Η σοσιαλιστική υστερία δεν έχει τέλος: Ο Ludwig von Mises απολογητής του φασισμού;

0
164
Mises

η κριτική του Mises για το πρόβλημα του οικονομικού υπολογισμού έδωσε κάθε παραχώρηση στους σοσιαλιστές πριν αποδομήσει τη θεωρία τους ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί και ορθολογικό οικονομικό σύστημα

του Μιχάλη Γκουντή

Εισαγωγή

Το ότι οι σοσιαλιστές κάθε ποικιλίας (Εθνικοσοσιαλιστές, σοσιαλδημοκράτες, Μαρξιστές, κομμουνιστές κ.ο.κ.) δεν μπορούν να σταθούν επιχειρηματολογικά ενάντια σε καμία κριτική από ακραιφνείς φιλελεύθερους είναι πλέον γνωστό. Κάθε τους επιχείρημα καταρρέει από την εσωτερική του ασυνέπεια και μόνο είτε από την ενδελεχή κριτική ανθρώπων που όχι μόνο έχουν διαβάσει τις ιδέες των σοσιαλιστών διανοούμενων, αλλά έχουν προσπαθήσει να δώσουν όσα πιο πολλά δίκια μπορούν πριν τους αποδομήσουν ολοκληρωτικά. Για παράδειγμα, η κριτική του Mises για το πρόβλημα του οικονομικού υπολογισμού έδωσε κάθε παραχώρηση στους σοσιαλιστές πριν αποδομήσει τη θεωρία τους ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί και ορθολογικό οικονομικό σύστημα.

Έτσι, εφόσον δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν, ακολουθούν την καθαρά Μαρξιστική-Ναζιστική τακτική επίθεσης στο ήθος των αντιπάλων τους, χωρίς να έρχονται κατά μέτωπο με την ουσιαστική κριτική. Θύμα τέτοιων φτηνών τακτικών έχει πέσει και μεγάλος Ludwig von Mises, ουκ ολίγες φορές με επιλεκτική παράθεση γραπτών του.

Η επίθεση στον Ludwig von Mises

To πρώτο πράγμα που κάνουν είναι το εξής. Λαμβάνουν μία επιλεκτική παράθεση από το έργο του von Mises «Liberalism» (1927) που έχει ως εξής:

«Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι ο φασισμός και παρόμοια κινήματα που αποσκοπούν στην εγκαθίδρυση δικτατοριών είναι πλήρη με τις καλύτερες προθέσεις και ότι η παρέμβασή τους έχει σώσει μέχρι στιγμής τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Η αξία που έχει κερδίσει ο Φασισμός για τον εαυτό του θα ζήσει αιώνια στην ιστορία.»1

 

Διαβάζοντας αυτήν την παράθεση εύκολα κάποιος θα μπορούσε να συμπεράνει ότι ο von Mises δείχνει θαυμασμό προς τον Φασισμό. Είναι έτσι όμως; Για να δούμε πώς συνεχίζει (στην ίδια σελίδα μάλιστα) το κείμενο του:

«Αλλά αν και η πολιτική του έχει φέρει προς το παρόν τη σωτηρία, δεν είναι του είδους που θα μπορούσε να υποσχεθεί τη συνεχή επιτυχία. Ο φασισμός ήταν ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης. Το να τον θεωρήσουμε ως κάτι περισσότερο θα ήταν ένα θανατηφόρο λάθος.»2

 

Στο δεύτερο χωρίο έχουμε την πλήρη ισοπέδωση του Φασισμού, ως ένα απλό αντιδραστικό κίνημα ενάντια στον διεθνή σοσιαλισμό της τότε ΕΣΣΔ (κρίμα για τους οπαδούς του που τον θεωρούν ως κάτι μεγαλοπρεπές φαντάζομαι). Το απόσπασμα ήταν μέρος του βιβλίου του Mises που δημοσιεύθηκε το 1927, αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Μουσολίνι. Ο Mises θα μπορούσε εύκολα να διακρίνει ότι πολλοί άνθρωποι θεωρούσαν το φασισμό ως σωτήρα, και αυτό το απόσπασμα απλώς αναγνωρίζει αυτή την κοινή άποψη. Αυτή η άποψη διήρκεσε πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, έξι χρόνια αργότερα, το New York Times Magazine (το οποίο πλέον έχει καθαρά αριστερή ατζέντα) δημοσίευσε (19 Μαρτίου 1933) μία μαζική θριαμβολογία προς την πολιτική του Μουσολίνι:

«Σε μια περίοδο όπου όλοι οι πολιτικοί είναι είτε οκνηροί ή απρόθυμοι να ξεφύγουν από την ρουτίνα – «παράδοση». ‘Οταν φαίνεται ότι σε κάθε δυτικό έθνος η πηγή της φαντασίας έχει στραγγίξει, ο Μουσολίνι δίνει την εντύπωση μιας αέναης πηγής. Κάποιος μπορεί να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε δικτατορία, αλλά δεν μπορεί παρά να τονωθεί από τη φαινομενική ζωτικότητα αυτού του ανθρώπου ο οποίος, στο ρόλο του δικτάτορα, διέταξε το άγονο έδαφος της Ιταλίας να παράγει σιτάρι μέσα σε δεδομένη χρονική στιγμή. Διηύθυνε την επέκταση της επικράτειάς του (με την ανάκτηση των βάλτων) χωρίς να επεκτείνει τα σύνορα του και μη ικανοποιημένος με την δημιουργία νέων πόλεων, αλλάζει το πρόσωπο της Αιώνιας Πόλης με την ανασκαφή των θαμμένων δοξών της αυτοκρατορικής Ρώμης. […]
Για να δημιουργήσει μια νέα Ιταλία, επιστρέφει στις παλιές πηγές ρωμαϊκής δύναμης και κυριαρχίας. Επιθυμεί να αναζωογονήσει τα μνημεία της αρχαίας Ρώμης επειδή είναι όμορφα και ανεκτίμητα, αλλά και κυρίως επειδή με αυτό τον τρόπο ελπίζει να αναβιώσει τις παλιές αρετές των τραχών ανθρώπων που υπό την πειθαρχία του σιδήρου κάποτε φαντάζονταν τη ρωμαϊκή εξουσία. […] Εδώ είχα την αίσθηση ότι δεν υπάρχει καμία περιοριστική προϋπόθεση για κανένα φασιστικό σχέδιο. Μια παράξενη εντύπωση ότι οποιαδήποτε εντολή του Μουσολίνι εκτελείται χωρίς να παρεμποδίζεται από προβλήματα, πρακτικά ή οικονομικά.»

 

Και ούτω καθεξής. Το NYT δεν ήταν το μόνο έντυπο που έπλεκε το εγκώμιο του Μουσολίνι. Σχεδόν ολόκληρο το τότε καθεστώς ξεγελάστηκε από τις περιστάσεις.

Εντυπωσιακό έτσι; Αλλά πάντα έτσι γίνεται στις πρώτες μέρες οποιασδήποτε δικτατορίας, όπως παρατήρησε και ο Ludwig von Mises. Με άλλα λόγια η επίθεση των σοσιαλιστών εναντίον του είναι καθαρά συκοφαντική αφήνοντας εκτός μία μεγάλη πτυχή της άποψής του. Φυσικά, κάτι τέτοιο είναι εσκεμμένο, καθώς κανείς δεν έχει καταφέρει να παραδώσει εκ του στρατοπέδου τους κάποια συγκροτημένη ανταπάντηση στην κριτική του ενάντια στον σοσιαλισμό. Μπορείτε φυσικά να διαβάσετε ολόκληρο το τμήμα του βιβλίου του Mises υπό εξέταση για να διαπιστώσετε και σεις από πρώτο χέρι την ξεδιάντροπη τακτική των σοσιαλιστών. Δείτε τι λέει για παράδειγμα για τις τακτικές των Φασιστών:

«Η θεμελιώδης ιδέα αυτών των ρευμάτων – η οποία, από το όνομα της πιο μεγαλοπρεπούς και αυστηρά πειθαρχημένης μεταξύ τους, της Ιταλικής, μπορεί γενικά να χαρακτηριστεί ως φασιστική – συνίσταται στην πρόταση να χρησιμοποιηθούν οι ίδιες αδυσώπητες μέθοδοι στον αγώνα κατά της Τρίτης Διεθνούς, καθώς η τελευταία εργάζεται εναντίον των αντιπάλων της. Η Τρίτη Διεθνής επιδιώκει να εξοντώσει τους αντιπάλους της και τις ιδέες τους με τον ίδιο τρόπο που ο υπάλληλος του υγειονομικού προσπαθεί να εξοντώσει ένα βακτηριδιακό βάκιλο. Θεωρεί ότι σε καμία περίπτωση δε δεσμεύεται από τους όρους οποιουδήποτε συμπαγούς συμβουλίου που μπορεί να καταλήξει στους αντιπάλους και κρίνει κάθε έγκλημα, οποιοδήποτε ψέμα και κάθε κακούργημα ως επιτρεπτό για να ασκήσει τον αγώνα του.»

 

Ο Mises καταδικάζει σαφώς αυτήν την άποψη, επισημαίνοντας ότι είναι καθαρό ιστορικό ατύχημα ότι ο φασισμός είναι λιγότερο κακός από τον κομμουνισμό. Και οι δύο είναι ιδεολογίες βίας που απορρίπτουν τον φιλελευθερισμό – το ίδιο πράγμα που ο Mises επιδίωξε να υπερασπιστεί κατά του σοσιαλισμού και του φασισμού. Ο κομμουνισμός ήταν απλώς πιο ανεπτυγμένος. Ο Mises προβλέπει ότι ο φασισμός θα είναι τελικά ο ίδιος.

«Ο μεγάλος κίνδυνος που απειλεί την εσωτερική πολιτική από την πλευρά του φασισμού έγκειται στην πλήρη πίστη του στην αποφασιστική δύναμη της βίας. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιτυχία, κάποιος πρέπει να είναι γεμάτος με τη βούληση για νίκη και να προχωρεί πάντα βίαια. Αυτή είναι η υψηλότερη αρχή του. Τι συμβαίνει, όμως, όταν ο αντίπαλός του, ομοίως κινούμενος από τη βούληση να νικήσει, ενεργεί εξίσου βίαια; Το αποτέλεσμα πρέπει να είναι μια μάχη, ένας εμφύλιος πόλεμος».

 

Κάντε την χάρη στον εαυτό σας και διαβάστε Mises

Ευτυχώς υπάρχουν και τα βιβλία αυτά πάντα διαθέσιμα διαδικτυακά για όποιον επιθυμεί να τα διαβάσει. Γενικά, δε χρειάζεται να κάνετε τίποτα παραπάνω για καταρρίψετε τις σοσιαλιστικές ανοησίες. Απλά διαβάστε λίγο Ludwig von Mises, τον υπ’ αριθμό ένα εχθρό τόσο των κομμουνιστών όσο και των Ναζιστών και Φασιστών.

***

Ο Μιχάλης Γκουντής είναι φιλελεύθερος αναρχοκαπιταλιστής, ανεξάρτητος αναλυτής της Αυστριακής Σχολής οικονομικών. Εργάζεται επί του παρόντος ως εκπαιδευτικός για παιδιά με ειδικές ανάγκες.

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα:

Διαβάστε περισσότερα από τον Ludwig von Mises:

  1. Ludwig von Mises, Liberalism in the classical tradition (1927), σελ. 51
  2. Ομοίως