Βασικά Οικονομικά: Μπορεί η τεχνολογία να αποτρέψει μία οικονομική κρίση;

0
273
Τεχνολογία
Μια πιο προσεκτική ανάλυση θα αποκαλύψει ότι το πραγματικό ζήτημα στην εξέταση του κατά πόσον οι οικονομίες είναι επιρρεπείς σε σημαντικές υφέσεις δεν σχετίζεται με την τεχνολογία, αλλά με την κατανομή ή τη λανθασμένη κατανομή των πόρων.

μια πιο προσεκτική ανάλυση θα αποκαλύψει ότι το πραγματικό ζήτημα στην εξέταση του κατά πόσον οι οικονομίες είναι επιρρεπείς σε σημαντικές υφέσεις δεν σχετίζεται με την τεχνολογία, αλλά με την κατανομή ή τη λανθασμένη κατανομή των πόρων

Can Technology Prevent a Recession? (δημοσιευμένο αρχικά στη σελίδα του Ινστιτούτου Ludwig von Mises)
του Frank Shostak
Απόδοση: Μιχάλης Γκουντής

Εισαγωγή

Ο κόσμος έχει προχωρήσει πολύ από τις δύσκολες μέρες πριν τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Η τεχνολογία, εξ αρχής, έφερε τεράστιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας και μάλιστα σημαντικές βελτιώσεις στην οικονομική μας παραγωγικότητα. Πράγματι, μερικές φορές υποστηρίζεται ότι αυτές οι τεχνολογικές εξελίξεις μας καθιστούν άτρωτους ενάντια στις οικονομικές κρίσεις.

Φυσικά, η ίδια σκέψη – ότι οι τεράστιες βελτιώσεις στην τεχνολογία σε διαδοχικές δεκαετίες που καθιστούν τον κόσμο ανοσοποιημένο κόντρα σε μαζικές κρίσεις – θα μπορούσε να γίνει πριν από τη δεκαετία του 1930. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάλυση θα αποκαλύψει ότι το πραγματικό ζήτημα στην εξέταση του κατά πόσον οι οικονομίες είναι επιρρεπείς σε σημαντικές υφέσεις δεν σχετίζεται με την τεχνολογία, αλλά με την κατανομή ή τη λανθασμένη κατανομή των πόρων.

Γιατί οι πόροι σε μία αγορά κατανέμονται λάθος;

Η χρησιμοποίηση πόρων αντίθετη με τις επιθυμίες των ατόμων στην αγορά οδηγεί σε αυτό που συνήθως ονομάζουμε ζημία. Ένας από τους κυριότερους παράγοντες που συμβάλλουν σε τέτοιες κακές κατευθύνσεις και ζημίες είναι η παραποίηση των σημάτων τιμών ως συνέπεια της χαλαρής νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών, ενισχυμένης από τις δανειακές πολιτικές των εμπορικών τραπεζών.

Η παρατεταμένη παραποίηση των σημάτων των τιμών οδηγεί με την πάροδο του χρόνου σε μια δομή παραγωγής, η οποία, αν και πολύ εξελιγμένη τεχνολογικά, παρακάμπτει τις επιθυμίες των καταναλωτών και είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτό που οι οικονομολόγοι επιθυμούν να ονομάζουν «κλονισμό».

Συνεπώς, όταν οι κεντρικές τράπεζες αντιστρέφουν τη νομισματική πολιτική τους (που αποτελεί μάλιστα έναν από πιο σοβαρούς «κλονισμούς») και πολλές δραστηριότητες που προέκυψαν με βάση ψευδή σήματα τιμών αρχίζουν να συστέλλονται, αρχίζει μια κίνηση προς μια λιγότερο παραμορφωμένη δομή παραγωγής και ρευστοποίηση αυτών των «τεχνητών» οικονομικών δραστηριοτήτων.

Η ρευστοποίηση των κακών επενδύσεων ως θεραπεία στις υφέσεις

Αυτή η εκκαθάριση των τεχνητών δομών παραγωγής είναι αυτό που πραγματικά επιτυγχάνει η ύφεση ή η κρίση. Αυτό δεν έχει σκοπό στο να προσδώσουμε κάποια κανονιστική κατάσταση σε τέτοιες συσπάσεις, αλλά στο να εξηγήσουμε τι πραγματικά συμβαίνει. Η σοβαρότητα της ύφεσης ποικίλλει ανάλογα με το μέγεθος της λανθασμένης κατανομής των πόρων που προκαλούν οι δραστηριότητες των κεντρικών και των εμπορικών τραπεζών.

Επιπλέον, δεν είναι η τεχνολογική καινοτομία ως τέτοια που αυξάνει το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων, αλλά μάλλον μη αύξηση των κεφαλαιουχικών αγαθών κατά κεφαλήν. Αυτό με τη σειρά του καθορίζεται από την κατανομή του πραγματικού πλούτου προς την επέκταση και την ενίσχυση διαφόρων ειδών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού. Αυτές οι νέες εγκαταστάσεις και εξοπλισμός θα ενσωματώσουν τη νέα τεχνολογία. Και πάλι, είναι η κατανομή πραγματικού πλούτου προς το σχηματισμό νέων εργαλείων και μηχανημάτων, η οποία είναι το κλειδί για την επέκταση του συνόλου του πραγματικού πλούτου – την αύξηση του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων.

Η τεχνολογία από μόνη της δεν μας κάνει πλούσιους

Εάν ο περιοριστικός παράγοντας, όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, ήταν η τεχνολογική τεχνογνωσία, τότε οι περισσότερες οικονομίες του τρίτου κόσμου θα μπορούσαν να επιλύσουν τις οικονομικές δυσκολίες τους αρκετά εύκολα υιοθετώντας την πιο σύγχρονη δυτική τεχνολογία χρησιμοποιώντας την αναπτυσσόμενη βάση δεξιοτήτων τους. Ο κύριος λόγος για τον οποίο δεν συμβαίνει αυτό δεν είναι η έλλειψη γνώσης τελευταίας τεχνολογίας, αλλά η έλλειψη πραγματικού πλούτου για τη χρηματοδότηση της αναγκαίας υποδομής, ώστε να μπορέσουν να απορροφηθούν και να αξιοποιηθούν τέτοιες εξελιγμένες εγκαταστάσεις και εξοπλισμός.

Ωστόσο, προκειμένου να διευρυνθεί η πραγματική παραγωγή πλούτου, χρειάζονται επενδύσεις σε υποδομές, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, αλλά η τελευταία επένδυση μπορεί να πραγματοποιηθεί, μόνο όταν υπάρχει επαρκής πραγματικός πλούτος για να ξεκινήσει – ένας μάλλον ατυχής φαύλος κύκλος.

Αυτό που απαιτείται για να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος είναι να ξεκινήσει η διαδικασία πραγματικού σχηματισμού του πλούτου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εισαγωγή μεγαλύτερης ελευθερίας στις αγορές, με τη συρρίκνωση της κυβέρνησης και την απομάκρυνση της κεντρικής τράπεζας. Προτείνω ότι αυτό θα προσφέρει περισσότερο πραγματικό πλούτο στα χέρια του ιδιωτικού τομέα, που θα ξεκινήσει τη διαδικασία της δημιουργίας πλούτου. Στην περίπτωση των αναπτυσσόμενων και των υπανάπτυκτων οικονομιών, οι βελτιώσεις μπορούν επίσης να προέλθουν από την εισαγωγή και την προστασία ατομικών και ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων – τον βασικό παράγοντα της διαδικασίας συσσώρευσης πλούτου.

Όπως λέει ο von Mises:

«Η υπεροχή των δυτικών εθνών συνίσταται στο γεγονός ότι κατάφεραν να ελέγξουν καλύτερα το πνεύμα του αρπακτικού μιλιταρισμού από ότι η υπόλοιπη ανθρωπότητα και ότι έτσι ανέπτυξαν τους κοινωνικούς θεσμούς που απαιτούνται για αποταμίευση και επένδυση σε ευρύτερη κλίμακα. Ακόμα και ο Μαρξ δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία και η ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής ήταν απαραίτητα στάδια για την πρόοδο από την ανέχεια του πρωτόγονου ανθρώπου στις πιο ικανοποιητικές συνθήκες της Δυτικής Ευρώπης του 19ου αιώνα και της Βόρειας Αμερικής. […] Οι νομικές εγγυήσεις που προστατεύουν αποτελεσματικά το άτομο από την απαλλοτρίωση και τη δήμευση ήταν τα θεμέλια πάνω στα οποία η άνευ προηγουμένου οικονομική πρόοδος της Δύσης άρχισε να συμβαίνει».1

 

και συνεχίζει:

«Οι επενδύσεις και οι δανειοδοτήσεις στο εξωτερικό είναι δυνατές μόνο εάν τα έθνη υποδοχής είναι ανεπιφύλακτα και ειλικρινά δεσμευμένα στην αρχή της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και δεν σχεδιάζουν να απαλλοτριώσουν ξανά τον ξένο καπιταλιστή σε μεταγενέστερο χρόνο».

 

***

Βρίσκετε ενδιαφέροντα τα άρθρα στην «Ελεύθερη Αγορά»; Εκτιμάτε την προσπάθεια μας; Κάντε τώρα μια δωρεά 5 ευρώ και ενισχύστε μας.





Διαβάστε περισσότερα:

  1. Ludwig von Mises, Human Action (1949), σελ. 500.