Ο ρόλος των καπιταλιστών στην οικονομία

0
384
Καπιταλισμός
Ενώ οι εργαζόμενοι λαμβάνουν την αμοιβή τους κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας πριν φτάσουν τα αγαθά στους καταναλωτές, οι καπιταλιστές φέρουν τόσο το αρχικό κόστος όσο και τους κινδύνους για το αν τα κεφαλαιουχικά αγαθά θα φέρουν τελικά εισόδημα.

ο καπιταλισμός διαφέρει από τα οικονομικά συστήματα του παρελθόντος. Στους προ-καπιταλιστικούς χρόνους, οι πλούσιοι ήταν οι ίδιες οικογένειες για μεγάλα χρονικά διαστήματα και σχεδόν όλοι εκείνοι που γεννήθηκαν φτωχοί παρέμεναν φτωχοί.

του Antony P. Mueller
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Στην οικονομία της αγοράς, πραγματοποιείται ψηφοφορία με κάθε αγορά. Με την απόφαση να αγοράσουν ένα συγκεκριμένο προϊόν και όχι ένα άλλο, οι καταναλωτές επιλέγουν εκείνες τις εταιρείες που παράγουν αυτό το αγαθό για να συνεχίσουν με την παραγωγή τους. Με την ψηφοφορία αυτή, οι καταναλωτές επέλεξαν αυτές τις εταιρείες και τους επιχειρηματίες να οδηγήσουν τη διαδικασία παραγωγής. Η ψηφοφορία στον καπιταλισμό αποτελείται από χρήματα, η ψήφος είναι η αγορά. Οι καπιταλιστές είναι οι νόμιμοι ιδιοκτήτες των παραγωγικών πόρων, όπως τα βενζινάδικα, τα εστιατόρια και τα εμπορικά κέντρα, όμως κερδίζουν μόνο μια απόδοση στο κεφάλαιο τους, καθιστώντας την περιουσία τους διαθέσιμη για τη χρήση από τους πελάτες.

Με την αγορά του προϊόντος, οι πελάτες καθορίζουν την αξία του κεφαλαίου, το οποίο χρησιμεύει στην παραγωγή αυτού του αγαθού. Όπως τα καταναλωτικά αγαθά, οι συντελεστές παραγωγής επίσης δεν έχουν εγγενή αξία. Η τιμή των κεφαλαιουχικών αγαθών αντανακλά την ικανότητά τους να παράγουν αγαθά, τα οποία οι πελάτες θέλουν και θα πληρώσουν.

Ο καπιταλιστής φέρει όλο το ρίσκο της παραγωγής

Οι καπιταλιστές πρέπει να διατηρούν και να βελτιώνουν το κεφαλαιακό απόθεμα για να επιτύχουν κέρδος. Τα καταστήματα απαιτούν συντήρηση, τα αεροπλάνα χρειάζονται ελέγχους και υπηρεσίες, τα μηχανήματα χρειάζονται επισκευές. Οι καπιταλιστές πρέπει να επιβαρύνονται με το κόστος διατήρησης και προσαρμογής της κεφαλαιακής διάρθρωσης. Για να διατηρηθεί η κεφαλαιακή δομή άθικτη, οι καπιταλιστές πραγματοποιούν προκαταβολές. Αναλαμβάνουν τον κίνδυνο ως προς τις αβεβαιότητες γύρω από τη μελλοντική απόδοση. Ενώ οι εργαζόμενοι λαμβάνουν τους μισθούς τους αμέσως, ο καπιταλιστής παίρνει την αποζημίωσή του όχι πριν το αγαθό φτάσει στον τελικό καταναλωτή και πληρώνεται.

Ενώ οι εργαζόμενοι λαμβάνουν την αμοιβή τους κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας πριν φτάσουν τα αγαθά στους καταναλωτές, οι καπιταλιστές φέρουν τόσο το αρχικό κόστος όσο και τους κινδύνους για το αν τα κεφαλαιουχικά αγαθά θα φέρουν τελικά εισόδημα. Η απόδοση έρχεται μόνο όταν ο τελικός χρήστης πληρώνει τα αγαθά. Το εάν μια επένδυση θα έχει οικονομική αξία εξαρτάται από το βαθμό στον οποίο συμβάλλει στην παραγωγή αγαθών που οι καταναλωτές θέλουν και θα αγοράσουν.

Ο πελάτης αναμένει ότι τα καταστήματα θα παρέχουν μια πλούσια προσφορά από την οποία θα επιλέξουν. Κάποιος δεν αναρωτιέται για το ποιος κρατάει το κατάστημα σε λειτουργία και ποιος φροντίζει να είναι διαθέσιμη μια ποικιλία προϊόντων. Λίγοι πελάτες σκέφτονται πολύ πόσο κεφάλαιο έδωσαν οι καπιταλιστές στην υπηρεσία για τους πελάτες πριν πληρώσει ο αγοραστής. Εάν η κυβέρνηση και η γραφειοκρατία της αντικαταστήσουν τον καπιταλισμό ή ρυθμίσουν, παρενοχλήσουν και απαλλοτριώσουν τους καπιταλιστές, δεν θα πάρει πολύ χρόνο μέχρι να αποσυντεθεί  η κεφαλαιακή διάρθρωση. Το μόνο που χρειάζεται είναι να μειωθούν οι κερδοφόρες προσδοκίες των καπιταλιστών και η κεφαλαιακή διάρθρωση καταρρέει.

Καπιταλισμός και κυριαρχία των καταναλωτών

Μεγάλος πλούτος υπάρχει στις μετοχές της εταιρείας ή σε άλλες μορφές συμμετοχής σε εταιρείες. Ο πλούτος προέρχεται από επενδύσεις και οι επενδύσεις προέρχονται από αποταμιεύσεις. Περισσότερη αποταμίευση σημαίνει κατανάλωση. Ο πλούτος των ιδιοκτητών μιας αλυσίδας σούπερ μάρκετ είναι τα καταστήματά τους. Οι μέτοχοι είναι οι ιδιοκτήτες. Ωστόσο, ποιοι είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι των καταστημάτων; Αυτοί οι άνθρωποι που ψωνίζουν σε αυτά τα καταστήματα και απολαμβάνουν τα προσφερόμενα προϊόντα.

Ένας σημαντικός αριθμός των υπερ-πλούσιων επιδιώκει ένα μέτριο τρόπο ζωής. Μέρος της οικονομικής επιτυχίας αυτών των προσώπων οφείλεται στο γεγονός ότι είναι εργατικοί και δεν ξοδεύουν αλλά αποταμιεύουν και επενδύουν. Ακόμη και μια μεγάλη περιουσία δεν μπορεί να διαρκέσει πολύ όταν φτάσει στα χέρια ενός ηδονιστικού νεόπλουτου. Ο πλούτος σιχαίνεται την υψηλή χρονική προτίμηση και παραμένει με εκείνους που ξέρουν πώς να εξοικονομήσουν χρήματα.

Η ίδια η αγορά φροντίζει, ώστε η συσσώρευση πλούτου να μην συνεχίζεται για πάντα και να μην συσσωρεύεται σε ένα ή μόνο λίγα χέρια. Η κερδοφορία μιας επιχείρησης διαρκώς απειλείται από την καινοτομία. Από τον πλούτο των σιδηροδρομικών βαρόνων στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα δεν υπάρχει σήμερα τίποτα. Οι οικογένειες Ford, Rockefeller και Vanderbilt και οι κληρονόμοι του πλούτου των άλλων μεγιστάνων του παρελθόντος εξαφανίστηκαν από τον κορυφαίο κατάλογο των πλουσίων. Ενώ η Wal-Mart φαινόταν καλά εδραιωμένη μόνο λίγο πριν, αντιμετωπίζει τώρα μια πρόκληση από τις ηλεκτρονικές αγορές.

Θα υπάρχει πάντα μια ομάδα από υπερ-πλούσιους ανθρώπους, αλλά υπό τον καπιταλισμό, η σύνθεση μεταξύ εκείνων που αποτελούν τους ανθρώπους με υψηλό πλούτο, αλλάζει. Στον καπιταλισμό, η καινοτομία απομακρύνει τον παλιό πλούτο. Ως εκ τούτου, ο καπιταλισμός διαφέρει από τα οικονομικά συστήματα του παρελθόντος. Ιστορικά, η ιδιοκτησία της γης ήταν το θεμέλιο του πλούτου. Πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, η κύρια πηγή πλούτου ήταν η ιδιοκτησία σε γη, η οποία αποτέλεσε τη βάση της κληρονομιάς. Οι τίτλοι για την ιδιοκτησία έρχονταν μαζί με τον τίτλο ευγένειας και άλλες διακρίσεις κοινωνικής κατάταξης. Στους προ-καπιταλιστικούς χρόνους, οι πλούσιοι ήταν οι ίδιες οικογένειες για μεγάλα χρονικά διαστήματα και σχεδόν όλοι εκείνοι που γεννήθηκαν φτωχοί παρέμεναν φτωχοί.

Κλείνοντας

Αν συγκριθεί ο κατάλογος των υπερ-πλούσιων, που δημοσιεύει το περιοδικό Forbes ετησίως, λίγα ονόματα – αν υπάρχουν – εμφανίζονται σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Οι άνθρωποι του πλούτου αλλάζουν με τις γραμμές των επιχειρήσεων. Μέχρι τη δεκαετία του 1980, δεν υπήρχαν υπερ-πλούσιοι άνθρωποι από τον τομέα του λογισμικού, των ηλεκτρονικών και των ηλεκτρονικών υπολογιστών, παρόλο είναι τώρα η ευρύτερη ομάδα, επειδή αυτές οι περιοχές παραγωγής ήταν μόνο στην αρχή του θριάμβου τους. Τώρα, ονόματα από αυτήν την περιοχή κυριαρχούν στον κατάλογο όπως και παλαιότερα οι ιδιοκτήτες των σιδηροδρομικών ή πετρελαϊκών εταιρειών που αποτελούσαν τη λίστα πριν από εκατό χρόνια.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: