρνηση επιχορηγεί τα βιοκαύσιμα, αυτό που δεν φαίνεται είναι ότι η εργασία και το κεφάλαιο θα μπορούσαν να έχουν επενδυθεί σε άλλα μέρη της οικονομίας, αλλά δεν επενδύονται. Οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα που δεν είναι αποτέλεσμα κανονισμών, επιδοτήσεων ή εντολών είναι η πραγματική ρίζα της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας.

Ένα άλλο πρόβλημα με τη μελέτη της βιομηχανίας είναι ότι βασίζεται σε ένα λανθασμένο οικονομικό μοντέλο εισροών-εκροών. Πρώτον, υπάρχει η λανθασμένη υπόθεση ότι η ρύθμιση δημιουργεί θέσεις εργασίας. Σίγουρα, αναγκάζοντας ένα νέο ψυκτικό μέσο στους καταναλωτές σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συμμορφωθούν με τον νέο κανονισμό. Καθώς τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να αγοράσουν νέα συστήματα κλιματισμού και ψύξης που χρησιμοποιούν νέα εναλλακτικά ψυκτικά μέσα, οι κατασκευαστές HFO, οι κατασκευαστές εξοπλισμού και οι βιομηχανίες συντήρησης και επισκευής θα επωφεληθούν όλοι.

Αυτό που αγνοεί η μελέτη της βιομηχανίας είναι το κόστος ευκαιρίας του κανονισμού. Οι εναλλακτικές λύσεις HFC είναι σημαντικά ακριβότερες. Ακόμα κι αν το κόστος για HFOs ή άλλες εναλλακτικές λύσεις πέφτει με την πάροδο του χρόνου με πιο εκτεταμένη χρήση, αυτό είναι εκατοντάδες δολάρια περισσότερο για μια οικογένεια να καθορίσει ή να αντικαταστήσει ένα κλιματιστικό. Εναλλακτικά, η οικογένεια θα μπορούσε να δαπανήσει αυτά τα χρήματα σε διακοπές ή στο παντοπωλείο.

Από την άλλη πλευρά, ο κανονισμός θα εμποδίσει το ξενοδοχείο να προσλάβει νέο υπάλληλο ή ένα εστιατόριο να επεκτείνει την κουζίνα του ή οι καταναλωτές θα επιβαρύνονται μόνο με το πρόσθετο κόστος, καθώς οι τιμές δωματίων και οι τιμές των μενού θα αυξηθούν. Οι κανονισμοί υποχρεώνουν τις επιχειρήσεις να ξοδεύουν χρήματα που διαφορετικά θα μπορούσαν να ξοδευτούν αλλού στην οικονομία. Καθαρά, το οικονομικό κόστος της τροποποίησης Kigali θα υπερβεί τα οφέλη. Εξάλλου, εάν μια νεότερη, πιο ενεργειακά αποδοτική τεχνολογία επρόκειτο να αντικαταστήσει μια παλαιότερη, θα συνέβαινε χωρίς εντολή από τον ΟΗΕ

Οι πλάνες περί οικονομικής ανάπτυξης

Το μοντέλο εισροών-εκροών επιχειρηματολογεί ότι το Κιγκάλι θα αποφέρει οικονομικά οφέλη συμπεριλαμβάνοντας την «επαγόμενη παραγωγή», η οποία «αντιπροσωπεύει την πρόσθετη ζήτηση που δημιουργείται από το διαθέσιμο εισόδημα που κερδίζεται στον κλάδο». Με άλλα λόγια, εκείνοι που εργάζονται στον κλάδο που θα θα επωφεληθούν από τον κανονισμό θα έχουν υψηλότερα εισοδήματα και θα ξοδεύουν τα χρήματα αυτά αλλού, δημιουργώντας ένα θετικό φαινόμενο κυμαινόμενο σε όλη την οικονομία.

Αλλά και πάλι, μια οικονομική ανάλυση εισροών-εκροών αγνοεί το πού μια οικογένεια θα μπορούσε να δαπανήσει τα χρήματά της χωρίς την κανονιστική ρύθμιση, καθώς και την επίδραση που θα είχαν οι δαπάνες. Αν αντί να πληρώσει για μια υπερβολικά ακριβότερη μονάδα κλιματισμού, η οικογένεια έκανε διακοπές στη Φλόριντα, τα διαθέσιμα εισοδήματα των υπαλλήλων του θέρετρου θα αυξάνονταν παρομοίως και θα ξόδευαν τις υψηλότερες αποδοχές τους σε μια νέα μοτοσυκλέτα και ούτω καθεξής.

Η διαφορά είναι ότι ένα σενάριο είναι η αγορά που επιτρέπει την επιλογή, ενώ η άλλη αφορά έναν διεθνή οργανισμό που εξαναγκάζει τις αποφάσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η μία αφορά τη δημιουργία πλούτου, η άλλη αφορά τη διάβρωση του πλούτου.

Σημειώστε ότι ακόμη και αν οι ΗΠΑ δεν επικυρώσουν την τροποποίηση του Kigali, οι αμερικανικές εταιρείες θα εξακολουθήσουν να πωλούν προϊόντα που συμμορφώνονται με το Kigali σε άλλες χώρες που έχουν επιλέξει να καταργήσουν τα HFCs. Όσο μια εγχώρια εταιρεία επιλέγει να παράγει HFOs ή μια διαφορετική εναλλακτική λύση που συμμορφώνεται με τις διατάξεις της Kigali, θα μπορούσε να πουλήσει το προϊόν της σε οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ

Αρνούμενη να επικυρώσει τη συμφωνία, η Γερουσία θα εξασφαλίσει ότι οι Αμερικανοί θα απολαμβάνουν περισσότερες επιλογές και φτηνότερες επιλογές. Οι ιδιοκτήτες σπιτιού ή οι επιχειρήσεις που χρειάζονται να αγοράσουν ή να επισκευάσουν ένα κλιματιστικό ή μια εμπορική μονάδα θα έχουν την επιλογή να αγοράζουν HFCs ή πιο ακριβά HFOs. Η τοποθέτηση ή αντικατάσταση μιας μονάδας κλιματισμού ή ενός ψυγείου, όταν χρειάζεται, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, αλλά θα καθοδηγείται από τις πραγματικές ανάγκες του καταναλωτή – και όχι από την κανονιστική οδηγία.

Κλείνοντας

Έχουμε ακούσει το επιχείρημα «οι κανονισμοί δημιουργούν θέσεις εργασίας» πριν από εταιρείες που επωφελούνται από πολιτικές που έχουν εκκολαφτεί από γραφειοκράτες. Οι υποστηρικτές των ρυθμίσεων ενεργειακής απόδοσης, όπως της απαγόρευση των λαμπτήρων πυρακτώσεως ή των υπερβολικών κανονιστικών ρυθμίσεων για τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, έχουν επίσης υποστηρίξει ότι οι κανονισμοί θα τονώσουν τις επενδύσεις σε αυτές τις βιομηχανίες.

Αλλά αυτά τα επιχειρήματα πάντοτε αγνοούν τον καταναλωτή, ο οποίος θα ζημιωθεί πολύ περισσότερο λόγω υψηλότερων τιμών και λιγότερων επιλογών. Το επιχείρημα περί οικονομικής ανάπτυξης της συμφωνίας Kigali δεν αποτελεί κάτι παραπάνω από τα ίδια απατηλά επιχειρήματα που έχουμε ακούσει και στο παρελθόν.

Σημείωση Ελεύθερης Αγοράς: Περιττό να αναφέρουμε πως η ΕΕ ήταν από τους πρώτους οργανισμούς που επικύρωσαν το χαράτσι.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: