Tο μοντέλο «laissez-faire» της Σουηδίας είναι πρότυπο αντιμετώπισης του COVID-19

0
2561

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, χαρακτήρισε τη Σουηδία πρότυπο αντιμετώπισης του κοροναϊού για τον υπόλοιπο κόσμο.

 

Του Jonathan Miltimore

Απόδοση στα Ελληνικά: Νίκος Μαρής

Ο Δρ Mike Ryan, κορυφαίος ειδικός σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ, δήλωσε ότι οι πολιτικές κοινωνικής απόστασιοποίησης της Σουηδίας συχνά παρερμηνεύονται από το κοινό.

O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αυτή την εβδομάδα επαίνεσε τη Σουηδία ως ένα πιθανό «πρότυπο» για την καταπολέμηση του ιού COVID-19, που σαρώνει τα έθνη σε όλο τον κόσμο.

Η Σουηδία, σε αντίθεση με τα περισσότερα άλλα κράτη, έχει αποφύγει τη σκληρή προσέγγιση της νέας πανδημίας, που έχει οδηγήσει σε μαζικά λουκέτα  και σε τεράστια ανεργία. Μπαρ, εστιατόρια, βιβλιοθήκες, δημόσιες πισίνες, καθώς και τα περισσότερα σχολεία παραμένουν ανοιχτά σ’ αυτή τη χώρα των 10 εκατομμυρίων κατοίκων, γεγονός που προκάλεσε τα πυρά από επικριτές που είναι δύσπιστοι για την φιλελεύθερη κρατική προσέγγιση «laissez-faire».

Την Τετάρτη, ωστόσο, ο κορυφαίος ειδικός σε θέματα έκτακτων καταστάσεων του ΠΟΥ, δήλωσε ότι οι πολιτικές κοινωνικής αποστασιοποίησης της Σουηδίας συχνά παρερμηνεύονται.

«Νομίζω ότι υπάρχει η αντίληψη πως η Σουηδία δεν εφάρμοσε μέτρα ελέγχου, και απλώς επέτρεψε να εξαπλωθεί η ασθένεια», δήλωσε ο Δρ Mike Ryan σε δημοσιογράφους. «Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει πιο πολύ από την αλήθεια.»

Ο Ryan είπε ότι η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ Σουηδίας και των περισσότερων χωρών είναι ότι οι Σουηδοί ενθαρρύνουν τους πολίτες να συμμετέχουν αυτοβούλως στην αποστασιοποίηση, ενώ ταυτόχρονα κατευθύνουν τις κρατικούς πόρους  προς  τον ευάλωτο πληθυσμό.

«Αυτό που το σουηδικό κράτος έχει κάνει διαφορετικά, είναι ότι στηρίζεται πάρα πολύ στη σχέση του με τους πολίτες, και στην ικανότητα και την προθυμία τους να εφαρμόζουν εκούσια την αποστασιοποίηση και  τον αυτοπεριορισμό», δήλωσε ο Ryan. «Υπό αυτή την έννοια, το κράτος έχει εφαρμόσει τη δημόσια πολιτική του μέσω αυτής της συνεργατικής σχέσης του με τον πληθυσμό».

Η  συνεργατικότητα  είναι η λέξη κλειδί. Η Σουηδία δεν δίνει σαρωτικές εντολές και πρόστιμα, ούτε συλλαμβάνει εκείνους που δεν υπακούν. Αντ ‘ αυτού, οι Σουηδοί ηγέτες επιδιώκουν να εργαστούν σε συνεργασία με τους πολίτες. Τους δίνουν αξιόπιστη πληροφόρηση και τους ζητούν να συμπεριφέρονται υπεύθυνα.

Όπως επεσήμανε ο συνάδελφός μου Dan Sanchez την περασμένη εβδομάδα, αυτή η προσέγγιση κάποτε ήταν μέρος του χαρακτήρα του αμερικανικού συστήματος.

«Μέτρα που βασίζονται στην ατομική ευθύνη αποτελούσαν επίσης μέρος του αμερικανικού μοντέλου, όπως κωδικοποιείται στην Χάρτα των Δικαιωμάτων. Ωστόσο, έχουμε αναπτύξει μια κουλτούρα παραίτησης από αυτή την ευθύνη και από αυτά τα δικαιώματα, κάθε φορά που φοβόμαστε κάτι: Τρομοκράτες, οικονομικές δυσκολίες, έναν ιό.»

Πολλοί φαίνεται να πιστεύουν ότι οι εθελούσιες ενέργειες είναι κάπως λιγότερο αποτελεσματικές από αυτές που απλά υπαγορεύονται από μια κυβέρνηση, αλλά αυτό δεν ισχύει. Η ανθρώπινη συνεργασία και η εθελοντική δράση είναι απαραίτητα συστατικά για μια ζωντανή, ευημερούσα κουλτούρα.

«Η εμβληματική αξία της κοινωνίας των πολιτών είναι η συνεργασία, την οποία θα έπρεπε να σκεφτόμαστε όλοι σε καιρούς όπως αυτοί που διανύουμε. Ο κορωνοϊός καθορίζει τη συλλογική ζωή μας κατ’ εξαίρεση, αλλά η συνεργασία ορίζει τη συλλογική μας ζωή κατά κανόνα. Πάντα.» , γράφουν ο οικονομολόγος Ant Davies και ο πολιτικός επιστήμονας James Harrigan . «Όταν η αντανακλαστική αντίδρασή μας σε άμεσα προβλήματα είναι ο εξαναγκασμός, όπως συμβαίνει συχνά, ωθούμε στο περιθώριο τις σωστές λύσεις στα προβλήματά μας. Οι άνθρωποι όμως, εξακολουθούν να συνεργάζονται.»

Είναι ένα μάθημα που έχουμε δυστυχώς ξεχάσει. Καθώς μεγαλώνει η οικονομική καταστροφή από τον τελευταίο συλλογικό μας πανικό, βλέπουμε το αληθινό κόστος της παρόρμησής μας να χρησιμοποιήσουμε την ακατέργαστη κυβερνητική ισχύ ως μέσο επίτευξης του σκοπού μας. Μόνο στις ΗΠΑ, 30 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν υποβάλει το τελευταίο διάστημα αίτηση για το ταμείο ανεργίας. Η παραγωγή και διανομή τροφίμων διακόπτεται, τα σφαγεία κλείνουν και το ζωικό κεφάλαιο υποβάλλεται σε ευθανασία. Το κόστος, στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο, θα είναι πολύ σοβαρό.

Η Σουηδία, από την άλλη πλευρά, έχει αποφύγει μερικές από τις οικονομικές καταστροφές που αντιμετωπίζουν άλλες χώρες, αν και, όπως οι γείτονές της, η χώρα εξακολουθεί να προβλέπει συρρίκνωση στο ΑΕΠ της για φέτος, και αύξηση της ανεργίας. Είναι σημαντικό, ωστόσο, ότι η Σουηδία  ξεπερνά κατά πάρα πολύ σε επιδόσεις τις απαισιόδοξες προβλέψεις για θανάτους από COVID-19. Μια πρόσφατη μελέτη προέβλεψε ότι «η τρέχουσα σουηδική στρατηγική δημόσιας υγείας θα οδηγήσει σε μέγιστο φορτίο εντατικής θεραπείας τον Μάιο που θα υπερβαίνει την προ-πανδημίας ικανότητά της πάνω από 40 φορές, με μέση θνησιμότητα 96.000».

Καθώς μπαίνουμε στον Μάιο, ο αριθμός των θανάτων από COVID-19 στη Σουηδία ανέρχεται σε 2.500. Τα νοσοκομεία δεν υπερφορτώνονται. Εν τω μεταξύ, ο Anders Tegnell, ο κορυφαίος επιδημιολόγος της Σουηδίας και  αρχιτέκτονας των δράσεών  της ενάντια στον COVID-19, λέει στο USA Today ότι η πρωτεύουσά της πλησιάζει την ανοσία αγέλης.

«Πιστεύουμε ότι έως και 25% των κατοίκων στη Στοκχόλμη έχουν εκτεθεί στον κορωνοϊό, και έχουν πιθανότατα αναπτύξει ανοσία», δήλωσε ο Tegnell. «Μια πρόσφατη έρευνα σε ένα από τα νοσοκομεία μας στη Στοκχόλμη, διαπίστωσε ότι το 27% του προσωπικού εκεί είναι άνοσο. Θα μπορούσαμε να φτάσουμε στην ανοσία της αγέλης στη Στοκχόλμη μέσα σε λίγες εβδομάδες.»

Τα αποτελέσματα της Σουηδίας μιλούν από μόνα τους, κάτι που είναι αναμφίβολα ο λόγος που ο ΠΟΥ αυτή την εβδομάδα χαρακτήρισε τη σκανδιναβική αυτή χώρα ως «πρότυπο» για τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς οι άνθρωποι παντού στον κόσμο επιδιώκουν να επιστρέψουν στην ομαλότητα.

«Νομίζω ότι αν θέλουμε να φτάσουμε σε μια νέα κανονικότητα, η Σουηδία αντιπροσωπεύει ένα μοντέλο για να επιστρέψουμε σε μια κοινωνία στην οποία δεν θα έχουμε απαγορευτικά», δήλωσε ο Ράιαν σε δημοσιογράφους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η προσέγγιση της Σουηδίας είναι χωρίς κόστος ή χωρίς αντισταθμίσματα. Τίποτα στη ζωή δεν είναι έτσι. Ενώ οι ανα εκατομμύριο θάνατοι στη Σουηδία είναι λιγότεροι  από ό,τι στους περισσότερους Ευρωπαίους γείτονές της – Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία, μεταξύ αυτών – από την άλλη, έχει περισσότερους από ό,τι οι Σκανδιναβοί γείτονες, η Νορβηγία και η Φινλανδία.  Παραμένει ακόμη θεωρητικά δυνατόν να φτάσει η Σουηδία στις τρομακτικές προβλέψεις νοσηρότητας των προγνωστικών μοντέλων, αν και αυτό μοιάζει πια πολύ απίθανο.

Ό, τι και αν επιφυλάσσει το μέλλον, ο κόσμος οφείλει στη Σουηδία ένα μεγάλο ευχαριστώ. Οι Σουηδοί μας έδειξαν έναν καλύτερο δρόμο. Μας υπενθύμισαν ότι ο σωστός ρόλος του κράτους είναι να ενημερώνει τους πολίτες  και να συνεργάζεται μαζί τους, να επιδιώκει την εθελοντική δράση και συνεργασία, αντί να καταφεύγει σε ωμή βία και διατάγματα.

Ίσως το πιο σημαντικό απ’ όλα, η Σουηδία έδειξε ότι οι λοιμώξεις είναι ιατρικά προβλήματα, και όχι πολιτικά. Όταν αρχίζουμε να τα βλέπουμε ως τέτοια,  βγαίνουμε όλοι χαμένοι.

 

***

Ο Jonathan Miltimore είναι διευθυντής σύνταξης στην Ιστοσελίδα FEE.org. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό TIME, στην Wall Street Journal, στο CNN, στο Forbes, και στο Fox News. 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο site του Foundation for Economic Education – FEE.org

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.