Βασικά Οικονομικά: Γιατί το κέρδος είναι τόσο σημαντικό;

0
806
Κέρδος
Το κέρδος και η ζημία αποτελούν και "πυξίδα" της παραγωγικής διαδικασίας. Χωρίς αυτά η παραγωγή θα κινούταν στα τυφλά.

…το κέρδος και η ζημία είναι τα μέσα με τα οποία οι καταναλωτές κατευθύνουν τις παραγωγικές διαδικασίες στα χέρια εκείνων που είναι οι πλέον κατάλληλοι να τους εξυπηρετήσουν. Ως εκ τούτου, οι πολιτικές που αναλαμβάνουν να περιορίσουν ή να κατασχέσουν κέρδη βλάπτουν αυτή τη διαδικασία.

Του  – Why Profit Is So Important αρχικά δημοσιευμένο στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises
Απόδοση: Βασίλης Περδίρης και Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Στις περισσότερες κουλτούρες, το κέρδος θεωρείται αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Ως εκ τούτου, όποιος θεωρείται ότι προσπαθεί να επιτύχει κέρδος θεωρείται κακό μαντάτο και εχθρός της κοινωνίας και πρέπει να αποτραπεί εγκαίρως από την πρόκληση βλάβης.

Από που προέρχεται το κέρδος;

Το κέρδος, ωστόσο, δεν έχει καμία σχέση με την εκμετάλλευση. Πρόκειται για την αποδοτικότερη χρήση πραγματικής χρηματοδότησης ή πραγματικής αποταμίευσης/εξοικονόμησης. Το κέρδος αυτό καθεαυτό πρέπει να θεωρηθεί ως ένας δείκτης per se, όσον αφορά την αξιοποίηση της πραγματικής αποταμίευσης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, για την προώθηση της ζωής και της ευημερίας των ανθρώπων.

Εάν η χρήση πραγματικών αποταμιεύσεων έχει ως αποτέλεσμα την επέκταση του συνόλου των πραγματικών αποταμιεύσεων, αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ενδεικτικό του ότι η απασχόληση αυτή έγινε με κερδοφόρο τρόπο. Αντίθετα, αν υπάρχει μείωση της πραγματικής αποταμίευσης ως αποτέλεσμα των συγκεκριμένων ενεργειών των ατόμων, τότε αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ενδεικτικό ζημίας. Αυτές οι πράξεις προκάλεσαν την σπατάλη πραγματικών αποταμιεύσεων.

Όσοι πετυχαίνουν κέρδος ωφελούν όλους μας

Προφανώς, η επέκταση του συνόλου των πραγματικών αποταμιεύσεων, η οποία αποτελεί την καρδιά της οικονομικής ανάπτυξης και εκδηλώνεται με κέρδη, πρέπει να θεωρείται ο βασικός παράγοντας για την αύξηση του βιοτικού επιπέδου των ατόμων.

Αντί να καταδικάζονται, πρέπει να επαινούνται τα άτομα που συμβάλλουν στην επέκταση του συνολικού  πλούτου, ο οποίος εκδηλώνεται με βάση τα κέρδη.Γιατί αυτά τα άτομα είναι καθοριστικά για την αύξηση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού στο σύνολό του.

Αν κάποιος είναι υπεύθυνος για τη μείωση του βιοτικού επιπέδου, είναι εκείνα τα άτομα που σπατάλησαν τις περιορισμένες πραγματικές αποταμιεύσεις, αποδυναμώνοντας έτσι τη διαδικασία πραγματικού σχηματισμού αποταμιεύσεων με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση του σχηματισμού κέρδους ή την οριστική ζημία.

Τα κέρδη ή οι ζημίες μπορούν να εξακριβωθούν μόνο σε μια οικονομία της αγοράς όπου μπορούν να καθοριστούν οι τιμές των αγαθών και διάφοροι συντελεστές παραγωγής. Περιττό να πούμε ότι η ύπαρξη χρημάτων είναι το κλειδί για τον καθορισμό των τιμών των αγαθών και των συντελεστών παραγωγής. Ο ρυθμός των ανταλλαγών διαφόρων αγαθών και παραγόντων εκφράζεται σε χρήμα, δηλαδή το χρηματικό ποσό ανά μονάδα ενός αγαθού ή μια μονάδα παράγοντα παραγωγής.

Το κέρδος αναδύεται όταν ένας επιχειρηματίας ανακαλύψει ότι οι τιμές ορισμένων παραγόντων είναι υποτιμημένες σε σχέση με τη δυνητική αξία των προϊόντων που αυτοί οι παράγοντες, αφού χρησιμοποιηθούν, θα μπορούσαν να παράγουν. Αναγνωρίζοντας την απόκλιση και ενεργώντας επ’ αυτής, ένας επιχειρηματίας απομακρύνει την απόκλιση, δηλαδή εξαλείφει τις δυνατότητες περαιτέρω κερδών*.

*(σ.σ.: Τα κέρδη τείνουν να εξισορροπούνται από βιομηχανία σε βιομηχανία. Το κέρδος από μόνο του είναι και «μαγνήτης» επενδύσεων. Αν στη βιομηχανία Χ το ποσοστό κέρδους είναι για παράδειγμα στο 10% και στη βιομηχανία Ψ 50%, τότε επιχειρηματίες αποκτούν κίνητρα να μετακινηθούν από τη βιομηχανία Χ στη βιομηχανία Ψ. Αυτό θα αυξήσει την προσφορά των εκάστοτε αγαθών και, ceteris paribus, με όλες τις υπόλοιπες μεταβλητές ίσες, θα πέσει και η τιμή των προϊόντων. Αυτό, τηρουμένων των αναλογιών θα μειώσει και τα ποσοστά των κερδών. Σε ένα μοντέλο τέλειου ανταγωνισμού, κέρδη δε θα υπήρχαν καθώς οι εταιρίες ανά βιομηχανία θα ήταν άπειρες. Βέβαια αυτό δε γίνεται στην πραγματικότητα. Γι’ αυτό και τονίζουμε την «τάση» προς αυτή την κατεύθυνση.)

Τα κέρδη ως «οδηγός» της παραγωγής

Σύμφωνα με τον Murray N. Rothbard, κάθε επιχειρηματίας επενδύει σε μια διαδικασία επειδή αναμένει να κάνει κέρδος, δηλαδή επειδή πιστεύει ότι η αγορά έχει υποτιμηθεί και έχει υποβαθμίσει τους συντελεστές παραγωγής σε σχέση με τη μελλοντική τους μίσθωση ή ενοικίαση. Προκειμένου ένας επιχειρηματίας να αποκομίσει κέρδη, πρέπει να εμπλακεί στον προγραμματισμό και να προβλέψει τις προτιμήσεις των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, οι επιχειρηματίες που υπερέχουν στην πρόβλεψη των μελλοντικών προτιμήσεων των καταναλωτών θα αποκομίσουν κέρδη.

Με την ακριβή πρόβλεψη των μελλοντικών απαιτήσεων των καταναλωτών, οι επιχειρήσεις διαθέτουν πραγματικές αποταμιεύσεις για την παραγωγή της υποδομής που επιτρέπει την προσαρμογή των μελλοντικών απαιτήσεων των καταναλωτών. Ωστόσο, ο σχεδιασμός και η έρευνα δεν μπορούν ποτέ να εγγυηθούν ότι τα κέρδη θα εξασφαλιστούν. Διάφορα απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να διαταράξουν τις επιχειρηματικές προβλέψεις. Τα σφάλματα που οδηγούν σε απώλειες στην οικονομία της αγοράς αποτελούν ουσιαστικό μέρος των εργαλείων πλοήγησης, τα οποία κατευθύνουν τη διαδικασία κατανομής των πόρων σε ένα αβέβαιο περιβάλλον σύμφωνα με το τι υπαγορεύουν οι καταναλωτές. Η αβεβαιότητα είναι μέρος του ανθρώπινου περιβάλλοντος και υποχρεώνει τα άτομα να υιοθετήσουν ενεργητική στάση.

Ορισμένοι σχολιαστές θεωρούν το κέρδος ως ανταμοιβή για την ανάληψη κινδύνου. Ωστόσο, σύμφωνα με τα λόγια του Ludwig von Mises:

«Μια λαϊκή πλάνη θεωρεί το επιχειρηματικό κέρδος ως ανταμοιβή για την ανάληψη κινδύνων. Φαίνεται ο επιχειρηματίας ως τζογαδόρος που επενδύει σε λαχειοφόρο αγορά αφού ζυγίζει τις ευνοϊκές πιθανότητες να κερδίσει ένα βραβείο ενάντια στις δυσμενείς πιθανότητες να χάσει το ποντάρισμα του. Αυτή η γνώμη εκδηλώνεται σαφέστερα στην περιγραφή των χρηματιστηριακών συναλλαγών ως ένα είδος τυχερού παιχνιδιού».

 

Ο Mises αντιλέγει:

«Κάθε λέξη σε αυτό το σκεπτικό είναι ψευδής. Ο ιδιοκτήτης του κεφαλαίου δεν επιλέγει μεταξύ πιο επικίνδυνων, λιγότερο επικίνδυνων και ασφαλών επενδύσεων. Αναγκάζεται, λόγω της ίδιας της λειτουργίας της οικονομίας της αγοράς, να επενδύει τα κεφάλαιά του κατά τρόπο ώστε να καλύπτει τις πιο επείγουσες ανάγκες των καταναλωτών στον καλύτερο δυνατό βαθμό».

 

Και προσθέτει:

«Ένας καπιταλιστής δεν επιλέγει ποτέ την επένδυση στην οποία, σύμφωνα με την κατανόησή του για το μέλλον, ο κίνδυνος απώλειας είναι ο μικρότερος. Επιλέγει την επένδυση στην οποία αναμένει να κάνει τα υψηλότερα δυνατά κέρδη».

 

Συνοψίζοντας

Και πάλι, για έναν επιχειρηματία, τα τελικά κριτήρια για την επένδυση του κεφαλαίου του είναι να το χρησιμοποιήσει σε εκείνες τις δραστηριότητες που θα παράγουν αγαθά και υπηρεσίες για τις ανάγκες που βρίσκονται πιο ψηλά στις προτεραιότητες των καταναλωτών. Είναι αυτές οι προσπάθειες, να ικανοποιηθούν οι πιο επείγουσες ανάγκες των καταναλωτών, που παράγουν κέρδη. Τηρουμένων των αναλογιών, το κέρδος είναι η εκδήλωση της επέκτασης στην πηγή του πραγματικού πλούτου και ως εκ τούτου η συγκέντρωση των πραγματικών αποταμιεύσεων.

Επίσης, το κέρδος και η ζημία είναι τα μέσα με τα οποία οι καταναλωτές κατευθύνουν τις παραγωγικές διαδικασίες στα χέρια εκείνων που είναι οι πλέον κατάλληλοι να τους εξυπηρετήσουν. Ως εκ τούτου, οι πολιτικές που αναλαμβάνουν να περιορίσουν ή να κατασχέσουν κέρδη βλάπτουν αυτή τη διαδικασία. Σε ένα περιβάλλον κρατικών παρεμβάσεων και παρεμβολών από τις κεντρικές τράπεζες, η επακόλουθη στρέβλωση των τιμών είναι η διαπίστωση του κατά πόσον οι επιχειρήσεις κερδίζουν πολύ πιο δύσκολα. Ως αποτέλεσμα, το να διαχωριστούν οι δραστηριότητες δημιουργίας πλούτου από δραστηριότητες που δεν δημιουργούν πλούτο γίνεται ένα δύσκολο έργο.

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα: