Μία σύντομη ιστορία για τους Γάλλους σοσιαλιστές

0
146
Γαλλία

Η Γαλλία πρέπει να επιστρέψει στις ρίζες της – στις φιλοσοφίες του Bastiat και όχι του Rousseau, στις αρχές του δυτικού ατομικισμού και όχι του σοσιαλισμού που εμπνέεται από τη Ρωσία

του Luka Nikolic
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Η χώρα που κάποτε ονομαζόταν Γαλατία έχει παραγάγει μερικούς από τους μεγαλύτερους συγγραφείς όπως ο Hugo και ο Balzac. Μερικούς από τους πιο αξιόλογους στρατηγούς όπως ο Ναπολέων και ο Ντε Γκωλ, και πολλά άλλα αξιόλογα ιστορικά πρόσωπα. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τέτοιου είδους επιτεύγματα, η γαλλική οικονομία έχει παρακωλυθεί από τις κολεκτιβιστικές πολιτικές. Παρά το γεγονός ότι είναι η 10η μεγαλύτερη οικονομία, το επίπεδο οικονομικής της ελευθερίας βρίσκεται πίσω από πρώην κομμουνιστικές χώρες όπως η Αλβανία και η Βουλγαρία. Το ειρωνικό είναι ότι η Γαλλία δημιούργησε μερικούς από τους μεγαλύτερους υποστηρικτές της ελευθερίας – όπως ο Bastiat, ο Say και ο Tocqueville, όμως οι Γάλλοι ηγέτες, τόσο ιστορικοί όσο και σύγχρονοι, δεν κατάφεραν να λάβουν υπόψη τους τα συμπεράσματα των πολιτικών τους συναδέλφων.

Ούτε οι χώρες ούτε οι πολιτισμοί κατασκευάζονται σε μία μέρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν τα θεμέλια τόσο της Βρετανικής όσο και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας προτού καθιερώσουν τη βάση της σχετικής ελευθερίας που οι πολίτες της απολαμβάνουν μέχρι σήμερα. Ομοίως, η Γαλλία δεν υιοθέτησε τον κολεκτιβισμό εν μία νυκτί. Αντίθετα, έχει δει βασικές περιόδους που έχουν κάνει τη Γαλλία εύφορο έδαφος για μια συγκεκριμένη ποικιλία επιθετικού σοσιαλισμού. Παρακάτω θα συζητήσω τρεις τέτοιες περιόδους: τη Γαλλική Επανάσταση, την Κομμούνα των Παρισίων και τη Γαλλία μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Γαλλική επανάσταση

Παρά τις σύγχρονες απεικονίσεις των γεγονότων που ακολούθησαν την κατάληψη της Βαστίλης το 1789 ως κραυγές για ελευθερία, η πραγματικότητα της Γαλλικής Επανάστασης είναι εντελώς διαφορετική. Εάν κάποιος αποφάσιζε να διαβάσει το Reflections on the Revolution in France του Burke για την Επανάσταση στη Γαλλία, θα ήταν προφανές ότι οι πολιτικές που υιοθέτησαν οι επαναστάτες ήταν πολύ παρόμοιες με εκείνες που υιοθέτησαν οι κομμουνιστές επαναστάτες δύο αιώνες αργότερα. Ο Burke σημείωσε την ασάφεια των γαλλικών ιδεωδών της ελευθερίας, δηλαδή την ελευθερία για χάρη της ελευθερίας, και όχι την πρακτική φύση της. Πίσω από τις φιλοσοφίες του Rousseau και de Mably, η Γαλλία προσπάθησε να διαμορφώσει την ανθρώπινη φύση σύμφωνα με το πώς αυτή οριζόταν από τους ηγέτες, παραβλέποντας όλη την προηγούμενη ιστορία της ως εκείνης του καταπιεστή εναντίον των καταπιεσμένων. Η πρόσφατα χρισμένη κατηγορία επαναστατών σκότωσε και φυλάκισε όσους αντιτάχθηκαν στις ιδέες τους, ενώ απαλλοτρίωναν μαζικά τη γη και την περιουσία, τόσο από τους κληρικούς όσο και από την αριστοκρατία. Η γη χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, για τη στήριξη του νεοεισαχθέντος νομίσματος – του Assignat, του οποίου ο σκοπός ήταν η χρηματοδότηση όλων των κυβερνητικών δαπανών. Ως εκ τούτου, φυσικά έφθασε σε ανώμαλο ρυθμό πληθωρισμού, με αποτέλεσμα να διακοπεί σύντομα στη συνέχεια. Οργανώσεις όπως η Cult of Reason ιδρύθηκαν για να περιορίσουν τη θρησκευτική σκέψη σε εκκλησίες και με τον κλήρο να είναι συνεχές θύμα αντιποίνων. Περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια αυτής της ταραχώδους περιόδου, παρά κατά τη διάρκεια της βασιλείας της δήθεν Δρακόντειας γαλλικής δυναστείας. Εισήχθησαν μυριάδες άλλες περιπτώσεις αδικίας που ήταν περισσότερο παρόμοιες με την Επανάσταση του Οκτωβρίου του 1917 και όχι με την πάλη για ελευθερία, αλλά αυτές είναι πέρα από το πεδίο ενασχόλησης αυτής της εργασίας.

Η παρισινή Κομμούνα

Αρκεί να σημειωθεί ότι τα γεγονότα της Κομμούνας των Παρισίων περιγράφηκαν ως «δικτατορία του προλεταριάτου» του Karl Marx για να κατανοηθεί φύση τους. Καθώς τα στρατεύματα των Πρώσων πολιόρκησαν το Παρίσι κατά τον πόλεμο του 1871, οι Γάλλοι αναγκάστηκαν να φύγουν στο Μπορντό και τελικά αποδέχτηκαν τους όρους παράδοσης, παραχωρώντας την Αλσατία και τη Λορένη στον Μπίσμαρκ. Ο πόλεμος ήταν μια ανόητη πράξη που ξεκίνησε από τον ανιψιό του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, Λουδοβίκου Ναπολέοντα και πολεμήθηκε κυρίως από τον Adolphe Tiers, εξέχοντα πολιτικό κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Δημοκρατίας. Μετά τον πόλεμο και τη σύλληψη του Λουδοβίκου Ναπολέοντα, ο ίδιος ο Tiers επιδίωξε να δημιουργήσει μια νέα, δημοκρατική κυβέρνηση, αλλά ο λαός του Παρισιού φοβόταν πόσο «δημοκρατική» θα ήταν στην πραγματικότητα μία τέτοια κυβέρνηση. Κατά ειρωνεία, οι Παρισινοί αποφάσισαν να σχηματίσουν κάτι που σίγουρα δεν θα ήταν δημοκρατικό – μία αυτόνομη κομμούνα στο Παρίσι. Φυλασσόμενη από τη γαλλική πολιτοφυλακή, γνωστή ως Εθνική Φρουρά, αυτή η νέα κυβέρνηση παρέμεινε στην εξουσία για δύο μήνες, αλλά παρ’ όλα αυτά, δεν παρέλειψε να αφήσει το σημάδι της κατά τη διάρκεια αυτού του σύντομου χρονικού διαστήματος. Οι ηγέτες της Κομμούνας ζήτησαν αντίποινα εναντίον των πλούσιων με μαζική λεηλασία σε όλη την πόλη, καθώς και αντίποινα εναντίον των πολιτικών εχθρών της, όπως ο Tiers, του οποίου το σπίτι κάηκε. Επίσης, δημιουργήθηκε μια εχθρική σχέση με την Καθολική Εκκλησία, καθώς την κατηγόρησε ότι αποτελεί μέρος των υποτιθέμενων εγκλημάτων της μοναρχίας. Περισσότερα από 200 μέλη του κλήρου συνελήφθησαν και κλείστηκαν περισσότερες από 20 εκκλησίες. Το Παρίσι καταλήφθηκε τελικά από τον γαλλικό στρατό, αλλά κατά την υποχώρησή τους οι Κομμουνιστές έκαψαν το μεγαλύτερο μέρος της πόλης, προκαλώντας ανεπανόρθωτες ζημιές και καταστρέφοντας εντελώς ιστορικά κτίρια, όπως το παλάτι Tuileries. Το σύνολο του γεγονότος άφησε μεταξύ 10 και 20 χιλιάδες ανθρώπους νεκρούς και μόνιμο πολιτικό αντίκτυπο στη Γαλλία.

Η Γαλλία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το κολεκτιβιστικό συναίσθημα στη Γαλλία αυξήθηκε. Μερικές από τις μεγαλύτερες πόλεις, όπως η Τουλούζη, διοικούνταν από το SFIO – τον άμεσο βραχίονα της Σοβιετικής Ένωσης στη Γαλλία. Το ίδιο κόμμα κατέλαβε πάνω από το ένα τρίτο των ψήφων στις προεδρικές εκλογές του 1965. Ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα αυτής της περιόδου ήταν ίσως οι διαδηλώσεις του 1968 που κατέλαβαν το Παρίσι και ολόκληρη τη Γαλλία. Αν και οι διαδηλωτές διέσχιζαν τους δρόμους κάτω από τα πανό της ελευθερίας και της ισότητας, η πραγματικότητα είναι ότι σκοπός τους ήταν να εγκαταστήσουν κομμουνιστική κυριαρχία στη Γαλλία. Οι φοιτητές άρχισαν να διαμαρτύρονται για τον καπιταλισμό, τον καταναλωτισμό, τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και την παράδοση. Οι διαμαρτυρίες εξαπλώθηκαν έπειτα σε εργοστάσια με απεργίες που αφορούσαν πάνω από 10 εκατομμύρια εργαζομένους, περισσότερο από το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού για δύο συνεχόμενες εβδομάδες. Οι διαμαρτυρίες ήταν τόσο επιζήμιες ώστε η γαλλική οικονομία σταμάτησε καθ’ όλη τη διάρκεια τους και ο De Gaulle έφυγε μυστικά από τη χώρα. Οι διαμαρτυρίες ήταν επιζήμιες και με άλλον τρόπο, καθώς η Γαλλία με ίσως τον ισχυρότερο στρατό στην Ευρώπη τότε ήταν επικίνδυνα κοντά στο να γίνει κομμουνιστική, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου. Ένα άλλο, εξίσου σημαντικό γεγονός ήταν η εκλογή του Φρανσουά Μιτεράν το 1981. Οι πολιτικές που εισήχθησαν στο πλαίσιο του καθεστώτος του από το 1981-1995 δεν ήταν τίποτε λιγότερο από σοσιαλισμός. Περιλάμβαναν μαζική εθνικοποίηση βασικών επιχειρήσεων και βιομηχανιών, υποχρεωτικές εβδομάδες εργασίας 39 εργάσιμων ημερών, αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 10%, αύξηση των φόρων και πληθώρα άλλων κρατικών παραβιάσεων της ελευθερίας. Ίσως το πιο επιζήμιο στοιχείο των πολιτικών του ήταν η εθνικοποίηση όλων των υπολοίπων τραπεζών, καθώς οι μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας, δηλαδή η BNP Paribas, η Société Générale και η Crédit Lyonnaiswere, είχαν ήδη εθνικοποιηθεί μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό ουσιαστικά δεν άφησε κανένα περιθώριο για κανέναν ανταγωνισμό, καθώς όλα διοικούνταν από το κράτος. Ορισμένες από αυτές τις πολιτικές που εισήγαγε ο Mitterrand και πολιτικές παρόμοιας φύσης εξακολουθούν να παρακωλύουν τη γαλλική οικονομία σήμερα, καθώς έχει, για παράδειγμα, από τις πιο λίγες εργάσιμες ώρα ανά βδομάδα στην Ευρώπη. Η εργασία υπόκειται στην πράξη στο κράτος.

Συμπέρασμα

Η Γαλλία πρέπει να επιστρέψει στις ρίζες της – στις φιλοσοφίες του Bastiat και όχι του Rousseau, στις αρχές του δυτικού ατομικισμού και όχι του σοσιαλισμού που εμπνέεται από τη Ρωσία. Όμως, όπως είδαμε, η γαλλική ιστορία υποβαθμίζεται από πολυάριθμες προσπάθειες να αγκαλιάσει πραγματικά τον σοσιαλισμό και το βάρος της ιστορίας δεν αποτελεί μικρό εμπόδιο. Ακόμη και μια απότομη στροφή προς τις αγορές δεν θα μπορούσε να γυρίσει αλλάξει στο σκηνικό εν μία νυκτί, και η Γαλλία θα χρειαστεί χρόνο για να θεραπεύσει τις πληγές που προκλήθηκαν από αιώνες κολεκτιβιστικής σκέψης.

***

Ο Luka Nikolic είναι φοιτητής του Πανεπιστημίου της Λιουμπλιάνα και τα ενδιαφέροντά του είναι η πολιτική, η ιστορία και τα χρηματοοικονομικά. Γεννήθηκε το 1995 στη Subotica της Σερβίας και επιδιώκει να ακολουθήσει μια καριέρα στην επενδυτική τραπεζική.
Δημοσιευμένο στο Mises Institute

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: