Βασικά Οικονομικά: Μπορεί ο αποπληθωρισμός να αναιρέσει τη ζημιά του πληθωρισμού;

0
315
Αποπληθωρισμός

Ο Mises αναφέρεται επίσης στο γεγονός ότι ο αποπληθωρισμός δεν μπορεί ποτέ να αποκαταστήσει τη ζημία ενός προηγούμενου πληθωρισμού. Στο σεμινάριο του, συχνά παρομοίαζε μια τέτοια διαδικασία με έναν αυτοκινητιστή που είχε χτυπήσει ένα άτομο και στη συνέχεια προσπάθησε να αποκαταστήσει την κατάσταση κάνοντας όπισθεν πάνω στο θύμα

του Frank Shostak
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Η χαλαρή νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας, η οποία ισοδυναμεί με τη μείωση των επιτοκίων και τη νομισματική επέκταση, δημιουργεί δραστηριότητες που δεν μπορούν να υπάρξουν από μόνες τους χωρίς την υποστήριξη αυτής της χαλαρής νομισματικής πολιτικής. Η αύξηση της προσφοράς χρήματος ως αποτέλεσμα μιας χαλαρής νομισματικής στάσης από την κεντρική τράπεζα θέτει σε εφαρμογή μια ανταλλαγή τίποτα για κάτι – δηλαδή, την εκτροπή του πραγματικού πλούτου από τους παραγωγούς πλούτου σε δραστηριότητες που εμφανίζονται βασισμένες στην χαλαρή νομισματική πολιτική. Διάφορες δραστηριότητες που εμφανίζονται στην βάση της χαλαρής νομισματικής πολιτικής είναι δραστηριότητες φούσκας. Δεδομένου ότι αυτές οι δραστηριότητες δεν μπορούν να υποστηριχθούν, αποτελούν βάρος για τους παραγωγούς πλούτου.

Αποπληθωρισμός και πληθωρισμός

Είναι δελεαστικό να υποδείξουμε ότι μια αυστηρότερη νομισματική στάση της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσε να ανατρέψει τα αρνητικά της προηγούμενης χαλαρής νομισματικής στάσης – δηλαδή της πληθωριστικής πολιτικής μέσω της κατάργησης των δραστηριοτήτων φούσκας. Στην πραγματικότητα, αυτός ο τύπος πολιτικής φέρει την ετικέτα μιας αντικυκλικής πολιτικής. Με αυτόν τον τρόπο σκέψης, κάθε φορά που επιβραδύνεται η οικονομική δραστηριότητα, θα πρέπει να είναι καθήκον της κεντρικής τράπεζας να της δώσει μια ώθηση, η οποία θα επαναφέρει την οικονομία στην τροχιά μιας αναπτυσσόμενης οικονομικής ανάπτυξης. Η ώθηση γίνεται μέσω της χαλαρής νομισματικής πολιτικής, δηλαδή της μείωσης των επιτοκίων και της αύξησης του ρυθμού μεγέθυνσης της προσφοράς χρήματος.

Αντίθετα, όταν η οικονομική δραστηριότητα θεωρείται «πολύ ισχυρή», τότε, προκειμένου να αποφευχθεί μια «υπερθέρμανση», θα πρέπει να είναι καθήκον της κεντρικής τράπεζας να «δρομολογήσει» την οικονομική δραστηριότητα με μια αυστηρότερη νομισματική στάση. Αυτό σημαίνει αύξηση των επιτοκίων και επιβράδυνση των χρηματικών εισφορών. Πιστεύεται ότι μια αυστηρότερη στάση θα θέσει την οικονομία σε μια τροχιά σταθερής μη πληθωριστικής ανάπτυξης. Με αυτόν τον τρόπο σκέψης, η οικονομία θεωρείται ότι είναι ένα διαστημόπλοιο, το οποίο περιστασιακά παρεκκλίνει από τη τροχιά της σταθερής οικονομικής ανάπτυξης.

Ως εκ τούτου, με αυτόν τον τρόπο σκέψης έχει πολύ νόημα για την κεντρική τράπεζα να παρακολουθεί την οικονομία όλη την ώρα και να κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές προκειμένου να διατηρήσει την οικονομία στην σωστή πορεία ανάπτυξης. Υποστηρίζεται επίσης ότι επειδή δεν γνωρίζουμε επακριβώς την κατάσταση της οικονομίας ανά πάσα στιγμή, είναι πολύ πιθανό η χαλαρή στάση της κεντρικής τράπεζας να είναι υπερβολικά χαλαρή, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε μια επονομαζόμενη υπερθέρμανση. Αυτό σημαίνει ότι η χαλαρή πολιτική θα ωθήσει την οικονομία πολύ πάνω από την τροχιά της σταθερής μη πληθωριστικής ανάπτυξης.

Αντίθετα, μια αυστηρότερη στάση θα μπορούσε να είναι υπερβολικά σφιχτή, με κίνδυνο να βυθιστεί η οικονομία κάτω από την τροχιά της σταθερής μη πληθωριστικής οικονομικής ανάπτυξης – μια σοβαρή οικονομική ύφεση.

Είναι η οικονομία μία μηχανή που μπορούμε να την χειριστούμε;

Η άποψη ότι η οικονομία μπορεί να θεωρηθεί ως διαστημόπλοιο είναι μια παραπλανητική μεταφορά, καθώς η οικονομία αφορά ανθρώπους που χρησιμοποιούν τα μέσα τους για να επιτύχουν διάφορους στόχους. Δεδομένου ότι η οικονομία αφορά τους ανθρώπους, καμία κεντρική αρχή δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ελεύθερη χωρίς εμπόδια αγορά που επιτρέπει στα άτομα να επιτύχουν τους στόχους τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Η αποτυχία διαφόρων κεντρικά σχεδιασμένων οικονομιών όπως η πρώην Σοβιετική Ένωση, αποτελεί μαρτυρία ότι οι προσπάθειες των κεντρικών αρχών να ωθήσουν την οικονομία προς την αποκαλούμενη επιθυμητή πορεία οδηγούν σε οικονομική καταστροφή.

Όπως σημειώνεται από τον Ludwig von Mises, μια σφιχτή νομισματική στάση δεν μπορεί να αναιρέσει τα αρνητικά της προηγούμενης χαλαρής στάσης. Η λανθασμένη κατανομή πόρων λόγω χαλαρής νομισματικής πολιτικής δεν μπορεί να αντιστραφεί από μια αυστηρότερη στάση. Μια υποδομή που προέκυψε ως αποτέλεσμα της χαλαρής στάσης της κεντρικής τράπεζας δεν μπορεί να μεταβληθεί ακριβώς με μια αυστηρότερη στάση. Διάφοροι πόροι που δεσμεύτηκαν για τη νέα υποδομή δεν μπορούν πάντοτε να μετατοπιστούν εύκολα προς μια άλλη υποδομή, η οποία είναι σύμφωνη με τις προτεραιότητες των καταναλωτών.

Σύμφωνα με τον Percy L. Greaves, τον νεώτερο στο «The Causes of the Economic Crisis and Other Essays before the Great Depression«:

«Ο Mises αναφέρεται επίσης στο γεγονός ότι ο αποπληθωρισμός δεν μπορεί ποτέ να αποκαταστήσει τη ζημία ενός προηγούμενου πληθωρισμού. Στο σεμινάριο του, συχνά παρομοίαζε μια τέτοια διαδικασία με έναν αυτοκινητιστή που είχε χτυπήσει ένα άτομο και στη συνέχεια προσπάθησε να αποκαταστήσει την κατάσταση κάνοντας όπισθεν πάνω στο θύμα. Ο πληθωρισμός αναστέλλει τις αλλαγές στον πλούτο και το εισόδημα, γεγονός που καθιστά αδύνατη την αναίρεση των αποτελεσμάτων. Επίσης, οι αποπληθωριστικοί χειρισμοί της ποσότητας του χρήματος είναι εξίσου καταστροφικοί για τις διαδικασίες της αγοράς, καθοδηγούμενοι από τις ανεμπόδιστες τιμές αγοράς, τους μισθούς και τα επιτόκια, όπως και οι πληθωριστικοί χειρισμοί της ποσότητας των χρημάτων».

 

Μια αυστηρότερη νομισματική στάση, αν και είναι πιθανόν να υπονομεύσει διάφορες δραστηριότητες φούσκας, είναι επίσης πιθανό να προκαλέσει διάφορες στρεβλώσεις, προκαλώντας έτσι ζημιές στους παραγωγούς πλούτου. Σημειώστε ότι μια στενότερη στάση εξακολουθεί να είναι η παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας και υπό αυτή την έννοια. Δεν έχει ως αποτέλεσμα την κατανομή των πόρων σύμφωνα με τις κορυφαίες προτεραιότητες των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτει ότι μια αυστηρότερη στάση μπορεί να αντιστρέψει τις ζημίες που προκαλεί η πληθωριστική πολιτική.

Συμπέρασμα

Απελευθερώνοντας την οικονομία από τους χειρισμούς της κεντρικής τράπεζας, η διαδικασία καταστροφής του πλούτου πρόκειται να περιοριστεί. Μόνο αυτό θα ενισχύσει τη διαδικασία πραγματικής δημιουργίας πλούτου. Με μια μεγαλύτερη πηγή πραγματικού πλούτου, θα είναι πολύ πιο εύκολο με την πάροδο του χρόνου να απορροφηθούν οι διάφοροι κακώς κατανεμημένοι πόροι.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: