O Julian Assange αποτελεί παράδειγμα πραγματικού δημοσιογράφου

0
184

Τα περισσότερα από τα «πρότυπα» που χρησιμοποιεί το καθεστώς των μέσων ενημέρωσης για τον επαναπροσδιορισμό του Assange ως μη δημοσιογράφο είναι καθαρά αυθαίρετα

του Ryan McMacken
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Ο Julian Assange συνελήφθη την περασμένη εβδομάδα στο Λονδίνο, και περιμένει τις νομικές διαδικασίες για να εκδοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για να δικαστεί με την κατηγορία της παραβίασης κυβερνητικών βάσεων δεδομένων (hacking). Τουλάχιστον, αυτές είναι οι κατηγορίες που είναι γνωστές έως τώρα. Η εμπειρία δείχνει ότι οι αρχές των ΗΠΑ είναι πιθανό να προσθέσουν επιπλέον κατηγορίες μόλις παραλάβουν τον Assange στις ΗΠΑ.

Η αμερικανική κυβέρνηση προσπάθησε να διώξει τον Assange τουλάχιστον από το 2010, όταν το Wikileaks κυκλοφόρησε βίντεο από αμερικανικές δυνάμεις που δολοφονούσαν αμάχους – συμπεριλαμβανομένων δύο δημοσιογράφων του Reuters – κατά τη διάρκεια αεροπορικών επιθέσεων του 2007. Ακολούθησαν πολλές επιπλέον διαρροές, οι οποίες χρησίμευαν για να καταστήσουν τα Wikileaks και τον Assange εχθρούς πολλών πολιτικών, γραφειοκρατών και κυβερνητικών υπηρεσιών πληροφοριών. Έτσι, η σύλληψή του έχει γίνει εδώ και καιρό σχεδόν αναπόφευκτη.

«Δημοσιογράφοι» εναντίον του Assange

Δεδομένου του ρόλου του Assange στην αποκάλυψη κυβερνητικών ψεμάτων, διαφθοράς και κατάχρησης, θα πίστευε κανείς ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι – οι περισσότεροι από τους οποίους θεωρούν τους εαυτούς τους ως πολεμιστές κατά της κυβερνητικής κατάχρησης εξουσίας – θα ζητούσαν την απελευθέρωσή του. Αυτό δεν συνέβη. Αντ’ αυτού, πολλοί αυτοαποκαλούμενοι δημοσιογράφοι ισχυρίστηκαν ότι ο Assange δεν είναι καν δημοσιογράφος.

Μετά από τη σύλληψή του, το The Washington Post και το USNews ανάθεσαν αμφότερα σε αρθρογράφους να χαρακτηρίσουν τον Assange ως μη δημοσιογράφο. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τα δεξιά μέσα ενημέρωσης – π.χ. National Review και Commentary – που εμπλέκονται αξιόπιστα με το στρατιωτικό κατεστημένο, έχουν επίσης αρνηθεί ότι ο Assange είναι δημοσιογράφος. Αλλά γιατί ακριβώς δεν είναι δημοσιογράφος;

Σύμφωνα με την Kathleen Parker, η οποία γράφει για το The Washington Post: «Δεν είναι, τέλος, δημοσιογράφος, παρά το ότι ισχυρίζεται ότι είναι, γιατί δεν είναι υπόλογος σε κανέναν. Η Parker ισχυρίζεται ότι οι πραγματικοί δημοσιογράφοι πρέπει να υποβάλουν το έργο τους σε τεράστια εταιρικά μέσα ενημέρωσης όπως τους The New York Times ή το The Washington Post, επιτρέποντας έτσι στους συντάκτες των οργανώσεων αυτών να αποφασίσουν ποιες πληροφορίες πρέπει να θεωρηθούν άξιες δημόσιας αποκάλυψης.

Γράφοντας για την US News, η Susan Milligan ισχυρίζεται ότι ο Assange δεν είναι δημοσιογράφος επειδή τα κίνητρά του δεν είναι αρκετά καθαρά. Υποστηρίζει ότι ο Assange δημοσίευσε ορισμένες πληροφορίες για σκοπούς εκδίκησης ή προσωπικής διασκέδασης. Το γεγονός ότι αυτές οι πληροφορίες ήταν επίσης πιθανόν σημαντικές στον εντοπισμό της κυβερνητικής κατάχρησης και της διαφθοράς είναι προφανώς άσχετο για την Milligan. Στο μυαλό της, η «νόμιμη δημοσιογραφία» ορίζεται με βάση τα συναισθήματά σας για τις πληροφορίες που αποκαλύπτονται.

Δεν έπεσαν όλοι οι δημοσιογράφοι θύματα του φετίχ να κάνουν τη δημοσιογραφία μια ειδική προστατευμένη τάξη εγκεκριμένων εμπειρογνωμόνων.

Ζητώντας να δοθούν στον Assange οι συνήθεις προστασίες που απαιτούνται για τη δημοσιογραφία και ζητούν καθεστωτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, ο Glenn Greenwald υποστήριξε τον Assange, όπως και ο James Ball στον The Atlantic. Τα συντακτικά κείμενα ορισμένων μικρών αμερικανικών εφημερίδων – έξω από τον άξονα Ουάσιγκτον – Νέα Υόρκη – διατηρούν μια πιο συνεπή στάση όσον αφορά την έκθεση κυβερνητικών εγκλημάτων, δηλώνοντας ασφαλώς ότι ο Assange είναι δημοσιογράφος. Οι συντάκτες του περιοδικού Pittsburg Post-Gazette γράφουν:

«Οι επικριτές του κ. Assange αμφισβητούν την αντίληψη ότι η κατηγορία του δεν αποτελεί παραβίαση της πρώτης τροποποίησης του Συντάγματος. Λένε ότι ο κ. Assange δεν είναι δημοσιογράφος, αλλά απλώς ο επιμελητής μιας ιστοσελίδας που εκθέτει μυστικά. Κάποιος μπορεί να μιλήσει για την τέχνη της δημοσιογραφίας. Κάποιος μπορεί να κάνει λόγο για την ποιότητα της δημοσιογραφίας. Αλλά από την άποψη της άσκησης των ελευθεριών της πρώτης τροποποίησης, η αποκάλυψη κρυφών μυστικών είναι η ουσία της δημοσιογραφίας. Αυτό κάνει τον κ. Assange, ανεξάρτητα από την προσωπικότητά του ή την πολιτική του, δημοσιογράφο».

 

Δύο μέτρα και σταθμά

Τα περισσότερα από τα «πρότυπα» που χρησιμοποιεί το καθεστώς των μέσων ενημέρωσης για τον επαναπροσδιορισμό του Assange ως μη δημοσιογράφο είναι καθαρά αυθαίρετα. Η έγκριση ενός ατόμου στο The Washington Post ή σε κάποιο άλλο «επίσημο» μέσο ενημέρωσης δεν έχει καμία σχέση με το εάν είναι δημοσιογράφος ή όχι.

Εξάλλου, τα πρότυπα που χρησιμοποιούν σήμερα οι δημοσιογράφοι για να καθορίσουν την αποκλειστική τους κλίκα έχουν εφευρεθεί λιγότερο από έναν αιώνα πριν. Προωθήθηκαν από εκείνους που ήθελαν να διαδώσουν την ιδέα των «ειδικών» δημοσιογράφων που θα μπορούσαν να υπαγορεύσουν στο ευρύ κοινό ποιες πληροφορίες ήταν σχετικές με το δημόσιο συμφέρον.

Στη στήλη της εναντίον του Assange, η Milligan ορίζει τη δημοσιογραφία ως «τη συλλογή πληροφοριών, τον έλεγχο των γεγονότων, την απόκτηση των προοπτικών των ανθρώπων που επηρεάζονται από τις πληροφορίες και στη συνέχεια τη συγκέντρωση όλων μαζί με τρόπο που να δίνει τα στοιχεία σε προοπτική». Αλλά απλά επαναλαμβάνει τα γραφικά στιχάκια που διδάσκουν στους προπτυχιακούς φοιτητές στη σχολή δημοσιογραφίας.

Πριν από τον θρίαμβο του Προοδευτικού μύθου των δημοσιογράφων «ειδικών», ο ορισμός της δημοσιογραφίας ήταν πολύ ευρύτερος και πολύ πιο ευέλικτος. Αν και η σημερινή ιεροσύνη της δημοσιογραφίας επιμένει όχι δεν μπορεί ο καθένας να αποκαλείται δημοσιογράφος, αυτό ασφαλώς δεν συνέβαινε στις ημέρες που οι ακτιβιστές κατά της δουλείας δημιουργούσαν συνήθως τις δικές τους εφημερίδες για να αναφέρουν τις πραγματικότητες της δουλείας στην Αμερική.

Ναι, οι άνθρωποι όπως ο William Lloyd Garrison και ο Elijah P. Lovejoy ήταν ιδεολογικοί ακτιβιστές κατά της δουλείας. Αλλά ήταν και δημοσιογράφοι. Σχεδόν κανείς δεν το αμφισβητεί σήμερα, αν και οι ακτιβιστές υπέρ της σκλαβιάς εκείνη την εποχή καταγγέλλουν σίγουρα αυτούς τους δημοσιογράφους ως απλούς ανακατοσούρες και Γιακοβίνους.

Δυστυχώς για τους δουλοκτήτες του Νότου, η Kathleen Parker της The Washington Post δεν υπήρχε τότε να απαιτήσει να υποβληθούν οι αυτόπτες μάρτυρες των αποδράσεων σκλάβων – ένα κοινό χαρακτηριστικό στις εφημερίδες κατά της δουλείας – σε ενδελεχή έλεγχο ποιότητας πρώτα από τους σοφούς συντάκτες των The New York Times. Μόνο τότε, φαίνεται, θα μπορούσαμε να μάθουμε αν η πληροφόρηση κατά της δουλείας ήταν προς το «δημόσιο συμφέρον». Δεδομένου ότι ο mainstream τύπος της περιόδου αντιτασσόταν κατά το μεγαλύτερο μέρος στην κατάργηση της δουλείας, θα μπορούσαμε να περιμένουμε ότι οι αφηγήσεις των σκλάβων θα θεωρούνταν «ανεύθυνες» και όχι σύμφωνα με τα πρότυπα της «δημοσιογραφίας».

Ευτυχώς που οι φύλακες άγγελοί μας δεν υπήρχαν τότε.

Ναι, ο Assange είναι δημοσιογράφος με τα όλα του

Παρόλο που πολλοί καθεστωτικοί δημοσιογράφοι προσπαθούν να ανοίξουν το δρόμο για τη δίωξη του Assange, αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα: υπάρχει σχεδόν καθολική συμφωνία μεταξύ των δημοσιογράφων ότι ο Daniel Ellseberg είναι ήρωας.

Ο Ellsberg, βέβαια, είναι ο πρώην υπάλληλος της RAND Corp. που έκλεψε κυβερνητικά μυστικά από τους εργοδότες του και προσπάθησε (με επιτυχία) να τα δημοσιεύσει σε μεγάλες εταιρίες ειδήσεων. Σήμερα, αυτά τα έγγραφα είναι γνωστά ως The Pentagon Papers, και η αποκάλυψή τους ήταν μια κρίσιμη στιγμή στη δημοσιογραφία και για τον πόλεμο του Βιετνάμ. Τα έγγραφα έδειξαν, μεταξύ άλλων, ότι ο Πρόεδρος Λίντον Τζόνσον έλεγε ψέματα τόσο στο κοινό όσο και στο Κογκρέσο για την εμπλοκή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Ήταν μια αμηχανία για την αμερικανική κυβέρνηση συνολικά και το στρατιωτικό λόμπι. Βοήθησε να επιταχύνει το τέλος του πολέμου του Βιετνάμ και βοήθησε να δημιουργήσει μία αύρα παρανομίας σε όλη την προσπάθεια αυτή. Την εποχή εκείνη οι πληροφορίες ήταν απόρρητες.

Ο Ellsberg τελικά διώχθηκε για κλοπή και κατασκοπεία. Η υπόθεση απορρίφθηκε. Η φήμη του Ellsberg, ωστόσο, σημαίνει ότι είναι απαραίτητο οι δημοσιογράφοι να ισχυρίζονται ότι ο Ellsberg και ο Assange είναι κατά κάποιον τρόπο διαφορετικοί.

Από την πλευρά του, ο ίδιος ο Ellsberg δεν βλέπει καμία διαφορά. Σε συνέντευξή του στις 11 Απριλίου, ο Ellsberg καταδικάζει τη σύλληψη του Assange και θεωρεί σαφές ότι οι πράξεις του Assange είναι συγκρίσιμες με τις δικές του. Η πρωταρχική διαφορά φαίνεται να είναι ότι οι μέθοδοι διάδοσης πληροφοριών είναι τόσο διαφορετικές στον σημερινό κόσμο από ό,τι στην περίπτωση του 1971, όταν ο Ellsberg κυκλοφόρησε τα Pentagon Papers. Η διάκριση μεταξύ Ellsberg και Assange φαίνεται να είναι απλώς μια τεχνολογικής φύσης.

Η επίθεση του Αμερικανικού κράτους στην πραγματική δημοσιογραφία

Αλλά γιατί χύνεται τόσο πολύ το μελάνι για το αν είναι δημοσιογράφος ο Assange ή όχι; Ναι, μερικό αφορά μόνο τον συνήθη ναρκισσισμό που αναμένουμε από τους δημοσιογράφους. Οι δημοσιογράφοι θεωρούν τους εαυτούς τους ως αποκλειστικό κλαμπ και τους αρέσει να αποκηρύσσουν όσους υποψιάζονται ότι μετακινούνται εχθρικά προς την επικράτειά τους.

Αλλά διακινδυνεύονται περισσότερα εδώ. Αν ο Assange είναι δημοσιογράφος, τότε η σύλληψή του και η δίωξή του είναι μια επίθεση σε ό,τι κάνουν καθημερινά οι ερευνητές δημοσιογράφοι. Ενώ υπήρξαν κάποιες απόπειρες στα μέσα μαζικής ενημέρωσης να οριστούν οι μέθοδοι έρευνας της Assange ως ουσιαστικά διαφορετική μορφή δημοσιογραφίας γενικά, δεν υπάρχουν σαφείς διακρίσεις. Ένα μεγάλο μέρος της ρητορικής που περιβάλλει τους ισχυρισμούς της εγκληματικότητας του Assange προέρχεται από τον ισχυρισμό ότι ζήτησε από την Chelsea Manning να του δώσει περισσότερες κυβερνητικές πληροφορίες.

Ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά είναι κοινή στους δημοσιογράφους παντού.Ο Ellsberg, για παράδειγμα, δηλώνει ότι «αν αυτό είναι έγκλημα, τότε η δημοσιογραφία είναι έγκλημα», σημειώνοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις του ζητήθηκε από πολλούς δημοσιογράφους να τους παράσχει περισσότερες πληροφορίες. Προσθέτει ότι οι «μη εξουσιοδοτημένες αποκαλύψεις αυτού του είδους είναι το αίμα της δημοκρατίας».

Έχουν οι δημοσιογράφοι ειδικά δικαιώματα;

Στο επίκεντρο του θέματος, βρίσκουμε ένα επιπλέον πρόβλημα: την ιδέα ότι οι δημοσιογράφοι απολαμβάνουν ειδικά δικαιώματα που οι απλοί άνθρωποι δεν μπορούν. Συνεπώς, αν ο Assange είναι δημοσιογράφος, τότε αποκτά ειδικά νομικά προνόμια κατά την καταγγελία και την αποκάλυψη ευαίσθητων κυβερνητικών εγγράφων. Εάν δεν είναι δημοσιογράφος, είναι πιθανότατα ευάλωτος σε δίωξη.

Οι συντάκτες της Πρώτης Τροποποίησης, όμως, δεν προέβλεπαν καμία τέτοια διάκριση. Στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα – όπως και στις ημέρες του Τύπου κατά της δουλείας της προπολεμικής περιόδου – οι συντάκτες εφημερίδων ήταν απλώς άνθρωποι που δημιουργούσαν ένα τυπογραφείο και πουλούσαν εφημερίδες. Αν μπορούσατε να πείσετε κάποιον να αγοράσει τις εφημερίδες σας, ήσασταν δημοσιογράφος.

Οι κυβερνήσεις το μισούσαν αυτό φυσικά. Η ευκολία με την οποία οι δημοσιογράφοι μπορούσαν να εκτυπώσουν σχεδόν οποιαδήποτε γνώμη ή αποκάλυψη ήταν ο λόγος για τον οποίο ο John Adams ήθελε τις νομοθεσίες περί αλλοδαπών και ανταρσίας – για να φιμώσουν τους δημοσιογράφους.

Αλλά η ελευθερία του λόγου ήταν τόσο ριζωμένη στο αμερικανικό μυαλό από εκείνο το σημείο ότι δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσε να κάνει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση γι’ αυτούς. Η Πρώτη Τροποποίηση λέει απλώς ότι το Κογκρέσο δεν θα περάσει κανέναν νόμος «για να περιορίσει την ελευθερία του λόγου ή του Τύπου…» Δεν λέει τίποτα για τις ελευθερίες αυτές να περιορίζονται μόνο στους ανθρώπους που θεωρούνται δημοσιογράφοι από την The Washington Post. Αν οι συντάκτες του νομοσχεδίου ήθελαν να συμβεί αυτό, θα μπορούσαν να το είχαν πει.

Κλείνοντας

Σήμερα, τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Οι νομοθέτες, τα δικαστήρια και οι συνεργάτες τους κατάφεραν να καθορίσουν ποιος είναι δημοσιογράφος για να προστατεύσουν την κυβέρνηση από την ντροπή.

Οι καθεστωτικοί δημοσιογράφοι ήταν ευτυχείς στο να παίξουν το ίδιο παιχνίδι, διεκδικώντας ειδικά προνόμια για τους εαυτούς τους, ζητώντας ταυτόχρονα να αποστέλλονται σε ομοσπονδιακή φυλακή όσοι βρίσκονται έξω από τον κύκλο των φίλων τους.

***

Ο Ryan McMaken είναι ανώτερος συντάκτης στο Ινστιτούτο Mises. Ο Ryan έχει πτυχίο οικονομικών και πολιτικών επιστημών από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο και ήταν ο οικονομολόγος του τμήματος στέγασης του Κολοράντο από το 2009 έως το 2014. Είναι ο συντάκτης του Commie Cowboys: The Bourgeoisie and the Nation-State in the Western Genre.
Δημοσιευμένο στο Mises Institute

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: